د کاناډا په ونکوور کې یو موټر د جشن په مراسمو ورننوتی او مرګ ژوبله یې اړولې

خواجه اصف دغه څرګندونې له روسي رسنیو سره د پاکستان او هند د تاوتریخوالي په اړه د یوې مرکې پر مهال کړې دي.

نوموړي زیاته کړه:« موږ د کشمکش د زیاتېدو اراده نه لرو او نه غواړو، چې د کوم اقدام پیل وکړو؛؛ خو که هند تېری وکړي یا برید وکړي، نو موږ به یې له تمې زیات سخت غبرګون وښیو.»

دغه څرګندونې داسې مهال کېږي، چې څو ورځې وړاندې د هند تر واک لاندې کشمیر کې د وسله‌والو یوې ډلې ۲۵سېلانیان ووژل او ۲۰ نور یې ټپیان کړل.

د یاد هېواد چارواکو خبر ورکړی، چې د پېښې په تور یې درې تنه نیولي چې له ډلې یې دوه تنه پاکستانیان دي.

له دغې پېښې سره سملاسي د نوي ډیلي او اسلام اباد ترمنځ اړیکې سختې کړکېچنې شوې.

هند باور لري، چې دغه برید په پاکستان کې مېشتو وسله‌والو ډلو کړی؛ خو د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف او نورو لوړپوړو چارواکو دغه ادعاوې رد کړې دي.

پاکستان له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې د یاد برید بې پرې څېړنې دې وکړي.

هند تر یاد برید وروسته له پاکستان سره د اوبو تړون لغوه کړ، ډېپلوماټیکې اړیکې یې ورسره کمې کړې او پاکستان هم ورته اقدامات وکړل.

په تېرو دوو ورځو کې د کشمیر پر پوله د دواړو هېوادونو د ځواکونو ترمنځ ډزې هم تبادله شوې او وېره شته، چې ګوندې هند به د پاکستان پر ځینو ښارونو بریدونه وکړي.

ایران او یو شمېر هېوادونو له هند او پاکستان غوښتي، چې د روان کړکېچ د حل لپاره دې له زغم څخه کار واخلي.

زېلېنسکي خبریالانو ته وویل: «بشپړ غیر مشروط اوربند د هر څه په اړه د خبرو امکان زیاتوي.»

د راپورونو له مخې، د اوکراین په وړاندې د روسیې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د واشنګټن وروستی وړاندیز د کریمیا په اړه د مسکو په کنټرول کې په رسمیت پېژندل هم شامل دی.

د کییف ښاروال ویتالي کلیتشکو د اپرېل په ۲۵مه وویل، چې اوکراین ښايي په موقتي ډول روسیې ته د ځینو سیمو پرېښودو ته اړ شي.

زېلېنسکي وویل: «زه له ولسمشر ټرمپ سره موافق یم چې اوکراین دومره وسلې نه لري چې د وسلو په زور د کریمیا ټاپووزمه بېرته ترلاسه کړي.»

تېره ورځ د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل، چې کریمیا به «له روسیې سره پاتې شي.»

زېلېنسکي د اوکراین له متحدینو وغوښتل، چې له ډیپلوماتیکو لارو په استفادې پر روسیې فشار ته دوام ورکړي، ترڅو د اوکراین د خاورې غیرقانوني اشغال پای ته ورسوي.

نوموړي همداراز وویل، چې اوکراین یوازې د بشپړ او غیر مشروط اوربند وروسته د اشغال شویو سیمو په اړه خبرو ته چمتو دی.

روسي چارواکو له اوکراین او امریکا سره د اوربند په خبرو کې تر ټولو زیاتې غوښتنې درج کړې دي.

اوکراین لا دمخه د متحده ایالاتو له خوا وړاندیز شوي ۳۰ ورځني اوربند سره موافقه کړې او د مارچ په ۱۱ یې وویل، چې کییف چمتو دی که چېرې روسیه هم یاد شرایط ومني، خو تر دې دمه مسکو انکار کړی دی.

د راپورونو له مخې، امنیتي او استخباراتي چارواکو له هغو خبریالانو سره چې په بندرعباس کې د راپور چمتو کولو هڅه کوله، ټلیفوني اړیکې نیولي دي او دوی ته یې ویلي چې ژر تر ژره د پېښې له سیمې ووځي او ټولې اخیستل شوې ویډیوګانې او انځورونه دوی ته وسپاري.

امنیتي چارواکو خبرداری ورکړی چې که انځورونه یا ویډیوګانې خپرې شي، له رسنیو او خبریالانو سره به سخت چلند وشي.

تر دې وړاندې ایران‌انټرنشنل راپور ورکړی و، چې د ماسپښین له درېیو بجو راهیسې د سپاه پاسداران استخباراتي ځواکونه د پېښې سیمه تر خپل بشپړ کنټرول لاندې راوستې ده.

تېره ورځ په بندرعباس کې چاودنه وشوه، چې نږدې ۱۴ کسان پکې ووژل شول او له ۷۵۰ زیات کسان پکې ټپيان شوي دي.

خو له بندرعباس څخه یوې ځایي سرچینې بیا ویلي، چې د بندر رجایي د چاودنې له امله د دوی په اداره کې ۲۳ ښځې وژل شوې دي.

نوموړی زیاتوي، چې د چاودنې څپې دومره زوروې وې چې د خلکو سترګې یې سختې زیانمنې کړي او په روغتونونو کې ډاکټرانو له یو شمېر ټپيانو لاسونه هم پرې کړي دي.

د اېف بي ای مشر هندي الاصله امریکایي کاش پټېل په خپل اېکس کې لیکلي:« اېف بي ای په کشمیر کې د وروستي ترهګریز برید ټولو قربانیانو ته خپله خواخوږي وړاندې کوي او د هند د حکومت بشپړ ملاتړ ته به دوام ورکړي. دا د دوامداره ګواښونو یادونه ده چې زموږ نړۍ د ترهګرو له ګواښونو سره مخ ده.»

نوموړی دغه څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وړاندې ویلي و، چې هند او پاکستان به خپلې ستونزې په خپله حل کړي.

ډونالډ ټرمپ په ​​کشمیر کې تاریخي شخړو ته اشاره وکړه او ویې ویل، چې هغه د دواړو هېوادونو له مشرانو سره بلد دی، خو هغه د دواړو هېوادونو د مشرانو سره د اړیکو په اړه پوښتنو ته ځواب ورنه کړ.

د هند او پاکستان اړیکې له هغې وروسته ترینګلې او په تاوتریخوالي بدلې شوې، چې د اپرېل پر ۲۲مه د هند تر واک لاندې کشمیر کې وسله والو ۲۶ هندي سېلانیان ووژل او ۲۰ نور یې ټپیان کړل.

د هندي چارواکو په وینا، د وژل شويو کسانو په منځ کې دوه بهرني سېلانيان او د هند د سمندري ځواکونو يو افسر هم شامل دی.

د هند حکومت ددغه برید پړه په پاکستان اچولې او د یو لړ اقداماتو ترڅنګ یې د غچ اخیستلو ګواښ کړی.

د هندي کشمیر سیمه‌ ییزو پولیسو ادعا کړې، چې په دغه برید کې له ښکېلو درېیو کسانو یې دوه پاکستاني وګړي دي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف بیا هند ته د پهلګام پېښې په تړاو په بې پرې څېړنو کې د همکارۍ وړاندیز وکړ.

هغه خبرداری هم ورکړ، چې که هند کوم نظامي ګام واخلي، نو ورته ځواب به وګوري.

د یادولو ده، چې هند د دغې پېښې په غبرګون کې د ۱۹۶۰ کال د پاکستان او هند ترمنځ د اوبو د وېش تړون (د سند تړون) ځنډولی او همدا راز دواړو هېوادونو خپلې سفارتي او ډېپلوماټیکو اړیکو کې کموالی راوړی دی.

که څه هم هند او پاکستان د کشمیر پر سر یو پخوانی اوربند لري، خو وخت ناوخته دواړه لوري یو پر بل بریدونه کوي.

دواړه هېوادونه کشمیر د خپلې خاورې برخه ګڼې او تر دې دمه یې درې وسله والې جګړې کړې، چې دوه یې د همدې لانجمنې سیمې پر سر رامنځته شوې وې.

دغه وزارت د شنبې په ورځ په یوې اعلامیه کې ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۱۰۸ نور ټپیان روغتونونو ته انتقال شوي، چې د ټپیانو مجموعي شمېر یې ۱۱۷،۵۲۴ تنو ته لوړ شوی دی.

یاد وزارت زیاتوي، چې ګڼ شمېر کسان لا هم د ورانو شویو ودانیو تر خاورو لاندې او پر سړکونو بند پاتې دي، خو د خرابو شرایطو له امله ژغورونکي تر هغوی رسېدلای نه شي.

دا په داسې حال کې ده، چې د مارچ په ۱۸مه نېټه اسراییلي ځواکونو د غزې پر تړانګې ناڅاپي هوايي بریدونه په داسې حال کې پیل کړل، چې د جنورۍ میاشتې څخه اوربند او د بندیانو د تبادلې هوکړه نافذه وه.

دغو بریدونو تر اوسه ۲،۱۱۱ تنه وژلي او ۵،۴۸۳ نور یې ژوبل کړي دي.

تېر کال د نړۍوالې جزایي محکمې (ICC) له خوا د اسراییل پر لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او د هغه پر پخواني دفاع وزیر د غزې جګړې په تړاو د جنګي جنایتونو او بشریت ضد جرمونو تور پورې شوی وو او د نیولو حکمونه یې هم صادر شول.

همداراز، اسراییل دا مهال په نړۍواله محکمه (ICJ) کې د غزې پر تړانګې د جګړې له امله د نسل وژنې له یوې رسمي قضیې سره مخ دی.