د پاکستان مرستیال لومړی وزیر وايي په راتلونکو ورځو کې افغانستان ته ځي

په کندهار کې د طالبانو د چاپيريال ساتنې ادارې ویلي، چې د طالبانو امنيتي ادارو دغه کسان په ښار او ولسوالیو کې د مرغانو او کبانو د ښکار پر مهال نيولي دي.

د طالبانو د چاپيریال ساتنې ادارې د مسوولینو په وینا، له نیول شویو کسانو څخه یې يو شمېر تر تعهد وروسته خوشي کړي دي.

طالبانو زياته کړې: « په نيول شويو کسانو کې اته تنه د ماهيانو او ۲۵ تنه د بيلا بيلو حيواناتو لکه غرني پسونه او مختلفو مرغانو لکه بازانو، زرکو او نورو الوتونکو مرغانو په تور نيول شوي او یو شمېر د تعهد له مخې بيرته ايله شوي دي.»

طالبانو خلکو ته خبرداری ورکړی، چې له ښکار کولو ډډه وکړي او که نه له قانوني چلند سره به مخ شي.

د طالبانو د رییس الوزرا د ۱۱۴ ګنې فرمان له مخي، په ټول هېواد کې د مرغانو پر ښکار او قاچاق بنديز لګول شوی.

واک ته د طالبانو په رسېدو سره که څه هم دغه ډله د مرغانو او حيواناتو د ښکار د مخنیوي په برخه کې د پر وخت اقداماتو خبر ورکوي خو لا هم په ډېرو سېمو کې د مرغانو د ښکار مخه نه ده نيول شوې.

تېر کال ځینې راپورونه خپاره شوي وو، چې شاوخوا ۷۰ تنه عربان له ګران بیه موټرو او پر مختللو وسایلو سره د کندهار، هلمند او فراه په ولایتونو کې د نادره مرغانو ښکار کوي.

هغه مهال د سیمې اوسیدونکو ويلي و، چې یاد کسان د قطر اوسېدونکي دي او هغه وخت په ښار کې لیدل شوي وو، چې خوراکي او نور د اړتیا وړ توکو د اخیستو لپاره د دغو ولایتونو ښارونو ته تللي وو.

فون نوتڅ د جرمني رسنیو ته وویل، چې که دا پروګرام له منځه یووړل شي، دا به په دې معنا وي، چې دولت عمداً خپلې ژمنې ماتوي او بشردوستي قرباني کوي.

د مېرکور د رپوټ له مخې، هغه زیاته کړه، « دا ډول ټرمپیزم باید په جرمني کې هېڅ ځای ونه لري».

ټرمپ په دې وروستیو کې پر کډوالو بندیزونه ډېر کړي او ګڼ پروګرامونه یې لغو کړي دي.

د چارشنبې په ورځ له ۱۳۸ افغانانو ډکه الوتکه د جرمني په لایپزیګ هوايي ډګر کې کښېناسته، خو پر وړاندې یې ګڼ غبرګونونه او نیوکې هم شوي دي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت په نږدې ورځو کې دوه نورې الوتنې هم په پام کې لري.

د جرمني ځایي همکارانو د ملاتړ شبکې د دغو الوتنو هرکلی کړی دی. د دې پروژې یوه مسوول مارکوس کورچېک ار این ډي ته ویلي،«د اوسنۍ امنیتي ارزونې کچه ډېره لوړه شوې».

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت ویاند ویلي، اوس هغو دوسیو ته لومړیتوب ورکول کېږي چې د منلو ژمنه یې لا له مخکې ورکړل شوې. دا شاوخوا ۲۶۰۰ کسان دي.

د طالبانو د سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي په مشرۍ ۱۶ کسیز پلاوی د پاکستان د سوداګرۍ وزرات په رسمي بلنه تېره ورځ اسلام اباد ته ولاړ.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت د پنجشنبې په ورځ پر خپل اېکس لیکلي، چې د نورالدین عزیزي په مشرۍ طالب پلاوي د پاکستان د سوداګرۍ د وزیر جام کمال خان په مشرۍ پلاوي سره د دوه اړخیزې سوداګرۍ، ټرانزیټي همکاریو، شته ستونزو، د احتمالي حل لارې په اړه هر اړخیزې خبرې وکړې.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفارت ویلي، چې له دې ناستې وروسته به د دواړو لوریو تخنیکي ډلې د سوداګرۍ په برخه کې د شته ستونزو د له منځه وړو او حل لارو په تړاو هم ژور بحثونه وکړي.

په یاده ناسته کې د طالبانو د کډوالو وزارت معیین کلیم الرحمن فاني د افغان کډوالو د اوسني وضعیت او د هغوی د جبري ایستلو په اړه هم خبرې کړې دي.

نوموړي په جبري ډول د افغان کډوالو پر ایستلو خواشیني ښودلې او یلي یې دې، چې پاکستان باید د افغانانو د څلویښت کلن کوربه توب ښه نیت خراب نه کړي.

نوموړي ټینګار کړی، چې پاکستان دې د افغان کډوالو بېرته ستنول په پړاوونو، باعزته او د انساني کرامت په نظر کې نیولو سره ترسره کړي.

په اسلام اباد کې د طالب او پاکستاني پلاوي دغه ناسته په داسې حال کې کیږي، چې تېره ورځ د افغانستان په چارو کې د پاکستان د ځانګړي استازي محمد صادق په مشرۍ پاکستاني پلاوي د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره د همغږۍ ګډې کمیټې په ناسته کې د دواړو هېوادونو د اړېکو او په ځانګړې توګه د افغان کډوالو د جبري ایستلو په اړه خبرې وکړې.

مقاله کاږي، د احمد مسعود په مشرۍ د مقاومت جبهه د طالبانو د دریځونو پر ضد یوه مشروع جنګیدونکې ډله ده چې ټرمپ یې باید ملاتړ وکړي.

یاده جبهه چې اصلي مرکز د پنجشیر ولایت دی ادعا لري، چې د افغانستان په یو شمېر نورو ولایتونو کې هم د طالبانو پر ضد جګړې او چریکي عملیات کوي.

په مقاله کې راغلي، چې ملي مقاومت جبهې نه یوازې وسله‌واله مبارزه کړې، بلکې په سیاسي او ډېپلوماټیکو ډګرونو کې یې هم هڅې کړي دي.

مقاله وړاندې وايي، تر ټولو مهمه سیاسي هڅه یې د وین بهیر دی، چې هر کال دوه ځله د اتریش په پلازمېنه وینا کې ترسره کېږي.

دغه بهیر د طالبانو مخالفو سیاسي او مدني څېرو ته دا زمینه برابروي، چې د افغانستان د راتلونکي لپاره ګډ پلانونه جوړ کړي.

هاډسن انسټیټیوټ ټینګار کوي، چې د ملي مقاومت له جبهې ملاتړ څخه ملاتړ د امریکا د سټراټېژیکو موخو لپاره ګټور تمامیدلی شي لکه د ترهګرۍ پر ضد مبارزه، د چین، روسیې او ایران د نفوذ مهارول.

دغه انسټیټیوټ وړاندیز کړی، چې د امریکا راتلونکی حکومت دې په تاجکستان کې د ملي مقاومت له سیاسي دفتر سره اړیکې ټینګې کړي.

مقاله کې دا هم ویل شوي، چې امریکا دې خپل ډېپلوماټیک تمرکز له دوحې نه دوشنبې ته انتقال یا پیاوړی کړي، او امریکایي لوړپوړي چارواکي دې د وین په راتلونکو غونډو کې ګډون وکړي.

مقاله زیاتوي، چې واشنګټن باید طالبان هېڅکله په رسمیت ونه پېژني، بګرام هوايي اډه دې بیا فعاله کړي او د ګرمو جامو، درملو، او مخابراتي وسایلو ترڅنګ ان د پټو تسلیحاتي مرستو اختیار هم وساتي.

په پای کې د هاډسن انسټېټوټ مقاله کې ټینګار شوی، چې باید د افغانستان د کنګل شوېو شتمنیو یوه برخه د مقاومت جبهې سیاسي او رسنیزو فعالیتونو ته ځانګړې شي.

همداراز وړاندیز شوی، چې احمد مسعود دې واشنګټن ته راوبلل شي تر څو د امریکایانو او نړۍوالو سیاستوالو پر وړاندې د افغانستان د مقاومت دریځ بیان کړي.

هاډسن خبرداری ورکوي، چې افغانستان د تاریخي ناورینونو ځای دی او دې هېواد تل له نړۍوالو ځواکونو سره ډغرې وهلي دي.

د چهارشنبې په ورځ د (وري ۲۷مه) د کډوالو چارو عالي کمیشنرۍ یو شمېر انځورونه خپاره کړي، چې ښيي ښاغلی جمال د ډیورنډ کرښې ته څېرمه په تورخم ښارګوټي کې له ستنو شویو افغانانو سره لیدلي دي. 

د راپورونو له مخې، دا مهال د ستنو شویو افغانانو د بیړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره د نغدي مرستو ورکولو پروګرامونه پیل شوي دي.

د ملګرو ملتونو دغه لوړ پوړی غړی داسې مهال تورخم ته سفر کوي، چې ویل کېږي د طالبانو له لوري ستنیدونکو افغان کډوالو کافي خدمتونه نه دي چمتو شوي او په موقتي ډول جوړ شوي استوګنیز کمپونه هم ورته بسنه نه کوي.

د کډوالو نړۍوال سازمان (IOM) ویلي، په تېرو دوو اونیو کې لږ تر لږه ۶۰ زره افغان کډوال له پاکستانه ایستل شوي دي.

یاد سازمان وايي، کډوال چې تورخم ته راځي «ستړي، ویریدلي او ډېر زیان‌ منونکي» حالت سره مخ وي او دا خلک بیړنۍ مرستې ته اړتیا لري.

دغه سازمان له نړۍوالې ټولنې غوښتنه کړې، چې د افغان کډوالو پر وړاندې دې بې غوري نه کوي.

افغان کډوال داسې مهال بېرته هېواد ته ستنېږي چې لا دمخه د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان له ګڼو بشري او اقتصادي ناورینونو سره مخ دی.

د بشري حقونو یو شمېر بنسټونو اندېښنه ښودلې، چې د دغو ستنیدونکو افغانانو سره به په هېواد کې د بې کارۍ کچه او لوږه خورا ډېره شي.

پاکستان د روان اپرېل میاشتې له پیله هغه افغان کډوال چې قانوني اسناد نه لري او ان د افغان وګړو تابعیت کارتونو لرونکي کسان هم له دغه هېواده ایستل کېږي.

اټکل کیږي چې نږدې ۸ لکه افغان کډوال دا ډول کارتونه لري او په پاکستان کې ژوند کوي.