ایران د دوو افغانانو په ګډون ۷ کسان اعدام کړل

سیمه ییزو رسنیو د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د ویاند عبدالمتین قانع له قوله ویلي چې نښتې د پاکستاني ځواکونو لخوا پیل شوې وې او طالب ځواکونه اړ شول چې ځواب ووایی.

قانع وويل، جګړه د دوشنبې د شپې ۱۲ بجې پیل او د ورځې د سهار تر ۱۱ بجو پورې روانه وه.

هغه دا ادعا هم وکړه، چې پاکستاني ځواکونو ته مرګ ژوبله اوښتې او ویې ویل چې د پاکستان ځینې پوځي پوستې ویجاړې شوې دي.

په پاکستان کې سرچینو هم افغانستان انټرنیشنل ته ویلي چې په نښتو کې درې سرتیري ټپیان شوي او یو پاکستانی ملکي وګړی وژل شوی دی.

د پاکستان یوه امنیتي چارواکي د دوشنبې په ورځ د ترکیې انادولو اژانس ته وویل چې په ډیورنډ کرښه کې د ډزو په تبادله کې یو کس وژل شوی او یو بل ټپي شوی دی.

دغه چارواکي، چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، وویل چې ټپي شوی سړی په ډزو ویشتل شوی او یو بل د ډزو له امله په ګڼه ګوڼه کې مړ شوی دی.

تورخم، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ له دوو مهمو سوداګریزو لارو یوه ده، د طالبانو له خوا د یوې نوې پوستې د جوړولو په اړه د شخړې له امله له یوې اونۍ زیات وخت لپاره تړل شوې ده.

یوه پاکستاني چارواکي وویل، د تورخم پولې تړل، چې پښتونخوا او افغانستان سره نښلوي، د دواړو هیوادونو ترمنځ سوداګرۍ ته هره ورځ درې ملیون ډالر زیان رسولی دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند شفقت علي خان مخکې ویلي وو چې تورخم د طالبانو د هغو هڅو له امله تړل شوې ده چې غواړي په پاکستانۍ خاوره کې یوه پوسته جوړه کړي.

خان وویل چې د طالبانو دا اقدام د موجوده پروتوکولونو خلاف و او ټینګار یې وکړ چې د پاکستان حکومت غواړي چې دا مسله د خبرو اترو له لارې حل کړي.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د پولې د بیا پرانیستلو لپاره د طالبانو او پاکستاني سرحدي ساتونکو ترمنځ څو پړاوه خبرې بې پایلې پای ته رسېدلي دي.

د پولیسو یوه ویاند د دوشنبې په ورځ تایید کړه، چې موټر چلوونکی نیول شوی، خو دا لا روښانه نه ده چې نور شکمن کسان هم شته که نه.

دغه برید د روزن مونټاګ مېلې پرمهال شوی.

د پېښې په ځای کې د موټر ټوټې، یوه غوڅه شوې پښه او پرځمکه پروت یو تن لیدل شوي.

د عیني شاهدانو په وینا، بریدګر خپل موټر د منهایم ښار له واسرټورم (اوبو برج) نه د پېراډه پلاټڅ پر لور له ګڼه ګوڼې ډکه کوڅه کې ځغلولی او خلک یې وهلي دي.

د افغانستان انټرنشنل د خبریال د رپوټ له مخې، دا د منهایم له ګڼه ګوڼې یوه ډکه کوڅه ده، چې له مارکټ پلاټڅ سره نږدې په څنګ کې پرته ده او په پارک کې یې وخت ناوخته د خوراکي توکو غرفې اېښودل کیږي.

مارکټ پلاټڅ له دې وړاندې د یوې بلې ترهګریزې پېښې شاهد و، چې یو افغان پکې ښکیل و.

منهایم د بادن وورتمبرګ په شمال کې د هیسن او راینلنډ فالڅ ایالتونو ترمنځ پروت دی. ترڅنګ یې مشهور پوهنتوني ښار هایدلبرګ پروت دی.

په دغه ښار کې د مسلمانانو په ځانګړې توګه د ترکانو شمېر ډېر دی.

په منهایم کې د یکشنبې په ورځ فاشینګ جشن ترسره شوی و او د دوشنبې په ورځ په ښار کې د روزن مونټاګ ( د ګلانو دوشنبه)بازار پیل و، چې د خوراکي توکو شاوخوا ۶۰ غرفې، د لوبو او تفریح وسایل پکې شامل دي.

په پېښه کې د غرفې څښتنانو او ننداره کوونکو ته د زیان رسېدو رپوټ نه دی ورکړل شوی.

د جرمني رسنیو د رپوټونو له مخې، د کورنیو چارو وزیرې نانسي فیزر د پېښې له امله د کولن په«روزن مونټاګ»مېلې کې خپل ګډون لغو کړی.

د هغې ویاند ویلي، چې وزیره له روانو پرمختګونو خبره ساتل کېږي او اوس تمرکز پر ژغورنې، د ټپيانو درملنې او د لومړنیو تحقیقاتو پر دوام دی.

د منهایم پوهنتون روغتون اعلان کړی، چې د بیړنیو مرستو تدابیر یې نیولي دي. روغتون د بیړني حالت پلان فعال کړی او د ټپیانو د درملنې لپاره یې ۸ ځانګړي ټیمونه چمتو کړي، چې د لویانو او ماشومانو دواړو درملنه کولای شي.

پولیسو اعلان کړی، چې د پېښې له قربانیانو سره د مرستې لپاره به د رواني سلامتیا ملاتړ برابر کړي.

پولیسو ویلي، چې وضعیت لا هم روښانه نه دی او ددوی پلټنې روانې دي.

پولیسو له خلکو غوښتنه کړې، چې د منهایم مرکزي سیمه پرېږدي او شاوخوا له تګ او راتګه ډډه وکړي.

تر دې لیدنې نږدې دوه اونۍ مخکې د ایران بهرنیو چارو وزارت وویل، چې له هند سره یې د چابهار بندر په برخه کې د همکارۍ لس کلنه موافقه لاسلیک کړې ده.

هند له ډونلډ ټرمپ هم غوښتي چې په ایران د بندیزونو برخه کې د چابهار بندر معافیت په پام کې ونیسي.

نوی ډېلی هڅه کوي چې د ایران د چابهار بندر له لارې له افغانستان او منځنۍ اسیا سره ونښلول شي.

د هند په غنمو بار لومړنی اورګاډی هم له چابهار بندر تېره میاشت هرات ته ورسېد.

هند په دې وروستیو کې له طالبانو سره د چابهار بندر او خپلمنځي سوداګرۍ د زیاتولو لپاره او لیدنې ډېرې کړې دي.

په وروستیو کې داسې رپوټونه هم دي چې هند په نوي ډېلي کې افغان سفارت طالبانو ته سپاري.

نوی ډیلی له دې ډلې سره د تعامل نږدې کچې ته رسېدلو سره غواړي د چین او پاکستان پر وړاندې په افغانستان کې د نفوذ سیالۍ کې مخکښ واوسي.

هند د افغانستان پر وچو مېوو تعرفې هم لرې کړې او له همدې امله دغه هېواد ته د افغانستان د وچو مېوو صادرات په لوړه کچه دي.

که څه هم د جمهوریت پرځېدو سره هند د سفیر په کچه له طالبانو سره تعامل نه لري، خو د دې ډلې واکمنېدو سره دغه هېواد ته افغان صادارت کال په کال زیات شوي دي.

د انډین ایکسپرېس د تېرې میاشتې رپوټ ښيي چې د ۲۰۲۳-۲۴ مالي کال لپاره له افغانستان نه د هند واردات ۶۴۲.۲۹ میلیونه ډالرو ته رسېدلي، خو صادرات د ۱۶ کلونو تر ټولو ټیټې کچې ته لوېدلي.

د یاد ترمینل مدیر اسماعیل پور عابد وايي، دغه توکي د ۴۸ زره او ۱۸۴ ټرانسپورتي وسایطو له لارې افغانستان ته لېږدول شوي چې د ایران او افغانستان دواړو وسایط پکې شامل دي.

د هغه په باور، د وسایطو له لارې د توکو لېږد په تیر کال کې د ورته وخت په پرتله ۲۱سلنه زیاتوالی ښیي.

هغه وویل چې په همدې موده کې څه باندې یو میلیون او۹۹۵ زره ټنه مختلف توکي د ۵۱ زره او ۶۱۲لاریو له لارې افغانستان ته ټرانزیت شوي، چې د تیر کال په پرتله ۷۰ سلنه ډېر دي.

یاد ایراني چارواکي ایرنا اژانس ته وویل، چې افغانستان ته په صادرو شویو مهمو توکو کې ودانیز توکي، فولادي اوسپنې، ګازولین او مایع ګاز شامل دي.

دوغارون په صادراتو کې د ایران درېیم مهم خروجي سرحدي ترمینل دی او د ټرانزیت په برخه کې پنځم ځای لري.

ایراني چارواکي وايي، د ورځې له څلور زرو ډېر کسان، چې موټرچلوونکي، مساپر او اداري او خدماتي کارکوونکي پکې شامل دي، د دوغارون ترمینل له لارې تګ راتګ کوي او هر کال له دې لارې تر یو میلیون ډېر مساپر د ایران او افغانستان ترمنځ قانوني تګ او راتګ کوي.

د دوغارون ګمرک د کار ډېری حجم د بندر عباس له لارې د توکو ټرانزیټ دی. د افغان، پاکستاني، هندي او نورو هېوادونو سوداګریز توکي د فارس خلیج له هېوادونو بندرعباس او لنګه بندر ته لیږدول کیږي او بیا له هغه ځایه د دوغارون رسمي سرحدي دروازې له لارې ټرانزیټ کیږي.

سره له دې چې د طالبانو ویاند څه موده مخکې اعلان وکړ، چې حقاني بېرته ستون شوی، خو اوس هم له دوبۍ د نوموړي د ستنېدو په اړه ضدو نقیض راپورونه دي.

ځینې سرچینې وايي، سراج الدین حقاني له دوبۍ خوست ته تللی او کابل ته له تللو ډډه کوي، نور بیا وايی چې اوس هم په دوبۍ کې دی او افغانستان ته نه دی ستون شوی.

له دې وړاندې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد هم له رسنیو سره په خبرو کې ویلي و، چې د دې ډلې د کورنيو چارو وزير سراج حقاني له بهرني سفر وروسته افغانستان ته ستون شوی خو وروسته څرګنده شوه، چې هغه لا هم په بهر کې دی.

سراج الدین حقاني

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ۴۸ ورځې وړاندې د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني او په کابل کې د سعودي عربستان د سفیر فیصل طلق البقمي سره د تعرفي ناستې خبر ورکړی و.

طالبانو د سلواغې پر ۲یمه اعلان وکړ چې سراج الدین حقاني د دې ډلې د استخباراتو له رییس عبدالحق وثیق سره یوځای متحده عربي اماراتو ته سفر کړی.

د روان کال د سلواغې په ۲۹مه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې سراج الدین حقاني له څه باندې یوې میاشتې راهیسې له افغانستان نه بهر دی.

د طالبانو دوو معتبرو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې حقاني د ملاهبت الله له کړنو ناراضه او د هغه له خپلسرو پرېکړو او یکه تازیو سره مخالف دی.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر پر ښځو او نجونو د ملاهبت الله له بندیزونو ناراضه دی او پر امنیتي ځواکونو، ځانګړو قطعاتو، وسلو او نورو تجهیزاتو د هغه ولکه او کندهار ته انتقال د نوموړي د قدرت د انحصارولو او د نورو د منزوي کولو هڅې ګڼي.

عبدالحکیم شرعي

د طالبانو عدلیې وزارت ۴۳ ورځې وړاندې د عبدالحکیم شرعي او په کابل کې د ترکیې سفیر جنګ اونال د لیدنې کتنې خبر ورکړی و.

له هغه وروسته یې کوم رسمي فعالیت نه دی ښودل شوی.

افغانستان انټرنشنل ته سرچیینو ویلي، چې نوموړی اوس هم په دوبۍ کې دی او افغانستان ته بېرته نه دی ستون شوی.

د طالبانو د عدليې وزارت ویاند د کب پر لومړۍ نېټه د افغانستان انټرنشنل له رپوټ وروسته اعلان وکړ، چې د دغه وزارت وزیر عبدالحکیم شرعي د هبت الله په اجازه د درملنې لپاره دوبۍ ته تللی او ژر به خپلې دندې ته ستون شي.

نوموړي د یاد طالب وزير د استعفا ورکولو خبرونه رد کړل.

خو اوس هم د طالبانو سرچینې تاییدوي چې عبدالحکیم شرعي له دوبۍ افغانستان ته بېرته نه دی ستون شوی.

دوبۍ ته د شرعي تر تګ څو ورځې وروسته افغانستان انټرنشنل د نوموړي غږیز فایل ترلاسه کړ، چې پکې یې ویل، د مداخلو له امله یې څو ځله له دندې استعفا کړې ده، خو استعفا یې نه ده منل شوې.

له دې وړاندې افغانستان انټرنشنل د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال عباس ستانکزي د وتلو رپوټ ور کړی و، چې وروسته د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر او نورو معتبرو سرچینو هم تایید کړ.

ستانکزي د ښځو پرزده کړو بندیزونه د ملا هبت الله شخصي غوښتنې او پرېکړې بللې وې او له هغه سره یې په ګڼو برخو کې ښکاره مخالفت کاوه.

که څه هم طالبانو هغه وخت وویل چې عباس ستانکزی د ارام لپاره دوبۍ ته تللی، خو نوموړی هم تر اوسه افغانستان ته نه دی ستون شوی،