احمد مسعود: له طالبانو سره د مبارزې لپاره د ولس اراده ډېره شوې

فرشته سدید په کاپيسا ولایت کې د راډيو بهار خبریاله وه او دمګرۍ د اسلام اباد په بي-۱۷ ښارګوټي کې اوسېده، خو د اوسېدو لپاره یې قانوني اسناد نه‌لرل.

د نوموړې د کورنۍ یوه غړي چې نه یې غوښتل نوم یې خپور شي، افغانستان انټرنشنل-پښتو سره په خبرو کې وویل، چې فرشتې سدید د ویزې په برخه کې یو کال جریمه شوې وه، خو د فرانسې سفارت اسناد یې لرل چې د نیول کېدو په وخت کې یې پولیسو ته ښکاره کړي وو.

نوموړي وویل: «فرشتې اسناد نه‌لرل. څو ورځې پولیس راغلل، خو دوی ورته دروازه خلاصه نکړه خو نن مازدیګر پولیس له خپل کور څخه نیولې ده چې له خپلو خویندو سره اوسېده. پولیسو ته یې پاسپورټ او د فرانسې سفارت له‌خوا ورکړل شوی سند هم ښودلی و او د جمعې په ورځ یې د فرانسې ویزه هم راغلې، اوس د پولیسو په کمپ کې ده، ار اس اېف او نور خبریالان په دې هڅه کې دي، چې نوموړې خوشې کړي، خو تر اوسه خوشې شوې نه ده».

د یادې خبریالې د کورنۍ دغه غړي وویل، که نوموړې جبري بېرته افغانستان ته ولېږل شي، نو د طالبانو له لورې به ونیول شي.

دی زیاتوي: «فرشته سدید له طالبانو راتښتېدلې او پاکستان ته راغلې ده، که ډېپورټ شي او تورخم ته ورسېږي، نو موږ مطمین یو چې په تورخم کې به ونیول شي او زنداني به شي. موږ د بشري حقونو له سازمانونو هیله کوو چې د فرشتې په خلاصېدو کې همکاري وکړي.»

د فرشتې کورنۍ د ملګرو ملتونو، د بشر حقونو او د خبریالانو اړوندو سازمانونو څخه غوښتنه کوي، چې د هغې په خلاصون کې همکاري وکړي او نوموړې له جبري بېرته ستنولو وژغوري.

په پاکستان کې له تېرو درېیو میاشتو راپدېخوا د پولیسو له لورې کور په کور د افغان کډوالو تالاشۍ روانې دي، زیات شمېر افغانان نیول شوي او جبري بېرته افغانستان ته ستانه کړل شوي او زیات شمېر لا هم د دوی له‌خوا د افغان کډوالو لپاره په ځانګړو کمپونو کې ساتل کېږي چې جبري بېرته ستانه کړل شي.

معلومات ښيي، چې تر اوسه د پاکستان حکومت لږ تر لږه شپږ لکه افغان کډوال په جبري توګه بېرته افغانستان ته ستانه کړي او لا هم دا لړۍ روانه ده.

د ګلبدین حکمتیار زوی حبیب‌الرحمان حکمتیار د دوشنبې په ورځ یو مکتوب خپور کړ، چې په‌کې د طالبانو د عدلیې وزارت له‌خوا د اسلامي حزب مشر د دفتر تړل‌کېدو، د هغه د کارکوونکو نیول‌کېدو او د دفترونو د تجهیزاتو د ضبطېدو امر شوی دی. په دغه مکتوب کې راغلي، چې اسلامي حزب د سیاسي ګوندونو د فعالیتونو د لغوه کېدو سربېره، خپل فعالیت ته دوام ورکړی دی.

ضیا د د دوشنبې ورځ په سالنګ کې د خپلو قوماندانانو او ځواکونو د وژنې د دویمې کلیزې په مناسبت په مراسمو کې ادعا وکړه، چې «د طالبانو واکمني ختمېدو ته نږدې شوې ده.»

د ازادۍ جبهې مشر په دې ټینګار سره چې څلور کاله د طالبانو د پېژندلو لپاره کافي وخت و، وويل: «طالبان د اصلاح منونکي نه دي. موږ باید د دوی په رژیم کې د بدلون یا اصلاحاتو تمه ونه لرو.»

هغه د پاکستان د برخلیک ته په اشارې چې له طالبانو یې ملاتړ کړی، وويل چې د سيمې هېوادونه باید له طالبانو ملاتړ ونه‌کړي. نوموړي په دې تړاو زیاته کړه: «طالب د هېچا ملګری نه‌دی. هر چا چې دې ډلې ته ډېرې پيسې ورکړي، له هماغه سره یوځای کېږي.»

ضیا ویلي، چې د جمهوري نظام په تېرو ۲۰ کلونو کې د افغانستان له خاورې څخه د سيمې پر هېوادونو هېڅ بريد نه دی شوی، خو په تېرو څلورو کلونو کې د سیمې په ټولو هېوادونو کې بریدونه شوي، چې سرچینه یې له افغانستان دی.

یاسین ضیا د خپلې وینا په یوې برخه کې وايي، چې له طالبانو څخه د داعش د ځپلو لپاره د هېوادونو تمې ناسمې دي او په وینا یې، «طالبان او داعش د یوې سکې دوه اړخونه دي. نړۍ باید له طالبانو څخه دا تمه ونه کړي چې له داعش سره به مبارزه وکړي.»

د یادونې ده، چې د ازادۍ جبهې نن (دوشنبه) د احمد مسعود، یونس قانوني او یو شمېر سیاسي مشرانو په ګډون انلاین غونډه ترسره کړې ده. دا غونډه د ۱۴۰۲ کال په سالنګ کې د طالبانو د برید په ترڅ کې کې د اکمل امیر په ګډون د نوموړې جبهې د اووه غړو د وژل‌کېدو کلیزې په مناسبت جوړ شوې ده.

د پاکستان د مشرانو جرګې د رپوټ له مخې، د دوشنبې په ورځ د تړلو دروازو تر شا په دې ناسته کې له افغانستان سره د پاکستان د دیپلوماتیکو هڅو وضعیت وارزول شو او د افغانستان لپاره د اسلام اباد ځانګړي استازي محمد صادق کمېټې ته معلومات ورکړل او د غړو پوښتنو ته یې ځوابونه وویل.

محمد صادق ویلي، چې له طالبانو سره یې فعال تماسونه دوام لري او د راتلونکې لپاره د اړیکو د ښه والي هیله شته.

د پاکستان د مشرانوجرګې د بهرنیو اړیکو کمیټې رییس عرفان صدیقي د کمیټې له غونډې وروسته رسنیو ته په خبرو کې وویل، چې « د افغانستان لپاره ځانګړي استازي صادق خان کمیټې ته د دواړو هېوادونو د تازه اړیکو په اړه معلومات ورکړل ».

د پاکستان د دنیا ټلویزیون د رپوټ له مخې، محمد صادق ویلي چې د لوړې کچې لیدنې په جریان کې دي، چې موخه یې دوه اړخیزې خبرې اترې بیا پیل کول دي.

هغه زیاته کړې چې پاکستان د تحریک طالبان پاکستان د ملاتړ موضوع په کلکه له طالبانو سره شریکه کړې او اوس طالبان د پاکستان د اندېښنو په اړه د درک مرحلې ته نږدې شوي دي.

نوموړي همداراز ویلي چې ډېر ژر به د افغانستان په اړه یوه بله ناسته هم وشي.

په تېر مالي کال (۲۰۲۳-۲۴) کې د همدې مودې صادرات ۳۲۱،۷ میلیونه ډالر وو، خو د روان کال له جولای نه تر فبرورۍ پورې دا کچه نږدې دوه برابره شوې.

د نېشن د رپوټ له مخې، د کال پر کال پر بنسټ، یوازې د ۲۰۲۵ د فبرورۍ په میاشت کې هم صادرات ۲،۹سلنه زیات شوي، چې له ۳۴،۹۶ میلیونه ډالرو نه ۳۵،۹۷ میلیونه ډالرو ته رسېدلي، خو د میاشت پر میاشت پر بنسټ معلوماتو له مخې، د جنورۍ په پرتله په فبروري میاشت کې صادرات ۳۱،۵۴ سلنه کم شوي، ځکه د جنورۍ د صادراتو ارزښت ۵۲،۵۵ میلیونه ډالره و.

نېشن وايي، چې که څه هم په یوه میاشت کې کموالی لیدل شوی، خو د کال مجموعي زیاتوالی د افغانستان بازار ته د پاکستاني توکو د بیا لاسرسي نښه ګڼل کېږي.

بل‌خوا، له افغانستان نه پاکستان ته واردات هم په چټکۍ سره زیات شوي.

له جولای نه تر فبروري میاشتې پورې د پاکستان واردات ۱۸،۲ میلیونه ډالرو ته رسېدلي، چې د تیر کال د ۵،۴۷ میلیونه ډالرو په پرتله ۲۳۲،۴۶ سلنه زیاتوالی ښيي.

رپوټ وايي، چې یوازې په فبروري میاشت کې واردات ۳،۰۰۸ میلیونه ډالره ثبت شوي، حال دا چې تېر کال په همدې میاشت کې دا شمېر یوازې ۰،۳۱۰ میلیونه ډالره و، چې۸۷۰،۴ سلنه زیاتوالی ښیي.

اقتصادپوهان وايي، دا واردات زیاتره په کرنیزو محصولاتو لکه وچو مېوو او سکرو پورې تړلي دي، چې له افغانستان نه پاکستان ته ځي.

په ټوله کې پاکستان له نورو هېوادونو سره خپل ټول صادرات د مالي کال په لومړیو اتو میاشتو کې ۷،۱۸ سلنه زیات کړي، چې له ۲۰،۳۵۷ میلیاردو ډالرو نه ۲۱،۸۲۰ میلیاردو ډالرو ته رسېدلي.

پاکستان له اوږده مهاله راهیسې د افغانستان د میوو د فصل پرمهال معمولا له افغانستان سره په سرحدي شخړو کې ښکیل پاتې شوی، چې د افغان مېوو پر صادراتو یې ناوړه اغیز کړی.

د عدلیې وزارت له لوري د کندز ولایت عدلیې ریاست ته په۴۳۲۸/۲۹۵۷ مه ګڼه استول شوي مکتوب کې ویل شوي چې د اسلامي امارت د کابینې د وروستۍ پرېکړې له مخې، ټول سیاسي ګوندونه منحل شوي او د سیاسي احزابو د چارو ریاست تشکیل هم له وزارت څخه ایستل شوی دی.

په مکتوب کې امر شوی چې د حزب اسلامي تر نامه لاندې هر دفتر چې فعالیت لري، هغه باید مهر او لاک شي او د دفتر ټول تجهیزات یې د عدلیې ریاست ته وسپارل شي.

په مکتوب کې راغلي، هر څوک چې د حزب اسلامي تر عنوان لاندې فعالیت کوي، باید ونیول شي او تر هغه په توقیف کې وساتل شي، چې له خپل عمل نه یې «توبه» نه وي ایستلې.

وزارت سپارښتنه کړې، چې دغه اجراات باید د ولایت مقام او استخباراتو له ریاست سره په همغږۍ ترسره شي.

مکتوب دغه راز ټینګار کوي، چې که په کوم ولایت کې د حزب اسلامي دفتر نه وي او څوک د حزب اسلامي په نامه فعالیت کوي، هغه خلک باید وپېژندل شي او زندان ته واچول شي.

د حکمتیار د زوی غبرګون

د عدلیې وزارت ددغه حکم په غبرګون کې د حزب اسلامي د مشر ګلبدین حکمتیار زوی حبیب رحمان حکمتیار پر طالبانو توندې نیوکې کړې دي.

هغه پر طالبانو تور پورې کړی چې د پخوانیو کمونستي رژیمونو سیاستونه تکراروي.

نوموړی زیاتوي، « دوی هم وايي، چې اسلامي امارت، خو د عدالت او اسلامي حقونو درک نشته. حکومت کول یوازې د طالب حق دی، کادرونه او سلګونه زره ځوانان له هېواده تېښتي».

حبیب رحمان حکمتیار د حزب اسلامي د مشر پر انځورونو، کتاب لوستو او نورو فعالیتونو بندیزونه احمقانه بللي او وايي، طالبان د خلکو له غږ او نیوکو ویریږي، خو د دیکتاتورو نظامونو عمر لنډ دی.

د حکمتیار زوی وايي، چې طالبان د خپلې نسکورېدا لارې پخپله برابروي او وضعیت به داسې حد ته ورسیږي چې همغه ځانمرګي بریدونه به پر دوی کیږي.

حکمتیار پر خپل اېکس د مکتوب له خپرولو سره یوځای ولیکل، « دا خلک همغه کار کوي چې کمونستانو کاوه، د خلق دیموکراتیک ګوند چې پر دیموکراسۍ یې هېڅ باور نه درلود، ویل چې یا له موږ سره یا زموږ دښمن. ننني طالب مشران هم دا وایي چې حکومت یوازې د طالب حق دی».

د عدلیې وزارت او حزب اسلامي ترمنځ ناندرۍ

طالبانو له ۲۰۲۱ کال راهیسې، چې واک یې ترلاسه کړی، پر ښځو، مدني ټولنې، سیاسي ګوندونو، فعالانو، خبریالانو او د بیان پر ازادۍ فشار زیات کړی دی.

د طالبانو عدلیې وزارت د ۱۴۰۳ کال په وري میاشت کې په یوه اعلامیه کې وویل، چې د دوی له واكمنېدو سره هم‌مهاله په ټول هېواد کې د سياسي ګوندونو فعاليت منع شوی او د دغه وزارت په اډانه کې د سیاسي ګوندونو اړوند ریاست هم له تشكيلاتو اېستل شوی دی.

طالبانو د ګوندونو په نوم هر ډول کړنه ناقانونه وګڼله اوخبرداری یې ورکړ، چې که د کومې ډلې له‌خوا پر دغه شان دریځونو ټینګار کېږي له « قانوني او شرعي چلند» سره به مخامخ شي.

دغه اعلان د دې ډلې د عدلیې وزارت او د ګلبدین حکمتیار د حزب اسلامي ګوند تر منځ له ناندریو وروسته وشو، چې په پایله کې یې د حزب اسلامي دفتر، ټلویزیون، پوهنتون او روغتون وتړل شول او حکمتیار اړ وت چې د لنډ وخت لپاره په وزیر اکبرخان کې د سراج الدین حقاني یوه مېلمستون ته کډه ولیږدوي.

د حزب اسلامي مشر حکمتیار، چې پخوا د افغان کورنۍ جګړې مهم لوبغاړی و، د ۲۰۱۷ کال په مې کې له پخواني حکومت سره د سولې تړون په پایله کې کابل ته راغی او بیا ورته قانوني سیاسي موقف ورکړل شو، خو اوس یې دا حقوق د طالبانو له لوري لغو شوي دي.