یوه فډرالي قاضي د ټرمپ د هغه فرمان د لغوې حکم ورکړ چې د پناه غوښتونکو منل یې ځنډولي

کروکر د سې‌شنبې په ورځ (د کب ۷مه) اېنډیپېنډېنټ ته زیاته کړې: «برمته‌کول د طالبانو د کاروبار یوه برخه ده. دوی پخوا هم خلک برمته کړي او له دې وروسته هم دا کار کوي.»

ورته مهال، د لندن د کېنګز کالج یوه لوړپوړي څېړونکي هم ویلي، چې طالبان له برېټانیا څخه د باج‌اخیستنې په لټه کې دي.

هغه خبرداری ورکړی، چې د برېټانوي یوې جوړې نیول کېدل، قانون ته د طالبانو د نه‌درناوي یوه ښکاره بېلګه ده او دا بهرنیانو ته خبرداری دی چې ښايي هر څوک د دغې ډلې هدف وګرځي.

ډېپلوماټان او کارپوهان وايي، چې د دوو برېټانویانو نیول‌ کېدل پر برېټانیا د فشار راوړلو یوه هڅه ده.

همداراز، د لندن د کېنګز کالج د جګړې د مطالعاتو مرکز یوه لوړپوړي غړي ډېوېډ لیوېن هم د طالبانو دغه حرکت «په بشپړ ډول له سپکاوي ډک» چلند او د ښځو پر وړاندې «ناوړه» اقدام بللی دی.

نوموړي د بهرنیانو د برمته‌کولو سیاست د باج‌اخیستنې لپاره یو تکتیک بللی او ټینګار یې کړی، چې طالبانو په تېرکال کې یو ډېر بد او ځپونکی چلند غوره کړی دی.

په همدې حال کې د پیټر رینولډز کارکوونکو د هغه د روغتیا په تړاو اندېښمن دي.

د هغه یو کارکوونکی زیاتوي: «که پیټر او باربي سملاسي خوشې نه شي، ښايي پيټر خپل ژوند له لاسه ورکړي ځکه چې هغه درملو ته اړتیا لري او طالبان ورته د لاسرسي اجازه نه ورکوي.»

د یادونې ده، چې طالبانو یوه برېټانیانوي جوړه ۷۵ کلنه باربي او ۷۹ کلن پیټر رینولډز د الوتکې د کارونې له امله بندي کړې ده.

د راپور له مخې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ هڅه کوي، چې ژر تر ژره د روسیې او اوکراین ترمنځ جګړه پای ته ورسوي.

دا موافقه وروسته له هغه کېږي، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو ورځې مخکې ولادیمیر زېلېنسکي«له ټاکنو پرته دیکتاتور» بللی او زیاته کړې یې ده، چې امریکا یې په جګړه کې ښکېله کړې ده.

هغه د ټروټ ټولنیزې شبکې له لارې ویلي و، چې زېلېنسکي په اوکراین کې ډېر کم محبوبیت لري او له همدې امله نوموړی د ټاکنو له ترسره کولو څخه ډډه کوي.

د امریکا ولسمشر لیکلي دي: «زه له اوکراین سره مینه لرم، خو زېلېنسکي ډېر ناسم روان دی، هېواد یې ویجاړ شوی او مېلیونونه خلک یې بې‌دلیله وژل شوي او دا لړۍ همداسې روانه ده.»

په ځواب کې یې زېلېنسکي یوه خبري کنفرانس ته وویل: "هغه څوک به د دیکتاتور کلمه ناراضه کړي، چې هغه یو دیکتاتور وي."

هغه وویل: "زه ټرمپ ته د یو بل د درک کولو زغم غواړم.»

هغه زیاته کړه، چې د متحده ایالاتو د ولسمشر له خوا «امنیتي تضمین ستره اړتیا وه.»

په راپور کې د یوه باوري سرچینې له قوله لیکل شوي، چې ایراني چارواکي باور لري چې د امریکا یو لوی برید کولای شي د ایران بقا له ګواښ سره مخ کړي.

ډیلي ټېلګراف د سې شنبه په ورځ (د کب ۷مه) د ایران د حکومت د دوو باوري سرچینو له قوله لیکلي، چې ایران د خپل دفاعي سیسټم د پیاوړتیا لپاره نوي هوایي دفاعي سیسټمونه د خپلو اټومي او توغندیزو تاسیساتو شاوخوا ځای پر ځای کړي دي، څو د احتمالي بریدونو پر وړاندې چمتو وي.

یوې باوري سرچینې ویلي: «ایراني چارواکي هره شپه د برید په تمه دي او ټول دفاعي سیستمونه په لوړه کچه د امادګۍ په حال کې دي، ان هغه تاسیسات چې هېڅوک یې له موجودیت څخه خبر نه دي.»

د دغې سرچینې په وینا، د ایران د اټومي تاسیساتو پیاوړتیا له کلونو راهیسې روانه ده، خو د تېر کال د اسراییل له لومړي برید وروسته، دا چاره چټکه شوې ده.

اسراییل سږ کال دوه ځلې د وري په۳۱مه او د لړم په۵مه نېټه پر ایران بریدونه ترسره کړل.

ایران او اسراییل له لسیزو راهیسې استخباراتي او نیابتي شخړو ته دوام ورکړی دی.

تهران د حماس او حزب‌الله په څېر ډلو له لارې د اسراییل پر ګټو بریدونه کړي او اسراییل د ایران لوړپوړي چارواکي، اټومي ساینسپوهان او سایبري بنسټونه په نښه کړي دي.

د حماس د اکټوبر د ۷مې له برید وروسته دا شخړه نوره هم ښکاره شوې او اسراییل د ایران د نفوذ پر ضد مستقیم ګامونه اخیستي دي.

د امریکا د احتمالي برید اندېښنې

د بلومبرګ د راپور له مخې، د ایران اندېښنې د امریکا د احتمالي برید له امله زیاتې شوې دي.

ډونالډ ټرمپ د سلواغې ۲۱مه اسلامي جمهوریت ته خبرداری ورکړ، چې که له واشنګټن سره هوکړې ته ونه رسېږي، نو امریکا به یې بمبار کړي.

یو ایراني چارواکي بلومبرګ ته ویلي، چې هر لوی برید به د ایران دفاعي سیسټم ته ستر زیان ورسوي، ځکه چې دا سیسټم دمګړۍ د اسراییلي بریدونو له امله کمزوری شوی.

په راپور کې راغلي، چې ایران له روسیې څخه د اېس-۳۰۰ توغندیز دفاعي سیسټم ترلاسه کړی، مګر دا سیسټم د اسراییل پرمختللو وسلو پر وړاندې کافي نه دی.

له همدې امله تهران پر مسکو فشار راوړي، چې ژر تر ژره ورته اېس-۴۰۰سیسټم وسپاري.

ایا اسراییل کولای شي یوازې ایران ته ضربه ورکړي؟

واشنګټن پوسټ د سلواغې په ۲۴مه راپور ورکړی، چې اسراییل ښايي د فردو او نطنز اټومي تاسیسات د برید لپاره په نښه کړي، څو د ایران اټومي پروګرام څو اونۍ یا ان څو میاشتې وځنډوي.

وال سټریټ ژورنال د امریکا استخباراتي اسنادو ته په اشاره لیکلي، چې اسراییل د ایران د اټومي تاسیساتو د برید سناریو جدي ارزوي.

اتحاد د ایران د اټومي پروګرام پر ضد شورا مشر جیسون برادسکي ډیلي ټېلګراف ته ویلي، چې ښایي امریکا اسراییل ته سیاسي، استخباراتي یا پوځي مرسته ورکړي، چې په کې وسلې، الوتنې او پرمختللي وسایل شامل دي.

کارپوهان وايي، اسراییل د امریکا له مرستې پرته نه شي کولای د ایران اټومي تاسیسات له منځه یوسي.

د ټرمپ ادارې په وروستیو اوونیو کې ویلي، چې چمتو ده څو له ایران سره مذاکرات وکړي، خو خبرې اترې ناکامې شي، نظامي اقدام هم یوه احتمالي ګزینه ده.

دغه وزارت په خپل بیان کې زیاته کړې، چې شریف د سې‌شنبه په ورځ (د کب ۷مه) ازبکستان ته له رسېدو سره سم د دغه هېواد د لومړي وزیر عبدالله عارف‌اوف له هرکلي سره شوی دی.

ورته مهال، شهباز شریف د اېکس‌پاڼې له لارې په پیغام کې د ازبکستاني چارواکو له هرکلي څخه د مننې ترڅنګ لیکلي دي: «ازبکستان چې د منځنۍ اسیا تاج ګڼل کېږي، له خپلو تاریخي ښارونو، بې‌ساري هنر او غوره معمارۍ سره تاریخ ته ژوند بخښي.»

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د بیان پر بنسټ، شهباز شریف به د دغه سفر په ترڅ کې د ازبکستان له ولسمشر شوکت میرضیایف سره وګوري او د دوه‌اړخیزو همکاریو په تړاو به خبرې‌اترې وکړي.

سیمه‌ییزې اړیکې، اقتصاد، سوداګري، پانګونه، انرژي، دفاع او امنیت، سیمه‌ییز ثبات او زده‌کړې د دې خبرو‌اترو اصلي محورونه بلل کېږي.

له شهباز شریف سره په دغه سفر کې د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار په ګډون د پاکستان د کابیني لوړپوړي چارواکي ملتیا کوي.

د یادونې ده، چې پاکستان او ازبکستان په وروستیو کلونو کې خپلې اقتصادي او سوداګریزې اړیکې پراخې کړې دي.

په ۲۰۲۳زېږدیز کال کې دواړو هېوادونو د ۱ مېلیارد ډالرو په ارزښت سوداګریز تړون لاسلیک کړ او د صنعتي همکارۍ د لارې نقشې د جوړونې په ګډون یې د نورو همکاریو پلانونه هم جوړ کړي دي.

د ایران دولتي خبري اژانس اېرنا د دغه هېواد د سیستان او بلوچستان چارواکو په حواله راپور ورکړی، چې په چابهار کې د ایراني ځواکونو د ځانګړو عملیاتو په ترڅ کې یو بریدګر وژل شوی او شپږ کسان نیول شوي دي.

دغې رسنۍ لیکلي، چې دا عملیات د جیش‌العدل ډلې د نښه‌کولو په موخه ترسره شوي او زیاتوي چې ایراني سرتېرو ته په‌کې مرګ‌ژوبله نه ده اوښتې.

اخوا جیش‌العدل وسله‌ولې ډلې بیا په یوه بیان کې منلې، چې د ایران د سیستان او بلوچستان په چابهار کې له ایراني پوځیانو سره په نښه کې د دغې ډلې دوه ځانمرګي بریدګر وژل شوي دي.

دغې ډلې د سې‌شنبه په ورځ (د کب ۷مه) په خپل بیان کې ادعا کړې، چې د یادې ډلې کوم غړی د ایراني پوځیانو له خوا نه دی نیول شوی.

جیش‌العدل وسله‌والې ډلې په خپاره کړي بیان کې د ایراني سرتېرو د مرګ‌ژوبلې په تړاو څه نه دي ویلي.

د یادونې ده، چې جیش‌العدل ډله وخت ناوخت په سیستان او بلوچستان کې له ایراني پوځیانو سره په نښتو کې ښکېل شوې او د هغوی یو شمېر غړي یې یرغمل کړي او یا یې هم وژلي دي.

نوموړې وسله‌واله ډله چې له ایراني دولت سره سخت مخالفت لري، د تهران او امریکا په ګډون د یو شمېر لوېدیځو هېوادونو له خوا د یو ترهګریز سازمان په توګه پېژندل کېږي.