پښتون ژغورنې غورځنګ پاکستان کې د افغان کډوالو په ملاتړ د برتانیا د پارلمان مخته لاریون کوي

د اسحاق ډار په مشرۍ پاکستاني پلاوي نن شنبه د (وري ۳۰مه) کابل ته لاړ او ټاکل شوې چې هلته د طالبانو د رییس الوزرا تر څنګ د یادې ډلې د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره هم وګوري.

که څه هم د دغه سفر په تړاو لا ډېر جزیات نه دي رسنیز شوي، خو لوړ پوړی امریکایي ډېپلوماټ زلمی خلیلزاد یې د ننګوونو د حل لپاره غوره بولي.

ویل کېږي په دغه ناسته کې به د طالبانو او پاکستان ترمنځ پر اقتصادي، سیاسي او امنیتي مسایلو خبرې اترې وشي.

د‌ پاکستاني پلاوي دغه سفر داسې مهال ده چې د طالبانو سره یې په دې وروستیو کې اړیکې د کړکېچ تر کچو رسیدلې وې او ان د دواړو لوریو ځواکونو د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې له یو بل سره جګړې هم وکړې.

پاکستان څو څو ځله نیوکه کړې، چې د طالبانو تر سیورې لاندې د افغانستان خاور یې پر ضد کارېږي او د «ټي ټي پي» وسله والو ته یې پناه ځایونه هم ورکړي.

طالبانو که څه هم دا خبره رد کړې، خو د ملګرو ملتونو په راپور کې هم د پاکستان د دغه ادعاوو تایید شوی دی.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق چې په دغه تللي پاکستاني پلاوي کې شامل دی تېره اوونۍ هم کابل کې له طالبانو سره د امنیتي مسایلو په تړاو خبرې اترې کړې وې.

پاکستاني رسنیو خبر ورکړی و، چې هغه د طالبانو د ملي دفاع وزارت له مرستیال قیوم ذاکر سره د «ټي ټي پي» د مخنېوي په تړاو مثبتې او ګټورې خبرې کړې وې.

لا تر اوسه پورې څرګنده نه ده، چې د پاکستان دغه لوړ پوړی پلاوی به د کابل واکمنو ته خپلې اندېښنې مخې ته کېږدي که نه.

دغه افغانان د پاکستان د پنجاب ایالت په ګډون د یاد هېواد بېلابېلو ښارونو کې پولیسو تر نیول کیدو وروسته په زور ایستلي دي.

د پښتونخوا د ایالتي حکومت د معلوماتو له مخې د اپرېل میاشتې له لومړۍ نېټې څخه د کډوالو د ایستل کیدو په روانه څپه کې تر اوسه پورې یوازې د تورخم له لارې «۴۲۶۸۹» افغانان ایستلي دي.

د پاکستان مرکزی حکومت بیا ویلي، چې په دغه دویم پړاو کې یې لا تر اوسه پورې له پاکستان نه ۸۰ زره افغان کډوال ایستلي‌ او دا لړۍ لا هم په چټکۍ سره روانه ده.

هم مهاله تېره ورځ د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزیر اسلام اباد ته د سفر په لړ کې له یاده هېواده وغوښتل چې د افغان کډوالو د ملکیتونو، شتمنیو او پانګو د خوندیتوب په موخه دې اقدامات وکړي.

طالبانو او د بشري حقونو نړۍوالو سازمانونو که څه هم له پاکستان نه غوښتي، چې په جبري‌ توګه د افغانانو د ایستل کیدو بهیر دې ودروي،‌ خو پاکستان دا ځل دا غوښتنې له پامه غورځولي دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر هم نن کابل ته رسېدلی او ښايي طالبان ورسره د افغان کډوالو د جبري ایستل کیدو په تړاو هم خبرې وکړي.

په راپور کې راغلي، چې له پېښې وروسته په شاوخوا قبایلي سیمو کې د خلکو له خوا لاریونونه پیل شوي دي.

د کورمې سیمه ییزو چارواکو رسنیو ته ویلي، چې د مساپرو دغه کاروان د بګن دادقمر له سیمې څخه د تېرېدو په حال کې وو، چې نامعلومو وسله والو پرې برید وکړ.

هغه وايي، چې د دغه برید له امله د طاهر حسین، صفر علي او مرزا حسین په نومونو کسان وژل شوي او نور د شپې تر ناوخته لادرکه وو.

د کورمې ولسوالۍ کمېشنر عامر نواز وویل، چې د وژل شویو کسانو جسدونه یې پاړه چنار ته لېږدولي او له هغه ځایه یې د دوی خپلوانو ته سپارلي دي.

نوموړي زیاته کړه، چې د پېښې په اړه څېړنې روانې دي او ژر به یې پایلې شریکې کړي.

بلخوا د وژل شویو کسانو خپلوانو ویلي، چې دغه کسان پېښور ته د خپلو پاسپورټونو د نوي کولو لپاره روان و، او غوښتل یې چې د پاسپورټونو له نوي کولو وروسته له هېواده بهر د مزدورۍ لپاره لاړ شي.

قبایلي مشر حاجي امداد علي په یوې خبري غونډه کې پر چارواکو نیوکه وکړه، چې حکومتي چارواکي د ژغورنې په کاروانونو کې سوداګریزو لاریو د تېرولو لپاره بډې اخلي.

د یادولو وړ ده، چې د کورمې ولسوالۍ لویه لاره د پښتونخوا له نورو سیمو سره له هغه مهال راهیسې تړلې، چې د ۲۰۲۴ کال د نومبر په میاشت کې د بګن په سیمه کې په یوه کاروان برید کې ۵۰ تنه ووژل شول.

د‌ پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په خبرپانه کې راغلي، چې دغه پلاوی د طالبانو د بهرنیو چارو سرپرست وزیر په بلنه کابل ته په یوه ورځني سفر تللی دی.

له اسحاق ډار سره په دغه پلاوي کې د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق او یو شمېر نور لوړ پوړي پاکستاني چاراکي هم ګډون لري.

د کابل په هوایي ډګر کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اداري او مالي مرستیال نعیم وردګ د یادې پلاوي هرکلی کړی.
ټاکل شوې د اسحاق ډار په مشرۍ به پاکستاني پلاوی په دغه سفر کې د‌ طالبانو له رییس الوزرا ملا محمد حسن اخوند، د هغه له مرستیال عبدالسلام حنفي‌ او د امیرخان متقي سره ناستې وکړي.

دا د طالبانو تر واکمنۍ وروسته د پاکستان د بهرنیو چارو د وزیر په کچه لومړنی سفر دی چې په کې په د دواړو لوریو پر اړیکو، اقصتادي او سیاسي مسایلو هم خبرې وشي.

دا سفر داسې مهال کېږي چې پاکستان له خپل هېواده په زوره د افغان کډوالو د ایستل کیدو لړۍ هم چټکه کړې ده.

تر دې یوه اوونۍ دمخه د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق هم کابل ته سفر کړی او هلته یې له طالبانو سره د «ټي ټي پي» اړوند د دغه هېواد اندېښنې هم شریکې کړې وې. پاکستان نیوکې لري چې پر کابل واکمنو د پاکستاني طالبانو په ګډون د دوی ضد وسله والو ډلو ته پناه ځایونه ورکړي دي.

لا څرګنده نه ده چې اسحاق ډار به د دغه سفر پر مهال له طالبانو سره د پاکستان دغه امنیتي اندېښنې هم شریکې کړي که نه.

د احمديه مذهبي لږکیو ټولنې وياند امير محمود رسنیو ته ویلي، چې د ۱۰۰ او ٢٠٠ کسانو تر منځ يوې ډلې د دوی پر عبادت ځاى ډله ییز بريد وکړ، او د احمدیه مذهب یو ۴۷ کلن پېرو چې د موټرو ورکشاپ یې درلود، په ډبرو ویشتلو او چړو وهلو وواژه.

د کراچۍ ښار د صدر سیمې د پولیسو مشر محمد صفدر د احمدیه مذهبي لږکیو د دغه غړي وژل تایید کړي دي.

صفدر رویټرز خبري اژانس ته وویل، چې د قهرجنو له خورولو وروسته یې په عبادت ځای کې بند پاتې ۱۵ تنه ژغورلي دي، خو د احمدیه ټولنې ویاند امیر محمد په وینا په ودانۍ کې د محاصره شویو کسانو شمېر ۳۰ تنه یاد کړی.

د یادولو وړ ده، چې په پاکستان کې احمدیه ډله یو مذهبي اقلیت دی، چې د ځینو دودیزو مسلمانانو لخوا مرتد ګڼل کېږي.

له بلې خوا د پاکستان د قانون له مخې، د احمدیه ټولنې غړي د خپل ځان د مسلمان په توګه پېژندلو او هم د اسلامي سمبولونو له کارولو څخه منعه دي.

په پاکستان کې دغه مذهبي اقلیتي ډله په ټاکنو کې د ګډون په بندیز سربېره د دوامداره مذهبي تاوتریخوالي، تبعیض او محرومیتونو سره مخ دي.