د خیبر پښتونخوا په جنډوله کې پر پاکستاني ځواکونو ځانمرګی برید شوی
د خیبر پښتونخوا ایالت د ټانک ولسوالۍ په جنډوله سیمه کې د سرحدي ملیشه ( ایف سي) ځواکونو پر مرکز موټربم ځانمرګی برید شوی.
د خیبر پښتونخوا ایالت د ټانک ولسوالۍ په جنډوله سیمه کې د سرحدي ملیشه ( ایف سي) ځواکونو پر مرکز موټربم ځانمرګی برید شوی.
محلي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دغه ځانمرګی برید د جنوبي وزیرستان او ټانک ولسوالۍ په اتصالي نقطه جنډوله کې د پاکستان د ملیشه ځواکونو پر یوه مرکز شوی.
بریدګرو لومړی د امنیتي ځواکونو پر مرکز د موټربم برید کړی او وروسته یې لاس په لاس جګړه کړې ده.
د پاکستان د پوځ اړوند اکاونټونو د پېښې ویډیو خپره کړې، چې پر لاره او سړک د جنګیالیو مړي پکې لیدل کیږي.
اړوندې سرچینې وايي، چې بریدګر مرکز ته له ننوتلو وړاندې ټول وژل شوي دي.
دغه برید په ځايي وخت دوه بجې شوی دی.
تر اوسه پاکستاني چارواکو ددغه برید د مرګ ژوبلې کره شمېر نه دی په ډاګه کړی.
د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین، چې پوځي جامې یې اغوستې وې، د لویدیزې روسیې په کورسک سیمه کې د اوکرایني ځواکونو د ژر تر ژره ماتولو امر وکړ. دا پیغام د اوکراین پر سر له واشنګټن سره د خبرو اترو پیلېدو په درشل کې امریکا ته ښيي چې مسکو لا هم پوځي ابتکار په لاس کې لري.
د ۲۰۲۴ کال په اوږدو کې د روسیې پرمختګونو او د متحده ایالاتو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هڅې چې د اوکراین جګړه پای ته ورسوي، دا اندېښنې راپارولې چې د لویدیز له ملاتړه برخمن کیېف ښايي جګړه وبایلي.
ټرمپ، چې ځانګړی استازی یې سټیو وټکوف په پام کې لري په مسکو کې له پوتین سره وګوري، په سپینه ماڼۍ کې وویل چې هیله لري کریملین د ۳۰ ورځني اوربند وړاندیز ومني. اوکراین ددغه اوربند ملاتړ کړی دی.
د ټرمپ له څرګندونو څو ساعته وروسته کریملین یوه ویډیو خپره کړه چې پوتین پکې په برګ پوځي یونیفورم کې د روسیې لویدیز کورسک سیمې ته سفر کوي، چېرې چې روسي ځواکونو د چټک برید په ترڅ کې پرمختګ کړی دی.
پوتین وویل: « زموږ دنده په نږدې راتلونکي کې، په لنډ ممکن وخت کې، دا ده چې په کورسک سیمه کې میشت دښمن پرېکنده مات کړو». هغه زیاته کړه: « او البته، موږ اړتیا لرو چې د دولتي پولو په اوږدو کې د امنیتي زون رامنځته کولو په اړه فکر وکړو».
د ۲۰۲۲ کال په پیل کې د روسیې له یرغل راهیسې سلګونه زره کسان وژل شوي او ټپیان شوي، میلیونونه خلک بې ځایه شوي، ښارونه ویجاړ شوي او د مسکو او لویدیز ترمنځ تر ټولو لویه شخړه رامنځته شوې ده.
د ۲۰۲۴ کال په اګست کې اوکرایني ځواکونو پر کورسک سیمې برید وکړ، چې دا له۱۹۴۱ کال راهیسې پر روسیې تر ټولو ستر برید ګڼل کیږي.
اوسمهال اوکرایني ځواکونه په کورسک کې له ۲۰۰ مربع کیلومترو کمه سیمه کنټرولوي، چې د تیر اوړي په پرتله خورا کمه شوې ده.
پوتین به نن د پنجشنبې په ورځ په مسکو کې د بیلاروس له ولسمشر الکساندر لوکاشینکو سره خبرې وکړي او د کریملین ویاند دیمیتري پیسکوف ویلي چې ښايي د اوربند وړاندیز په اړه څرګندونې وکړي.
متحده ایالاتو د سې شنبې په ورځ له اوکراین سره د وسلواو استخباراتي معلوماتو شریکولو همکاري بېرته پیل کړې.
د روسیې لوړپوړو سرچینو رویټرز ته ویلي چې پوتین به له هر ډول اوربند څخه مخکې ډاډ ترلاسه کړي.
د جون په میاشت کې پوتین د سولې لپاره خپل شرایط وړاندې کړل چې اوکراین باید په رسمي ډول د ناټو غړیتوب پرېږدي او خپل ځواکونه له هغو څلورو سیمو وباسي چې روسیې خپلې کړې دي.
برېټانیا د چهارشنبې په ورځ د روسیې له لوري د خپلو دوو ډېپلوماټانو د شړلو په غبرګون کې، په لندن کې د روسیې سفیر احضار کړ او د یوه روسي ډېپلوماټ اعتبار لیک یې هم لغوه کړ. د برېټانیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، روسیه فعاله هڅه کوي چې په مسکو کې د دوی سفارت وتړي.
روسیې د دوشنبې په ورځ د (کب ۲۰مه) دوه برېټانوي ډېپلوماټان په جاسوسۍ تورن کړل او هغوی ته یې امر وکړ چې د دوو اونیو دننه له روسیې څخه ووځي.
برېټانیا بیا دغه تورونه بې بنسټه بللي دي.
د برېټانیا د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د چهارشنبې په ورځ د (کب ۲۲مه) وویل:« پرته له دې چې د دې کار ګواښونکو پایلو ته پام وکړي، روسیه په فعاله ډول هڅه کوي چې په مسکو کې د برېټانیا سفارت وتړي».
برېټانیا ویلي، دغه ډېپلوماټیکه لانجه باید ختمه شي او له روسیې یې هم غوښتي چې دغه کړکېچ ته د پای ټکی کېږدي.
همداراز برېټانیا خبرداری ورکړی، که روسیه نورې پاروونکې کړنې ترسره کړي؛ نو مناسب غبرګون به وښيي او اجازه به ور نه کړي چې د دوی ډېپلوماټان او سفارتي کارکوونکي وډارول شي.
په لندن کې د روسیې سفارت تر اوسه د برېټانیا د دغې پرېکړې په اړه څه نه دي ویلي.
د مسکو او لندن ډېپلوماټیکې اړیکې د اوکراین جګړې او د برېټانیا له لوري د کېیف د پوځي ملاتړ له امله ترینګلې شوې دي.
دغه کړکېچ وروسته له هغې نور هم زیات شو، چې د برېټانیا لومړي وزیر کېیر سټارمر اعلان وکړ چې غواړي د بریټانیا سوله ساتي ځواکونه اوکراین ته واستوي.
تر دې وړاندې هم دواړو هېوادونو د یو بل ډېپلوماټان شړلي وو.
تېر کال روسیې یو بریتانوی ډېپلوماټ شړلی و او تېره میاشت برېټانیا هم یو روسی ډېپلوماټ له خپل هېواده اېستلی و.
هندي رسنۍ ټاېمز اف اېنډیا په خپلې یوې مقاله کې ټینګار کړی، چې پاکستان دا مهال د څلورو وسلهوالو ډلو د فعالیتونو له کبله له جدي امنیتي ناورین سره مخ دی چې د تېرو څو لسیزو پرتله تر ټولو خطرناک او بې ساری بلل کېږي.
یادې رسنۍ ویلي، چې په پاکستان کې د «ټيټيپي»، د پلوڅ بېلتون پالو، داعش خراسان څانګې او د افغان طالبانو غیر مستقیم نفوذ په یاد هېواد کې وسلهوالې شخړې زیاتې کړې دي.
که څه هم یادې ډلې جلا جلا موخې لري؛ خو په ګډه یې د پاکستان امنیت، اقتصاد او واکمني له ګواښ سره مخ کړې ده.
د نړۍوال ترهګرۍ شاخص د راپور له مخې، په ۲۰۲۴ کال کې په پاکستان کې د ترهګریزو بریدونو له امله مرګ ژوبله ۴۵ سلنه زیاته شوې ده.
د ۲۰۲۳ کال پرتله چې ۷۴۸ کسان وژل شوي وو، دغه شمېره په ۲۰۲۴ کال کې ۱۰۸۱ کسانو ته رسېدلې ده.
د افغان طالبانو رول؛ ټيټيپي ته خوندي پناه ځایونه ورکول
د ټاېمز اف اېنډیا د مقالې له مخې، که څه هم افغان طالبان په مستقیم ډول پاکستان نه په نښه کوي؛ خو د پاکستاني طالبانو له تحریک سره د مالي او لوژستیکي ملاتړ تورونه پرې لګول شوي دي.
دغه وسلهواله ډله چې له ۲۰۲۱ کال وروسته د طالبانو له واکمنۍ راهیسې زړوره شوې، په پاکستان کې یې خپل بریدونه چټک او پراخ کړي دي.
ډیورنډ کرښه د «ټيټيپي» جنګیالیو لپاره لوژستیکي مرکز ګرځېدلې.
د ملګرو ملتونو یوه وروستۍ څېړنه چې د ۲۰۲۵ کال د فبرورۍ میاشتې کې خپره شوې، ښيي چې افغان طالبانو «ټيټيپي» ته اجازه ورکړې چې په کونړ او ننګرهار کې خپل روزنیز کمپونه پرانیزي. همدا لامل دی، چې دغه ډله نه یوازې بیا تنظیم شوې؛ بلکې خپل مرګوني بریدونه یې هم زیات کړي دي.
د وسلهوالو ډلو همکاري؛ پاکستان ته څو اړخیز ګواښ
د هندي رسنۍ مقاله زیاتوي، اوس داسې ښکاري چې څلور وسلهوالې ډلې سره له دې چې جلا کار کوي؛ خو د پاکستان د امنیتي کمزورۍ له فرصته په ګټې اخیستو سره یې غیرمستقیمه همغږي رامنځته کړې او خپلو بریدونو ته یې زور ورکړی دی.
د پاکستاني طالبانو تحریک: په ۲۰۲۴ کال کې دغه ډله د ۵۵۸ کسانو د وژلو مسووله بلل شوې او ټولټال یې د ۴۸۲ بریدونه کړي دي.
دغه بریدونه چې له ۲۰۱۱ کال راهیسې تر ټولو لوړ شمېر دی، اکثره په خیبر پښتونخوا او د ډیورنډ کرښې ته څېرمه سیمو کې شوي.
د «ټي ټي پي» جنګیالي له افغانستانه په ازاده توګه پاکستان ته راوړي او چریکي بریدونه کوي.
د بلوچستان ازادۍ پوځ: دغه ډله د پاکستان د دولتي تاسیساتو، امنیتي ځواکونو او د چین-پاکستان اقتصادي دهلیز پروژو ته زیان رسوي.
د بلوچستان په یوه اورګاډي وروستی برید او د جنورۍ په میاشت کې په کوټه کې ځانمرګي برید چې ۲۵ کسان پکې ووژل شول؛ دا ثابته کړې چې بلوڅ بېلتون پاله ډله د پاکستان اقتصادي ګټو ته تاوان رسوي.
داعش خراسان څانګه: داعش خراسان هم خپل حضور په پاکستان کې پراخ کړی دی.
دغه ډله، چې د فرقهيي بریدونو لپاره بدنامه ده؛ (د فبرورۍ په ۲۸مه) یې د خیبر پښتونخوا په یوه دیني مدرسه کې ځانمرګی برید وکړ، چې ۶ کسان پکې ووژل شول او په وژل شویو کې د طالبانو ملاتړی یو مشهور دیني عالم مولانا حامد الحق هم شامل و.
افغان طالبان: که څه هم افغان طالبان په مستقیم ډول پاکستان ته ګواښ نه کوي؛ خو له «ټيټيپي» سره یې ملاتړ، د پاکستان امنیتي ستونزه لا پېچلې کړې ده.
اسلاماباد څو ځله له کابل غوښتي، چې د یادې وسله الې ډلې پر پټنځایونو عملیات وکړي؛ خو دغه غوښتنې تر اوسه بېځوابه پاتې دي، چې د دواړو هېوادونو اړیکې یې نورې هم ترینګلې کړې دي.
ټاېمز اف اېنډیا خبرداری ورکړی، که پاکستان د ترهګرۍ ضد ژوره تګلاره غوره نه کړي؛ نو دا به له سختې بې ثباتۍ، اقتصادي کړکېچ او ان د ټوټه کېدو له ګواښ سره مخ شي.
په مقاله کې خبرداری ورکړل شوی، که دغه سناریو رامنځته شي؛ نو د پاکستان او سیمې په ګډون د نړۍ امنیت ته جدی ګواښونه پېښولای شي.
د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د لومړي ځل لپاره د اوکرایني ځواکونو له خوا د سیمې د ځینو برخو د نیولو راهیسې د روسیې لویدیځې سیمې کورسک څخه لیدنه وکړه.
په روسي دولتي ټلویزیون پوځي یونیفورم کې څرګندیدونکي، پوتین د کورسک سیمې هغه کنټرول مرکز څخه لیدنه وکړه چې روسي پوځیان یې کاروي.پوتین د روسیې لوړپوړو پوځي چارواکو ته په وینا کې وویل: «په لنډ وخت کې دښمن باید کورسک سیمه کې چې لا تر اوسته دلته دفاعي اقدامات ترسره کوي، له پښو وغورځول شي او مات شي.»
پوتین د روسیې د پوځ لوی قوماندان والري ګراسیموف راپور واورید. هغه پوتین ته وویل چې په کورسک سیمه کې اوکرایني ځواکونه اوس محاصره شوي او په سیسټماټیک ډول یې تخریب روان دی.
د خبري اژانسونو د راپور له مخې، پوتین وویل چې روسي ځواکونو ته پکار ده چې سیمه له اوکرایني ځواکونو څخه په بشپړه توګه ژر تر ژره ازاده کړي.
پوتین وویل چې روسیه باید د کورسک په سیمه کې نیول شویو اوکرایني پوځیانو سره د جګړې له ډګره نیولو شویو ترهګرو په څېر چلند وکړي.
پوتین وویل: "هغه خلک چې په کورسک سیمه کې دي، هغه کسان چې دلته د ملکي وګړو پر ضد جرمونه ترسره کوي، هغه کسان چې زموږ د وسله والو ځواکونو، قانون نافذوونکو ادارو او ځانګړو خدماتو پر ضد مخالفت کوي، دا هغه خلک دي چې موږ باید خامخا د ترهګرو په توګه ورسره چلند وکړو."
هغه ریاته کړه چې روسیه هېڅ اراده نه لري چې د جینیوا کنوانسیونونه هغو بهرنیانو ته وغځوي چې د اوکراین په ملاټړ جګړه کوي.
د روسیې ولسمشر په داسې حال کې له کورسک څخه لیدنه کوي، چې تېره ورځ اوکراین په سعودي عربستان کې له امریکایي چارواکو سره خبرو کې له روسیې سره په ۳۰ ورځیني اوربند رضایت وښود. د امریکا د بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې اوس به دا وړاندیز روسانو ته ورسوي، اوس نو توپ د مسکو په میدان کې دی.
خو له دې موافقې څو ساعته وروسته رویټرز د روسي سرچینو له قوله راپور ورکړ، چې ولادیمیر پوتین به په اوکراین کې د ۳۰ ورځني اوربند لپاره د امریکا وړاندیز ونه مني او زیاته یې کړه چې د اوربند په هر ډول تړون کې باید د جګړې په ډګر کې د روسیې پرمختګونه په پام کې ونیول شي او د مسکو اندیښنو ته رسیدګي وشي.
د ایران مذهبي مشر علي خامنه يي وایي، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لیک یې نه دی ترلاسه کړی. نوموړی وایي، چې له ایران سره د خبرو اترو لپاره د ټرمپ خبرې «د عامه ذهنیت غلطول» دي.
خامنه همداراز زیاته کړه، چې ایران جګړه نه غواړي، خو د امریکا اقدام ته به سمدستي غبرګون ښکاره کړي.
علي خامنه یي د چهارشنبې په ورځ یو شمېر زده کړیالانو ته په خبرو کې وویل، چې د ډونالډ ټرمپ ګواښ چې که ایران له خبرو اترو ډډه وکړي، نو له نظامي انتخاب څخه به کار واخلي «غیر عاقلانه» وباله او خبرداری یې ورکړ، چې هر غلط اقدام چې امریکا وکړي د ایران له قاطع غبرګون سره به مخ شي.
هغه وویل: «که د امریکایانو او یا د هغوی د ملاتړو له خوا یو غلط اقدام هم ترسره شي، هغه څوک چې زیات زیان ویني، هغوی دي. موږ جګړه نه غواړو؛ خو که چېرې څوک اقدام وکړي، زموږ ځواب قاطع او حتمي دی.»
همدارنګه خامنه یي د لوېدیځو هېوادونو د اندېښنو په ځواب کې چې ایران ممکن د اټومي وسلې ترلاسه کولو ته ورسېږي، وویل: «دوی وایي، چې موږ نه پرېږدو ایران اټومي وسلو ته لاسرسی ترلاسه کړي، که موږ غوښتل چې اټومي وسلې جوړې کړو، امریکا نه شو کولای زموږ مخه ونیسي.»
خامنه یي وویل: «دا چې د امریکا ولسمشر وایي موږ چمتو یو چې له ایران سره خبرې وکړو او د خبرو اترو بلنه ورکوو، د نړۍ عامه د افکارو غلطول دي.»
هغه زیاته کړه: «د امریکا ولسمشر ادعا کوي چې ماته یې لیک استولی، خو ما نه دی ترلاسه کړی.»
خامنه یي ویلي، چې امریکا د خبرو اترو لپاره د چمتووالي اعلان کولو سره غواړي دا مفهوم رامنځته کړي چې «د خبرو اترو او سولې» لپاره تیار دی، خو تهران د خبرو اترو لپاره چمتو نه دی.
هغه وویل: «ایران ولې د خبرو اترو لپاره تیار نه دی؟ ځان ته وګورئ. موږ څو کاله خبرې وکړې، همدا کس چې خبرې بشپړې شوې، امضا شوې د مېز له سره یې واخیستې څېرې یې کړې. کله چې ښه پوهېږو چې دا سړی عمل نه کوي، نو څه خبرې وکړو؟
تر دې مخکې، د امریکا د ولسمشر ځانګړي استازي ادم بوهلر د اسلامي جمهوریت د اټومي پروګرام د له منځه وړلو لپاره د متحده ایالاتو او اسراییل ترمنځ د احتمالي همکارۍ اعلان وکړ.
د ټرمپ د ادارې دغه چارواکي د یکشنبې په ورځ (د کب ۱۹مه) له فاکس نیوز سره په مرکه کې وویل، چې د ایران د اټومي پروګرام د له منځه وړلو لپاره به د اسراییل او امریکا ترمنځ په همکارۍ کې کومه ستونزه نه وي.
هغه زیاته کړه: «دا زموږ لپاره ستونزمنه نه ده چې له اسراییل سره همکاري وکړو او د ایران اټومي توان له منځه یوسو. "موږ باید دا کار وکړو."