د نړۍ د ۶ هېوادونو پناه غوښتونکو د پرول پروګرام د لغوې له امله د ټرمپ له ادارې شکایت وکړ

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند شفقت علي خان ویلي: "امریکا د بیا مېشتېدنې پروسه وځنډوله، نو موږ په دې اړه نور وضاحت ته انتظار یو".

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له بیا واکمنېدو وروسته د هغو افغانانو لپاره د بیا مېشتېدنې پروګرام وځنډاوه، چې د ۲۰۲۱ کال تر وتلو مخکې یې له امریکایي ځواکونو سره کار کړی او یا یې د بشري حقونو په فعالیتونو کې لاس درلود.

دغه تعلیق دا مهال په پاکستان کې د شاوخوا دوه زره او پنځه سوه افغانانو د پروسس او ځای پر ځای کولو بهیر ګډوډ کړی، چې ډېری یې د طالبانو د رژیم پر مهال د خپلو پخوانیو اړیکو له امله د ځورونې له ګواښ سره مخ دي.

تېره اوونۍ د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د هغو افغانانو د اخراج احتمال ته اشاره وکړه، چې نور امریکا ته د تللو شرایط نه پوره کوي.

د ۲۰۲۳ کال په نومبر کې پاکستان د بې اسنادو بهرنیانو پر ضد عملیات پیل کړل، چې له هغه وخت راهیسې له ۸۱۵,۰۰۰ څخه ډېر افغانان بېرته هېواد ستانه شوي دي.

له دې سره پاکستان، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغه غوښتنه چې په افغانستان کې پرېښودل شوې امریکایي پوځي تجهیزات بېرته ترلاسه کړي، په علني توګه نه ده منلې.

پاکستان خبرداری ورکړ، چې پرېښودل شوې وسلې په پاکستان کې د ترهګرو له خوا کارول کېږي.

ښاغلي خان وویل، "نړۍواله ټولنه باید د دې ستونزې په حل کې مرسته وکړي."

پاکستان له ډېرې مودې دا اندېښنه لري، چې په ۲۰۲۱ کال کې له افغانستانه د امریکایي ځواکونو له وتلو وروسته د متحده ایالاتو پاتې شوې وسلې په پاکستان کې د ترهګرو له خوا کارول کېږي.

ښاغلي خان وویل، "د امریکا له خوا د پاتې شویو وسلو پوښتنه د یو ځانګړي دلیل لپاره زموږ جدي اندېښنه ده، هغه دا چې دا وسلې د ترهګرو له خوا په پاکستان کې د بریدونو لپاره کارول کېږي."

ښاغلي خان وویل، اسلام آباد دا مسله له امریکایي چارواکو سره راپورته کړې.

ولسمشر ټرمپ د خپلې دویمې دورې له پیلولو سمدستي وروسته د دې مسلې په اړه بحث بیا پیل کړ او د شاوخوا ۷ میلیارد ډالرو اټکل شوې شتمنیو دغه وسلې چې پکې مخابراتي وسایل او زغره وال موټر هم شامل دي، د بېرته ترلاسه کولو غوښتنه وکړه.

د ۷ میلیاردو ډالرو په ارزښت دغه وسلې پر هغو وسلو سربېره دي، چې افغان ځواکونو ته ورکړل شوې وې.

د دې وسلو د بیا ترلاسه کولو یا بې طرفه کولو لوژستیکي او ډیپلوماټیک پېچلتیاوې د پام وړ خنډونه وړاندې کوي.

سربېره پر دې، طالبانو د امریکا غوښتنې رد کړې او پر ځای یې د داعش خراسان سره د مبارزې لپاره د نورو پرمختللو وسلو غوښتنه کړې، چې د سیمې امنیت یې نور هم پېچلی کړی دی.

په داسې حال کې چې پاکستان د دې وسلو په اړه اندېښنې شریکوي، د ښاغلي ټرمپ له دریځ سره د نږدې اړیکو په اړه محتاط پاتې دی.اندیښنه لري چې دا مسله نوره هم پراخه شي.

ځیني ​​شنونکي اټکل کوي، چې واشنګټن ممکن حتی د هارډویر د بېرته ترلاسه کولو لپاره نظامي ښکېلتیا هم په پام کې ونیسي.

ولسمشر ټرمپ څو ورځې وړاندې د وینا پر مهال د طالبانو په ولکه کې د پوځي شتمنیو د بېرته ترلاسه کولو لپاره د یوې ستراتیژۍ غوښتنه وکړه.

ښاغلي خان وویل، "هغه څه چې د افغانستان او متحده ایالاتو ترمنځ کېږي، د دوو خپلواکو هېوادونو مسله ده،" ښاغلي خان وویل، د مخ په زیاتېدونکي امنیتي ګواښ د نړۍوال حل لپاره د پاکستان د بې طرفه پاتې کېدو اراده په ګوته کوي.

روته وویل، چې له دې کړکېچنې لیدنې وروسته یې دوه ځله له زېلېنسکي سره خبرې کړې دي، خو نه شي کولی هغه جزییات افشا کړي چې د اوکراین ولسمشر د خپل امریکایي سیال سره د لیدنې په اړه ورسره شریک کړي دي.

هغه زیاته کړه: «ما ورته په ښکاره ډول وویل، چې موږ باید هغه څه ته درناوی وکړو چې ټرمپ د اوکراین لپاره ترسره کړي دي.»

د ناټو سرمنشي په دې ټینګار سره چې اوکراین به د امریکا له ملاتړ پرته «هېڅ ځای» ته نه وای رسېدلی وویل: «زېلېنسکي ته مې وویل، چې باید د هغو اقداماتو پر ارزښت اعتراف وکړي چې ټرمپ او امریکا د اوکراین لپاره کړي دي.»

د ټرمپ او زېلېنسکي ترمنځ په سپینه ماڼې خبرې اترې په لفظي شخړې واوښت او له دغه کړکېچن مجلس وروسته، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل، چې زېلنسکي سپینې ماڼۍ ته بې احترامي وکړه، د سولې خبرو ته اماده نه دی او کله چې اماده شو کولی شي بېرته راشي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د ترخو خبرو تبادلې وروسته له متحده ایالاتو سره د معدني تړون لاسلیک کولو پرته سپینه ماڼۍ پرېښوده او ولاړ.

ټرمپ له غونډې څو دقیقې وروسته پر اېکس پاڼې ولیکل: "نن مو په سپینه ماڼۍ کې یوه ډېره مهمه ناسته درلوده. موږ داسې څه زده کړل چې پرته له دې ډول سختو خبرو اترو او فشار نه یې درک ناشونی و. دا حیرانوونکې ده چې احساسات څه ډول پټې خبرې رابرسېره کوي."

ورپسې زېلېنسکي پر اېکس ولیکل: «له امریکا څخه، ستاسو د ملاتړ لپاره مننه، د دې لیدنې لپاره مننه. له کانګرس او د امریکا له خلکو څخه مننه. اوکراین عادلانه او تلپاتې سولې ته اړتیا لري او موږ په سمه توګه دا کار کوو.»

په سپينه ماڼۍ کې د ټرمپ او زېلېنسکي ترمنځ تر پروني کړکېچن مجلس یوه ورځ وروسته د اوکراین ولسمشر د شنبې په ورځ پر خپلې اېکس پانې له فاکس نيوز سره د مرکې انځور او ځينې برخې نشر کړې دي.

زېلېنسکي د ټرمپ په منځګريتوب د جګړې پای ته رسولو ته په اشارې وویل: «موږ ته د ټرمپ ملاتړ مهم دی، هغه جګړه پای ته رسول غواړي؛ خو له موږ زيات هېڅوک سوله نه غواړي، له روسيې سره جګړه د اوکراین د ازادۍ او بقا لپاره ده»

زېلېنسکي زياته کړه، چې د روسیې په اړه د اوکراین دريځ نه شي بدلولی او له امنيتي تضمین پرته اوربند د دوی لپاره خطرناک دی.

د هغه په خبره: «روسان موږ وژني، روسیه مو دوښمنه ده او دا هغه حقیقت دی چې موږ ورسره مخ یو. اوکراین سوله غواړي، مګر دا باید عادلانه او تلپاتې سوله وي. سوله یوازې هغه وخت راتلی شي کله چې موږ پوه شو د امنیت تضمین لرو.»

زېلېسنکي زياتوي، چې که ناټو کې د اوکراین غړیتوب ونه منل شي نو له روسیې سره د سولې صورت کې د امریکا او متحدینو امنیتي تضمین یوه روښانه جوړښت ته اړتیا لري.

نوموړي ویلي، اروپا چمتو ده چې په بېړنیو حالاتو کې د پوځ په تمويل کې ور سره مرسته وکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې ترک سرچینو رویټرز ته ویلي، چې انقره به په دغه سرمشریزه کې د روسیې او اوکراین ترمنځ د سولې خبرو د منځګړیتوب وړاندیز وکړي.

په کراچۍ کې د سویلي افريقا او انګلنډ کرېکټ لوبډلو ترمنځ د نن لوبې پچه انګلنډ وګټله او لومړۍ يې د توپوهنې پرېکړه وکړه.

انګلنډ لوبډلې په ۳۸.۲ اور کې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو ۱۸۰ مندې هدف وټاکه.

سویلي افريقا لوبډلې دغه هدف د خپلو دوو لوبغاړو په سوځېدو په ۲۹.۱ اور کې پوره کړ او بريا يې خپله کړه.

که انګلنډ دغه لوبه په لوړ توپير له سویلي افريقا ګتلې وی، نیمه پايلوبې ته د افغانستان د تګ فیصدي ډېرېده.

اوس مهال نیوزيلنډ، هند، سویلي افریفا او اسټرالیا د اتلانو جام نيمه پايلوبو ته لاره پيدا کړې.

د افغانستان کرېکټ ملې لوبډلې په لومړي ځل د کرېکټ ۸ غوره لوبډلو (اتلانو جام) سیاليو کې برخه لرله.

د دې سياليو له الف ګروپ نیوزيلنډ او هند لوبډلې نیمه پايلوبي ته لاړې، پاکستان او بنګلدېش له لوبو بهر شول.

پاکستان او بنګلدېش په دوو – دوو سیاليو کې ماتې خوړلې او د دوی ترمنځ یوه لوبه د باران له کبله لغوه اعلان شوه.

له بي ګروپ سويلي افريقا او اسټراليا نيمه پايلوبو ته لاړل، افغانستان او انګلنډ له لوبو بهر شول.

د بي ګروپ سيالۍ د بارانونو له کبله حساس پړاو ته ولاړې.

افغانستان په لومړۍ سیالۍ کې له سويلي افريقا ماتې وخوړه، په دویمه لوبه کې يې قوي لوبډله انګلنډ ماته کړه او له اسټرالیا سره سیالي يې د باران له کبله لغوه شوه.

د اسټرالیا او سويلي افريقا یوه لوبه هم د باران له کبله مساوي اعلان شوه.

کرېکټ شنوونکي په دې سيالیو کې د افغانستان ګډون او انګلنډ ته ماتې ورته کول له لاسته راوړنو ډک يادوي.

دغه سيالیو کې افغان لوبغاړو نوي تاريخونه جوړ کړل او یو شمېر نویو لوبغاړو په کې تجريبې زياتي کړي.

د مارچ میاشتي په نهمه نېټه به د اتلانو جام پايلوبه تر سره شي.

په سپينه ماڼۍ کې د ټرمپ او زېلېنسکي ترمنځ تر پروني کړکېچن مجلس یوه ورځ وروسته د اوکران ولسمشر د شنبې په ورځ پر خپله اېکس پانه له فاکس نيوز سره د مرکې انځور او ځينې برخې نشر کړې دي.

زېلېنسکي د ټرمپ په منځګريوب د جګړې پای ته رسولو ته په اشارې زياته کړې: «موږ ته د ټرمپ ملاتړ مهم دی، هغه جګړه پای ته رسول غواړي؛ خو له موږ زيات هيڅوک سوله نه غواړي، له روسيې سره جګړه د اوکراین د ازادۍ او بقا لپاره ده»

زېلېنسکي زياته کړه، چې د روسیې په اړه د اوکراین دريځ نه شي بدلولی او له امنيتي تضمین پرته اوربند د دوی لپاره خطرناک دی.

«روسان موږ وژني، روسیه دښمنه ده، او دا هغه حقیقت دی چې موږ ورسره مخ یو. اوکراین سوله غواړي، مګر دا باید عادلانه او تلپاتې سوله وي. سوله یوازې هغه وخت راتلی شي کله چې موږ پوه شو د امنیت تضمین لرو.»

نوموړي ویلي، چې د امنيتي تضمینونو په لور د لوموړي ګام اخیتسلو لپاره د کانونو تړون لاسیلیک ته چمتو دی.

د هغه په خبره، د سولې غوښتلو لپاره امریکا ته د ټرمپ لیدو ته تللی و او د کانونو تړون لاسلیک د امنیت د تضمین او سولې ته د نژدې کېدو لومړی ګام دی.

د اوکراین ولسمشر مني چې د روسیې د بریدونو په مقابل کې په سخت وضعت کې دي؛ خو له امنیتي تضمين پرته جګړه نه شي درولی.

زېلېسنکي زياتوي، چې که ناټو کې د اوکراین غړیتوب ونه منل شي نو له روسیې سره د سولې صورت کې د امریکا او متحدینو امنیتي تضمین یوه روښانه جوړښت ته اړتیا لري.

نوموړي ویلي، اروپا چمتو ده، چې په بيړنیو حالاتو کې د پوځ په تمويل کې ور سره مرسته وکړي.

د هغه په خبره، اوکراينیان د امریکا قوي دريځ اورېدل غواړي او په ګډه د پوتين په وړاندي قوي ګامونه پورته کولی شي.

«دا د پوهیدو وړ ده چې امریکا ممکن له پوتین سره د خبرو په لټه کې وي. مګر امریکا تل د ځواک له لارې د سولې په اړه خبرې کړې دي. په ګډه موږ کولی شو د پوتین په وړاندې قوي ګامونه پورته کړو.»

اوکرايني ولسمشر له تيرو درېیو کلونو راهیسي پر اوکراين د روسیې د يرغمل پر مهال د امریکا له مرستو مننه کړې.

هغه لیکلي: « زه غواړم مننه وکم، د امریکا مرستې زموږ ژوندي پاتې کېدو لپاره حياتي وه، له ټرمپ سره دسختو خبرو اترو سره سره موږ ستراتيژیک ملګري يو.»

ولادیمیر زېلنسکي له ټرمپ سره تر پرونیو خبرو وروسته نن د بریتانیا پلازمېنې لندن ته ورسېد. نوموړی به د اروپايي مشرانو په سرمشریزه کې ګډون وکړي چې د دفاعي بودیجي پر زیاتولو سربېره پر نورو مسلو هم سره خبرې کوي.

په دا مهال ترک سرچینو رویټرز ته ویلي چې انقره به په دغه سرمشریزه کې د روسیې او اوکراین ترمنځ د سولې خبرو د منځګړتوب وړاندیز وکړي.

د دغې ډلې د سترې محکمې په خبرپاڼه کې راغلي، چې د جوزجان ولایت د محکمې د پرېکړې له مخې یې دوه ورځې وړاندې د پنځو ښځو په ګډون ۱۳ کسانو ته د «زنا او نامشروع اړېکو» په جرم په عام محضر کې سزا ورکړه.

سترې محکمې یاد کسان مجرمین او تورن یاد کړي او ویلي یې دې چې د بدني سزا ورکولو ترڅنګ یې شپږ کسان په درې کاله، پنځه کسان په څلور کاله او دوه کسان یې په درې کاله بند محکوم کړي دي.

سره له دې چې په عام محضر کې خلکو ته د بدني سزاګانو ورکولو له امله په طالبانو ډیري نیوکې کیږي، خو دې ډلې په تېرو یوه اونۍ کۍ په خوست، نیمروز، غزني او تخارو ولایتونو کې د ښځو په ګډون ۳۸ کسان په عام محضر کې په دورو وهلي دي.

طالبان ادعا کوي، چې د شرعي حکمونو او د خپل مشر ملا هبت‌الله د امر او لارښوونې له مخې خلکو ته په عام محضر کې سزاوې ورکوي.
د دې ډلې ستره محکمه وايي، دوی په عام محضر کې خلکو ته ځکه سزاګانې ورکوي، چې ننداره کوونکو ته د «عبرت» سبب وګرځي او په افغانستان کې د جرمونو د مخنیوي لپاره د داسې سزاګانو ورکول اړین دي.