ایران اکسپو ۲۰۲۵؛ ایران ته له افغانستان نه ۲۰۰ کسیز سوداګریز پلاوی سفر کوي

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړي او یو شمېر افغانان د چار شنبې په ورځ د بريتانیا په پلازمېنه لندن کې د پارلمان مخې ته له پاکستان نه د افغان کډوالو د جبري اېستلو خلاف په لاریون راووتل.

لاریون والو له پاکستان نه دافغان کډوالو جبري ایستل له بشري حقونو سرغړونه یاده کړې او له پاکستاني حکومت یې غوښتي، چې د کډوالو د جبري ایستلو لړۍ بنده کړي.

په لاریون کې د پاکستان د حکومت او استخباراتي ادارې خلاف شعارونه ورکول کېدل.

دوی له پاکستان حکومته دا هم غوښتي، چې له زندانونو افغانان ازاد او د ښه ګاونډيتوب اصل پر ځای کړي. لاریونوالو ویل: «پاکستان دې د افغان، پښتون او بلوڅ نسل وژنه ودروي، له زندانونو دې افغانان او بلوڅان خوشي کړي.»

لاریونوالو په پاکستان کې د افغان کډوالو اوسېدل یو مجبوریت یاد کړی.

په همدې اونۍ کې پښتون ژغورنې غورځنګ په جرمني، هالنډ، بلجيم، ډنمارک، ټورنټو او یو شمېر نورو هېوادونو او سیمو کې هم له پاکستان نه د افغان کډوالو د جبري ایستلو او له هغوی سره د تاوتریخوالي پر ضد لاریونونه تر سره کړي.

پاکستان له ۲۰۲۳ کال راهیسې ۹۷۹ زره او ۴۸۶ افغان کډوال په زوره بېرته افغانستان ته استولي دي. پاکستاني چارواکو ویلي، چې د افغان کډوالو پروسه با وقاره ترسره شوې، خو افغان کډوال د پولیسو له ناوړه چلنده شکایت کوي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف د سې شنبې په ورځ ازبکستان ته د خپل سفر پرمهال په یوه خبري ناسته کې ووویل، چې د روسیې او مرکزي اسیا راتلونکې سرمشریزه د اکټوبر په میاشت کې د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبه کې ترسره کیږي.

نوموړيي ویلي، چې د غونډې ټول اړخونه به د همکارۍ د پراختیا لپاره د هڅو همغږې کولو ته ځانګړي شي.

لاوروف وايي، په مرکزي اسیا او نورو ستراتیژیکو سیمو کې د تسلط ټینګولو لپاره د لویدیځ هڅې مسکو له نږدې څاري.

لاروف زیاته کړه:«موږ د همکاریو د سیاسي کولو او د ایډیولوژیکو اجنډاوو تپلو، په ځانګړي ډول د ځینو لویدیزو هېوادونو د هڅو، چې غواړي په دې او نورو جیوپولیتیکي سیمو کې برلاسی ومومي، په کلکه مخالفت کوو.»

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر د خپلو خبرو پرمهال د افغانستان په تړاو د لویدیزو هېوادونو پر نویو هڅو هم نیوکې وکړې.

لاوروف وویل:« موخه روښانه ده، لوېدیز هېوادونه اندېښمن دي، ځکه د دوحې له بهیر مخکې د افغانستان د پروسو بهرنی ملاتړ تر ډېره د سیمې هېوادونو په لاس کې و.»

نوموړی وایي، چې مسکو په مرکزي اسیا کې د لویدیزو هېوادونو له حضور سره مخالفت نه کوي، خو د هغو اقداماتو پر وړاندې خبرداری ورکوي، چې مسکو ته د منلو وړ نه وي.

لاوروف وايي:« دا په بشپړه توګه د منلو وړ نه ده، او داسې هڅې واقعا شته چې په بېلا بېلو پلمو سره د ناټو پوځي بنسټونه بېرته افغانستان ته راوستل شي. دا هڅي د «ټایم بم» جوړولو خطر لري او ښايي دا بم ضعیف نه وي.»

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر له افغانستان سره دوامداره ښکیلتیا تاییدوي او وايي، چې له ترهګر نوملړه د طالبانو نوم ایستل د کابل له چارواکو سره د عملي همکارۍ د اسانتیا لپاره یو اړین ګام دی.

لاوروف زیاته کړه، «حقیقت دادی چې اوس طالبان په کابل کې واک لري. که زموږ سیاستونه عملي او واقعي وي، باید دا حقیقت ومنو او تعامل وکړو.»

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر دغه څرګندونې په داسې حال کې کړي، چې د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف نن په کابل کې د طالبانو د بهرنیو او کورنیو چارو وزیرانو سره هم په جلا جلا لیدنو کې د اړېکو د لاپیاوړتیا په اړه خبرې کړې دي.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامدکرزي د چهارشنبې په ورځ پر خپله اېکس پاڼه د هند په کشمېر کې پر سېلانیانو بريد غندلی او لیکلي يې دي: «د هند په جمو او کشمېر کې پر ملکي وګړو ترهګريز برید په کله غندم، د قربانیانو کورنيو، د هند خلکو او حکومت ته خواخوږي وړاندې کوم.»

طالبانو هم نن دغه برید غندلی او اندېښنه یې ښودلې، چې دغه ډول پېښې د سيمې امنیت او ثبات ته ګواښ پېښوي.

د سې شنبې په ورځ د هند په کشمېر کې په یوه وسله وال بريد کې ۲۶ تنه سیلانیان وژل شوي او ۱۷ ټپيان دي.

د هند لومړي وزیر خپل د سعودي عربستان سفر پای ته رسولی او نوي ډيلي ته له ستنېدو سره هممهاله یې د پېښې په اړه ځانګړې ناسته غوښتې ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت اداري کمیسیون د چهارشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې ویلي، چې د هبت الله د نوي فرمان له مخې په دریو ولایتونو کې د ولسوالیو جوړېدل له سیاسي، ټولنیز او پوځي پلوه ګټور دي.

د لغمان امنیه قوماندان نجیب الله بدخشي په دغه ولایت کې د فراشغان په نوم د تازه جوړې شوې ولسوالۍ په اړه ویلي: «د یادې ولسوالۍ د منظوریدو او د لغمان ولسونو د امنیت او مشکلاتو د حل په موخه يې ډیرې هلې ځلې ترسره کړې او د مشرتابه د حکم او ځانګړی شفقت په بنا منظور شوه.»

طالبانو زیاته کړې، چې ژر به دغه ولسوالۍ ګټې اخيستنې ته وسپارل شي.

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته دغې ډلې په یو شمېر نورو سیمو کې هم ولسوالۍ او تشکیلات جوړ کړي خو تر اوسه یې رسمي کړي لا نه دي خو له دولتي بوديجې څخه ورته مصارف ورکول کيږي.

د طالبانو د کورنیو چاورو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې سراج الدین حقاني د روسیې د ولسمشر له ځانګړي استازي ضمیر کابلوف سره د لیدنې پرمهال د افغانستان او سیمي د امنیت، اقتصاد او سوداګریزو همکاریو په اړه خبرې وکړې.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې حقاني د طالبانو په اړه د روسیې وروستي اقدامات ستایلي او دواړو د ډیپلوماتیکو اړېکو لوړولو ، امنیتي او سوداګریزو همکاریو ژمنې وکړې.

ضمیر کابلوف له سراج الدین حقاني څخه مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي سره لیدلي او دواړو د دوو اړخییزو اړېکو، اقتصادي او سوداګریزو همکاریو پر پراختیا خبرې کړې دي.

له کورنیو چارو وزارت څخه تر شاوخوا درې میاشتني غیابت وروسته کابلوف لومړنی بهرنی لوړ پوړی چارواکی دی چې سراج الدین حقاني ورسره ګوري.