علي خامنه یي: له ایران سره د ټرمپ د خبرو اترو هڅې د نړۍ تېر اېستل دي

بلوڅ د ازادۍ پوځ په یوه اعلامیه کې وویل، چې د پاکستاني ځواکونو د درندو وسلو برید یې دفع کړی، خو درې جنګیالي یې له لاسه ورکړي دي.

د پاکستان پوځ وايي، چې ټول جنګیالي یې وژلي او ۱۹۵ برمته کسان یې خوشي کړي دي.

بلوڅ ازادۍ پوځ وژل شوي کسان «دښمن ځواکونه» بللي او ادعا یې کړې ده، چې د بلوڅ ملي محکمې له خوا د جنګي جنایتونو، توکمیزې تصفیې او د بلوچستان د طبیعي زېرمو د استحصال په تورونو محکوم شوي وو.

یادې ډلې ویلي، چې د پاکستاني بې‌پیلوټه الوتکو د تېرې شپې برید په غبرګون کې یې ۱۰ نور یرغمل شوي کسان هم وژلي وو او په تېرو دوو ورځو کې یې د جګړې پر مهال ۴۰ پاکستاني سرتېري وژلي دي.

بي اېل اې خبرداری ورکړی، چې که پاکستانی پوځ بل برید پیل کړي، نو پاتې شاوخوا ۱۵۰ یرغمل شوي کسان به ټول اعدام کړي.

دې ډلې اسلام‌اباد ته ۲۰ ساعته ضرب‌الاجل ورکړی چې د بندیانو د تبادلې لپاره عملي ګامونه واخلي او که نه، له ټاکلي وخت وروسته به هر ساعت نور یرغمل کسان اعدام شي.

د پاکستان حکومت تر اوسه د دې وروستیو پرمختګونو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

بلوچستان، چې د پاکستان ستر، خو تر ټولو کم نفوسه ایالت دی، له اوږدې مودې راهیسې د بېلتونپالو د فعالیتونو شاهد دی. دا سیمه بډایه طبیعي زیرمې لري او د چین-پاکستان اقتصادي دهلیز (CPEC) له پرمختګ سره یې ستراتیژیک اهمیت زیات شوی.

پاکستاني چارواکي ادعا کوي چې یاغي ډلې له بهرني ملاتړه برخمنې دي، خو بلوڅ بېلتونپالو دا تورونه رد کړي دي.

لومړي وزیر کریستیان سټاکر، چې په محافظه‌کار اتریشي خلکو ګوند پورې تړلی، ویلي: « د اتریش ظرفیتونه محدود دي او له همدې امله مو پرېکړه وکړه چې د لا زیات بار وړلو مخه ونیسو».

د دغه نوي اقدام له مخې، هغه مهاجرین چې د خوندیتوب یا محافظت اجازه لري او نه شي شړل کېدای، نور نشي کولی خپلې کورنۍ له خپلو اصلي هېوادونو څخه اتریش ته راولي.

د اسوشیټېډ اژانس د رپوټ له مخې، نوی درې ګونی ایتلافي حکومت، چې خلکو ګوند، کیڼ سوسیال ډیموکراتان او د نیوس لیبرال ګوندونه پکې شامل دي، د مهاجرت کنټرولول خپله مهمه دنده ګڼي او ژمنه یې کړې چې د پناه غوښتنې لپاره به سخت نوي قوانین عملي کړي.

د بار کمولو هڅه
د حکومت د معلوماتو له مخې، تېر کال ۷،۷۶۲ کسان د کورنیو د یوځای کېدو له لارې اتریش ته راغلل، په داسې حال کې چې په ۲۰۲۳ کې دا شمېر ۹،۲۵۴ و. زیاتره نوي راغلي کسان ماشومان وو.

لومړي وزیر سټاکر وویل: « دا اقدام ځکه اړین دی چې د ښوونیز سیستم کیفیت، ادغام، او زموږ د ټول امنیت ساتل باید یقیني شي څو دا سیستمونه خپل فعالیت له لاسه ورنه کړي».

د کورنیو د یوځای کېدو د درولو پرېکړه اروپایي اتحادیې ته هم رسېدلې، خو حکومت دا نه ده څرګنده کړې چې دا بندیز به تر کومې مودې دوام وکړي.

د اتریش د کورنیو چارو وزیر ګرهارد کارنر ویلي: « له تېر دوبي راهیسې موږ د کورنیو د یوځای کېدو کچه په ښکاره توګه راټیټه کړې. اوس موږ قانوني بنسټ جوړوو، چې دا بندیز پایدار پاتې شي».

په ټوله اروپا کې پرکډوالۍ محدودیتونه
په ټولې اروپا کې حکومتونه هڅه کوي چې د مهاجرینو شمېر راکم کړي. دا بندیزونه له لس کاله مخکې حالت سره، چې جرمني او سویډن په پرانېستې غېږ له سوریې، افغانستان او عراق څخه له یو میلیون زیات مهاجر ومنل، ژور توپیر کوي.

د اروپایي اتحادیې کمیسیون وړاندیز کړی چې د «بیرته ستنولو مرکزونه» جوړ شي، څو د هغو کسانو د شړلو بهیر ګړندی کړي چې د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه یې رد شوي دي.

تر اوسه پورې، یوازې ۲۰ سلنه هغه کسان چې د شړلو حکم لري، په حقیقت کې د اروپایي اتحادیې له خاورې ایستل شوي او دا نوی وړاندیز به د ۲۷ هېوادونو ترمنځ یو ګډ سیستم رامنځته کړي، چې د شړلو پروسه چټکه او اغېزناکه شي.

یوې لوړ پوړې روسي سرچینې رویټرز ته ویلي، چې مسکو باید هر ډول شرایط څنډې ته کړي او یو ډول تضمین ترلاسه کړي.

سرچینې د نوم نه ښودلو په شرط رویټرز ته وویل:«د پوتین لپاره دا ستونزمنه ده چې په اوسني شکل کې له دې سره موافقه وکړي. پوتین یو قوي دریځ لري ځکه روسیه د پرمختګ په حال کې ده.»

د راپورونو له مخې، اوس روسیه د اوکراین څه کم پنځمه برخه کنټرولوي او اوکراین د اګست په میاشت کې د لوېدیزې روسیې یوه برخه د معاملې کولو لپاره ونیوله خو هلته یې کنټرول کمزوری شوی دی.

دې روسۍ سرچینې وویل، چې د اوربند تر څنګ له تضمین پرته د مسکو دریځ په چټکۍ سره کمزوری کیدی شي او روسیه د لویدیز له خوا د جګړې په پای ته رسولو کې د پاتې راتلو له امله ملامته کیدی شي.

یوې بلې لوړ پوړې روسي سرچینې ویلي، چې د اوربند وړاندیز د مسکو له نظره د لومې په څیر ښکاري ځکه چې پوتین به له ځینو مشخصو تضمینونو یا ژمنو پرته د جګړې درول ستونزمن وګڼي. خو کرملین تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د راپورونو له مخې، پوتین په وار وار دغه ډول لنډمهاله اوربندونه رد کړي دي.

نوموړي په ​تېر ډیسمبر میاشت کې وویل:«موږ اوربند ته اړتیا نه لرو، موږ اوږدمهاله سولې ته اړتیا لرو چې د روسیې فدراسیون او د هغې د وګړو لپاره د تضمینونو له لارې خوندي شي. دا یوه ستونزمنه پوښتنه ده چې دا تضمینونه څنګه تضمین کړو.»

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د روسیې په اړه د امریکا پخوانۍ پالیسي بدله کړې، له مسکو سره یې دوه اړخیزې خبرې اترې پیل کړې او له اوکراین سره یې پوځي مرستې او استخباراتي معلومات شریکول وځنډول او ویې ویل، چې کیېف د جګړې د پای ته رسولو لپاره باید شرایط ومني.

د اوکراین له لوري د اوربند وړاندیز ترمنلو وروسته امریکا تېره ورځ موافقه وکړه چې له کیېف سره به خپلې پوځي مرستې او د استخباراتي معلوماتو شریکول بیا پیل کړي.

د امریکا د پوهنې وزارت دمګړۍ ۴۴۰۰ کارکوونکي لري.

تر دې وړاندې ټرمپ د دغه وزارت د منحلېدو وړاندیز کړی و او ویلي یې و، چې د دغه وزارت واکونه به ایالتونو ته ورکړي.

د امریکا د پوهنې وزیرې لېنډا مک ماهون په یوه بیان کې ویلي:« د کاري ځواک کمول د پوهنې وزارت د موثریت، حساب ورکولو او ډاډ ترلاسه کولو ژمنتیا منعکسوي.»

د راپورنو له مخې، اغلې مک ماهون دغه ګام د ټرمپ د فرمان له مخې اخیستی دی.

نوموړې دا د امریکا د پوهنې په برخه کې یو مهم ګام ګڼلی.

هغې د سې شنبې په ورځ له فاکس نیوز سره په مرکه کې ویلي، چې د کارکوونکو ګوښه کول د څانګې د لغوه کولو په لور یو ګام دی.

تر دې وړاندې بلوڅ بېلتون‌غوښتونکو هم د ټېلګرام له لارې په یوه پیغام کې ادعا کړې وه، چې هغوی ۱۸۲ پاکستاني پوځي او امنیتي ځواکونه یرغمل کړي؛ خو ګڼ شمېر ملکيان یې بېرته خوشې کړي دي.
تېره ورځ د پاکستان په بلوچستان ایالات کې پر یوه رېل‌ګاډي د بلوڅ بېلتون غوښتونکو وسله‌والو (بي‌اې‌اېل) د یوه خونړي برید په ترڅ کې لږترلږه شپږ پاکستاني پوځیان وژل شوي او ۴۵۰ نور کسان برمته شوي وو.
اې‌بي‌سي خبري اژانس د سې‌شنبې پر ورځ (د مارچ ۱۱مه) د یوه امریکایي چارواکي په حواله راپور ورکړ، چې بلوڅ بېلتون‌غوښتونکو وسله‌والو د بلوچستان ایالت په یوې غرنۍ سیمه کې لومړی د پټلۍ یوه برخه په بمونو الوزولې او ورسره جوخت یې د رېل‌ګاډي کنټرول په خپل لاس کې اخیستی دی.
امنیتي سرچینو ویلي، چې امنیتي ځواکونه د پاتې برمته شویو کسانو د خوندي خوشې کولو په لټه کې دي.
امنیتي سرچینې زیاتوي، چې وسله‌وال یې کلابند کړي دي او پر وړاندې به یې عملیات تر هغه دوام وکړي چې وروستی وسله‌وال له منځه نه وي تللی.
له بل پلوه د خیبر پښتونخوا سر وزیر علي امین ګنډاپور دغه پېښه په کلکه غندلې او په دې تړاو یې اندېښنه څرګنده کړې ده.
ښاغلي ګنډاپور ویلي:« د بې ګناه مساپرو په نښه کول او د هغوی ژوند ګواښل، یوه بزدلانه او وحشيانه کړنه ده.»

تر دې وړاندې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي هم دغه برید په کلکه غندلی و او ویلي یې و، چې مرکزي دولت به «هغو کسانو ته چې بې‌ګناه مساپر وژني» هېڅ ډول امتیاز ور نه‌کړي.

نوموړي همداراز ټینګار کړی، چې د پاکستان امنیتي ځواکونه به د دغه برید د مخنیوي او د برمته شویو کسانو د ژغورنې لپاره هڅې وکړي.