د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد نن یکشنبه د کب پر ۱۲مه له ملي ټلوېزیون سره په مرکه کې وویل چې طالبان په مختلفو هیوادونو کې شاوخوا ۴۰ سیاسي استازولۍ لري او له ډیرو هیوادونو په ځانګړې توګه له ګاونډیو هیوادونو سره سره ښې اړیکې لري.
مجاهد له هېوادونو سره ددې ډلې د اړیکو په تړاو وویل چې له ګڼو هېوادونو سره نامستقیمې اړیکې هم لري، خو دوی غواړي چې دغه اړیکې مستقیمې واوسي څو د اعتماد او تعامل لپاره لاره پرانیزي.
هغه د اړیکو په برخه کې د اسلامي شریعت رڼا کې ډیپلوماسي او ځینې نور مسایل یاد کړل، خو ویې ویل، چې دوی داسې شرایط نه وړاندې کوي، چې مقابل اړخ ته د منلو وړ نه وي، «افغانستان هیڅ داسې شرط نه وړاندې کوي، چې نورو هېوادونو ته د منلو وړ نه وي، دا تعامل یواړخیز نه کیږي، ځینې هېوادونه داخلي ستونزې او نزاکتونه لري، چې هلته داخلي قوانین او نور مسایل یې پر وړاندې خنډ دي، دا هغوی ستونزه ده».
مجاهد په دې مرکه کې وویل، چې د سیمې له هېوادونو سره یې ښه تعامل ایجاد کړی او له اسلامۍ نړۍ سره د «اخوت فضا» ښه ساتل شوې ده، خو د اروپايي هېوادونو په برخه کې یې وویل، چې هلته د ذهنیت بدلول یوڅه وخت غواړي. هغه زیاته کړه، « له ځینو اروپايي او غربي هېوادونو سره چې په افغانستان کې اشغال کې پاتې شوي، ډېره اسانه نه ده چې هلته ذهنیتونه زر بدل کړو او قناعت ورکړو، خو کار پرې ډېر شوی او د تماس لارې جوړې شوې دي».
د طالبانو ویاند ادعا وکړه، چې ټول اروپايي هېوادونه له دوی سره تعامل ته لېواله دي، خو امریکا یې پر وړاندې خنډ ده.
مجاهد زیاته کړه، « اروپايي هېوادونه زموږ په نظر ټول لیوال دي خو هغوی له امریکا سره خپل تړونونه او ځینې نزاکتونه لري، له هغې وجې دوی د امریکا ټنډې ته ګوري، یا ځینې نور هېوادونه چې رسمي تعامل کې دي له موږ سره خو اعلان یې نه کوي، هغوی هم له هغو هېوادونو سره خپل نزاکتونه لري».
هغه دا ادعا هم وکړه چې متحده ایالات او ځینې لویدیز هیوادونه لا هم د طالبانو په وړاندې «جګړه ییز ذهنیت» لري او دوی نشي کولی له طالبانو سره تر هغه وخته اړیکې وپالي چې دا ذهنیت بدل نه شي.
د طالبانو ویاند ټینګار کوي، چې دوی لوېدیزو هېوادونو ته ډاډ ورکړی، چې د افغانستان خاوره به د دوی پر ضد نه کارول کېږي او د دوی د سفارتونو او دیپلوماتیکو ماموریتونو امنیت به تامینېږي.
د هغه په وينا، طالبانو په وار وار له امريکا او اروپا غوښتي، چې په افغانستان کې خپل سفارتونه پرانيزي او طالبانو ته اجازه ورکړي، چې په يادو هېوادونو کې ډيپلوماتيکې استازولۍ ولري.
ذبیح الله مجاهد د مرکې په یو بله برخه کې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ وروستۍ څرګندونې، چې له طالبانو پوځي تجهیزات بېرته اخلي او په بګرام اډه کې چینايي پوځیان دي، ناسمې وبللې او ویې ویل چې هېڅ چینايي په افغانستان کې حضور نه لري.
هغه وویل چې د ټرمپ څرګندونې «احساساتي» وې او ټینګار یې وکړ چې د طالبانو له خوا نیول شوي پوځي تجهیزات د «جګړې د غنیمت» په توګه نیول شوي دي.
مجاهد همداراز د هغو چورلکو مسالې ته هم اشاره وکړه چې د پخواني حکومت له نسکورېدو وروسته تاجکستان او ازبکستان ته لېږدول شوې وې او ویې ویل چې طالبانو په وار وار د ازبکستان له حکومته غوښتي چې دغه چورلکې بېرته ورکړي.
هغه وویل: « کېدای شي امریکا په دې برخه کې پر ازبکستان فشار راوړی وي، خو دا چورلکې د افغانستان دي او موږ لا هم هغه بیرته غواړو».
په افغانستان کې د پخواني حکومت له نسکورېدو وروسته، د تاجکستان او ازبکستان چارواکو د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۱۵مه اعلان وکړ چې د افغانستان د وسله والو ځواکونو ۲۲ پوځي الوتکې او ۲۴ چورلکې د دغو هېوادونو هوايي حریم ته ننوتلې دي.
