د شهبازشریف سلاکار: طالبان باید د هند پر نیابتي ځواک بدل نه‌شي

هغه د دوشنبې په ورځ (د کب ۲۷مه) له خپل تاجکستاني سیال سره د لیدو پرمهال ویلي، نیت لري چې له دغه هېواد سره د پوځي او مخدره توکو پرضد همکاري پراخه کړي.

د تاجکستان ولسمشر امام علي رحمان پرون د یوه رسمي په ترڅ کې مسکو ته تللی او د روسیې له ولسمشر سره یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د امنیتي همکارۍ او اقتصادي اړیکو په تړاو خبرې کړې دي.

پوتین له دې لیدنې وروسته ویلي، چې روسیه به په اسیا کې د سولې او ثبات د ساتلو په موخه د ترهګرۍ او مخدره توکو د قاچاق پر وړاندې مبارزه کې له تاجکستان سره خپله همکاري پراخه کړي.

هغه څرګنده کړې: «په طبیعي ډول نه شوای مو کولای چې په مرکزي اسیا کې امنیتي مسایلو ته پاملرنه وکړو، په ځانګړې توګه هغو ننګونې او ګواښونه ته چې د افغانستان له خاروې څخه سرچینه اخلي.»

د روسیې ولسمشر زیاته کړې: « زمونږ د ۲۰۱ پوځي اډې د کارونې په ګډون چې په تاجکستان کې ده لا هم په سیمه کې د سولې او ثبات ملاتړ ته دوام ورکوو. پرېکړه مو کړې چې دفاعي، پوځي او تخنیکي همکارۍ نورې هم پراخې کړو او همداراز د ترهګرۍ او مخدره توکو د قاچاق پر وړاندې مبارزه وکړو.»

پوتین همداراز د تاجکستان په سرحدي غرنۍ سیمه کې د دغه هېواد پوځي اډې ته په اشارې چې د ۲۰۲۳ په وروستیو کې پرانیستل شوې، وویل: «دا اډه د روسیې په فدرالي بودیجې جوړه شوې او په تخنیکي تجهیزاتو او وسلو سمبال ده. نن موږ په دې برخه کې د همکارۍ د دوام هوکړه وکړه.»

تاجکستان په افغانستان کې د انصارالله وسله‌والې ډلې له فعالیتونو څخه چې د تاجکستان د اسلامي غورځنګ یوه څانګه بلل کېږي، سخت اندېښمن دی.

د امنیتي ګواښونو سربېره، له افغانستانه مرکزي اسیا او روسیې ته د مخدره توکو قاچاق هم د دواړو هېوادونو لپاره پر یوې جدي ننګونې بدله شوې ده.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره اونۍ په ملګرو ملتونو کې د روسیې استازي خبرداری ورکړی و، چې له ټولې نړۍ څخه ترهګرې ډلې افغانستان خوا ته روانې دي.

سرچینې زیاتوي چې دا جګړه څو شېبې مخکې د ځاځي میدان ولسوالۍ اړوند په سيټوان او پالڅو کلي کې رامنځته شوې ده.

د سرچینې په وینا، جګړه په دې دوو کلیو کې د طالبانو پر پوستو روانه ده، چې له امله یې د سیمې خلک کډه‌کولو ته مجبور شوي دي.

دوی دغه راز زیاتوي، چې هغوی د جګړې په منځ کې بند پاتې دي.

د دغې جګړې لامل تر اوسه نه دی په ډاګه شوی.

د طالبانو حکومت تر اقتصادي او پوځي بندیزونو لاندې دی او دا نه ده څرګنده، چې له کوم هېواد څخه عصري وسلې اخلي.

د پخواني افغان حکومت له نسکورېدو وروسته طالبانو وکولای شول، چې امریکايي وسلې ترلاسه کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له دغې ډلې غوښتي، چې پاتې امریکايي وسلې دې بېرته ورکړي.

فطرت د دوشنبې په ورځ وویل، چې د طالبانو د پوځ د عصري کولو هدف د هېواد د پولو او اسلامي ارزښتونو ساتنه ده.

هغه زیاته کړه: "موږ له ګاونډیو یا نړۍ سره د جګړې او شخړې په لټه کې نه یو او د جوړجاړي له لارې خبرو ته ترجیح ورکوو."

یاد طالب چارواکي خبرداری ورکړی، چې که څوک په زور له دغې ډلې سره د مقابلې هڅه وکړي، د درېیو زبرځواکونو په څېر به ورته ځواب ورکړل شي.

هغه په ​​افغانستان کې د برېتانوي، پخواني شوروي او امریکايي ځواکونو د ماتې یادونه وکړه.

دا خبرې په داسې حال کې کېږي، چې له پاکستان سره د طالبانو اړیکې خورا ترینګلې شوې دي او پاکستاني چارواکو په افغانستان کې د خپلو دوښمنانو د تعقیبولو ګواښ کړی دی.

تر اوسه د طالبانو حکومت په رسمي ډول له کوم هېواد نه د وسلو د پېرلو په اړه خبرې نه دي کړي.

نوموړي د دوشنبې په ورځ (د کب ۲۷مه) په خپل لومړي خبري کنفرانس کې خبریالانو ته زیاته کړې، چې طالبانو ته په دې ډول د افغانستان سپارل د هغه لپاره ډېره دردونکې وه.

پارنل له افغانستانه د امریکا د وتلو پر ستراتیژۍ د نیوکې ترڅنګ وايي، ولسمشر ټرمپ او د دفاع وزیر دا بیخي درک کوي چې کله امریکا یوې جګړې ته ښکېله کېږي، اخلاقي دنده لري څو یو مشخص وروستی هدف، د وتلو روښانه ستراتیژي او د بري دقیق تعریف ولري.

د هغه په وینا، کله چې امریکا جګړې ته دننه کېږي، باید په پرېکنده ډول بری ترلاسه کړي، له دې پرته به د امریکايي سرتېرو یو نسل له ځانه وپوښتي: «دې ټولو جګړو څه پایله له ځان سره لرله؟»

پارنل همداراز ویلي، یوازې ده د افغانستان په جګړه کې خپل ۳۰ ملګري له لاسه ورکړي او اوس له ځانه پوښتي، چې د دې ټولو قربانیو په بدل کې څه ترلاسه شوي دي؟

نوموړي له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو د ټولو مسوولانو پر ځواب‌ویلو ټینګار کړی او زیاتوي: «که یو سرتېری خپله وسله ورکه کړي، هغه به ځواب ورکوي. له همدې امله ټول معیارونه باید پر لوړپوړو پوځي چارواکو پلي شي.»

د یادونې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د خپلو ټاکنیزو کمپانونو پرمهال ویلي و، چې له افغانستانه د وتلو ټول عاملین به له دندو ګوښه کړي.

هغه په وار-وار له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو له امله پر جو بایډن د نیوکو ترڅنګ ټینګار کړی و، چې دا نامسوولانه وتل باید و ارزول شي.

هغې ټینګار وکړ، چې په افغانستان کې د امریکا د پوځ د پخوانیو همکارانو انتقال او ځای پر ځای کول اوس هم د دغه هېواد د سیاست یوه برخه ده.

مېرمن بروس زیاته کړه، چې د افغانانو لېږد د امنیتي چکونو او د امریکا د مصوونیت د ساتلو په موخه دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د ولسمشر په توګه د ټرمپ له لوړې وروسته له پاکستان او نورو هېوادونو څخه امریکا ته د افغان کډوالو د لېږدولو پروازونه لغوه شول.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند تایید کړه، چې د امریکا پخواني پوځي پرسونل لکه ژباړونکو ته د ویزو د ورکړې بهیر تر امنیتي ارزونې لاندې دی او په دې اړه به وروسته خبرې وکړي.

بروس د دوشنبې په ورځ په واشنګټن کې په یوه خبري کنفرانس کې د هغو افغانانو په اړه چې له امریکايي ځواکونو سره یې همکاري کړې وویل: «موږ لا دمخه د دغو کسانو د لېږدولو لپاره چمتووالی نیولی دی. دا تل زموږ د پالیسي برخه وه چې هڅه وکړو تر څو د امکان تر حده ډېری خلک چې له ګواښ سره مخ دي، په ځانګړې توګه هغه کسان چې زموږ سره یې همکاري کړې ده، ولېږدوو. دا بهیر له تېر حکومت راهیسې دوام لري او موږ لا هم پرې کار کوو.»

سپینې ماڼۍ ته د ټرمپ له راتګ سره له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د پخوانیو همکارانو د اېستلو بهیر هم ودرېد.

اوس په افغانستان، پاکستان، قطر او د سیمې په نورو هېوادونو کې زرګونه کسان په بې باورۍ کې راګیر دي. دغه کسان د سفر له ټولو پړاوونو تېر شوي او د ویزې د صادرېدو په تمه دي.

د امریکا د کانګرس ځینو غړو د ټرمپ له ادارې غوښتي، چې په افغانستان کې دې د امریکايي ځواکونو پخواني همکاران هېر نه کړي.

دوی ټینګار کړی، چې دغو کسانو د امریکايي ځواکونو ترڅنګ جګړه کړې او قرباني یې ورکړې ده.

په دې وروستیو ورځو کې یو شمېر امریکايي رسنیو د هغو هېوادونو نوملړ خپور کړی، چې د ډونالډ ټرمپ اداره په پام کې لري څو امریکا ته د دوی د اتباعو پر ننوتلو بندیز ولګوي.