پاکستان د تورخم او انګور اډې له لارو له ۱۵۰۰ ډېر افغان کډوال په جبري توګه ستانه کړي

هغه د اندېښنې په څرګندولو سره ویلي، چې دغه اړتیاوې داسې مهال پېښیږي چې خپله ملګري ملتونه او شریکان یې د مرستو د تمویل له کمښت سره مخ دي.
نوموړي دغه څرګندونې د دوشنبې په ورځ خبریالانو ته په خبري ناسته کې کړې دي.
ښاغلي دوجارېک د خپلو خبرو پرمهال افغانستان ته د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر مشر ټام فلیچر د سفر په اړه هم معلومات ورکړي دي.
د اوچا مشر ټام فلیچر چې اوس هم په کابل کې دی، د دغه سفر په لړ کې وړمه ورځ یې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي، د دغې ډلې د اقتصاد وزیر دین محمد حنیف او د طالبانو د ریاست الوزرا اداري مرستیال سلام حنفي سره لیدلي وو.
نوموړي د دغه لیدنو پرمهال له طالب چارواکو سره د اقلیمي بدلون، له پاکستانه د افغان کډوالو د اېستلو دوام، ناامنۍ او مخدره توکو سره د مبارزې په برخه کې خبرې اترې کړې وې.
ښاغلي فلیچر پر اېکس پاڼه کاږلي و، چې د افغان مېرمنو وضعیت لاهم خورا کړکېچن دی.
هغه په ټینګار سره ویلي، چې د نجونو د زده‌کړو او د دوی بشپړ ګډون پرته د افغانستان پرمختګ ناشونی دی.

له بل پلوه په افغانستان کې د ښځو د وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو د یوه نوي راپور موندنې ښیي، چې تر ۷۰ سلنه ډېرې مېرمنې بشري مرستو ته د لاسرسي په برخه کې له ستونزو سره مخامخ دي.

د راپور له مخې، په بشرپاله ادارو کې د بشري ځواک په توګه د ښځینه کارکوونکو کمښت او د طالبانو له‌خوا د ښځینه‌وو په تګ راتګ محدودیت د دغې ستونزې اصلي لاملونه دي.

هغه زیاتوي: «موږ خپل ځواکونه پياوړي کړي، ځکه چې دا هغه څه دي چې اوس نېږدې دي، نو په دې حالت کې بايد يو شمېر ستراتيژيکې پرېکړې وشي، او دا پرېکړې شوې دي.»

هغه زیاتوي، چې د هند هر د ډول اقدام په وړاندې چمتو دي.

هغه د دوشنبې په ورځ (غويي ۸مه) زیاته کړې چې افغان سوداګر د پاکستان له‌خوا د لګول‌شویو محدودیتونو له امله د ایران له بندرونو څخه کار اخلي. د نوموړي په وینا، هغوی په عمده ډول ماشیني او نور توکي له بندر عباس او چابهار څخه واردوي.

کمین‌زاده وايي چې عباس بندر د افغان سوداګرو د مالونو د راواردولو لپاره یو له مهمو بندرونو څخه دی، خو پر ایران، په ځانګړي ډول پر دغه بندر، لګول شوي بندیزونه د افغان سوداګرو کاروبار هم اغېزمن کړی دی. د هغه په خبره، چابهار له بندیزونو څخه معاف دی.

په دې وروستیو کې داسې راپورونه خپاره شوي چې پر امریکا د ډونالډټرمپ له واکمنېدو او پر ایران د واشنګټن د نویو بندیزونو تر لګېدو وروسته، چابهار بندر هم په دغو بندیزونو کې شامل دی.

کمین‌زاده زیاته کړې چې د اورلګېدنې پر مهال د افغان سوداګرو ځینې مالونه په عباس بندر کې وو، خو د دغو مالونو د کچې په تړاو یې جزییات نه دي ورکړي. هغه وايي چې سوداګر لا هم په بندر کې خپلو سوداګریزو مالونو ته لاسرسی نه‌لري.

هغه د لومړنیو معلوماتو په حواله ویلي چې چاودنه او اورلګېدنه په هغه سیمه کې رامنځته شوې چې حساس توکي په کې ساتل کېدل. هغه هیله‌مندي ښودلې چې د افغان سوداګرو مالونه ډېر زیانمن نه شي.

د افغانستان د کانونو او صنايعو خونې مشر همداراز وايي چې هېواد يې د سوداګرۍ او ترانزېټ لپاره بديلې لارې پیدا او له قزاقستان، د منځنۍ اسيا له هېوادونو او چين سره يې سودګریزې اړيکې پراخې کړې دي.

دا په داسې حال کې ده چې د عباس بندر ستراتیژیک رجایي بندر د شنبې په ورځ د یوې قوي چاودنې شاهد و چې له امله یې پراخه اورلګېدنه رامنځته شوې او اور لا هم نه دی مړ شوی. ایران د پېښې د لاملونو د ارزونې لپاره یوه ځانګړې کمېټه جوړه کړې، خو کره معلومات لا هم نه دي روښانه.

د پولیسو د چارواکو په وینا، پېښه د نوشکي د ټیلرو په اډې کې هغه مهال رامنځته شوه چې په یو په تېل‌لړلي ټېلر کې د ویلډنګ کار روان و او د کار پر مهال ناڅاپي اور ولګېد.

راپورونه وايي چې ډریور عبدالروف هڅه کوله چې ټېلر له اډې وباسي او یو خلاص میدان ته یې یوسي، خو د اور شدت دومره زیات و چې نوموړی سخت وسوځېد او مړ شو.

د اور له خبر وروسته، د اوروژنې ډلې او پولیس هم ساحې ته ورسېدل، خو همدغه مهال د ټرک د تېلو ټانک وچاودېد، چې له امله یې د پولیسو یو مشر محمد شریف د څلورو پولیسو او ګڼو ملکیانو په ګډون ۵۰ کسان ټپیان شول.

ځايي امنیتي ادارې وايي، چې ټپیان د لومړنۍ درملنې لپاره د نوشکي تدریسي روغتون ته انتقال شوي، چیرته چې بېړنی حالت اعلان شوی.

د روغتون چارواکي وايي چې د ټپیانو له ډلې ۳۷ تنه چې وضعیت یې نازک و، کویټې ته واستول شول.

د بلوچستان د حکومت ویاند ویلي چې د پېښې پلټنې پیل شوي دي او اړوندې ادارې د پېښې علت معلوموي.

دغه ګوند وايي چې ټول ګوندونه باید د هند ګواښونه وارزوي او یو واحد ملي دریځ غوره کړي.

د پاکستان د تحریک انصاف ګوند یوه غړي سناتور علي ظفر د دغه هېواد په مشرانو جرګې کې د خپلې وینا پرمهال زیاته کړې چې د پاکستان خلک د «نریندرا مودي له ډرامې جوړونې» ښه خبر دي.

هغه ویلي چې د هند له‌خوا د اوبو تړون د یو اړخیز کولو ګواښونه قانوني مشروعیت نه‌لري او پاکستان به د خپلو اوبو د سرچینو پر وړاندې هر ډول تجاوز ته قوي ځواب ورکړي.

ورته‌ مهال، د پاکستان په مشرانو جرګه کې د اپوزېسیون مشر، سناتور شبلي فراز هم همدا دریځ غوره کړی دی.

نوموړي د هند ګواښونه «دښمنانه اقدامات»بللي او ټینګار یې کړی چې پاکستان باید له ملي اجماع سره د دغوګواښونو ځواب ورکړي.

نوموړی وايي چې هند د پاکستان د بې ثباته‌کېدو په لټه دی.

د پاکستان تحریک انصاف ګوند د ملي یووالي او د حالاتو د حساسیت د درک پر اړتیا ټینګار کړی او د دغه هېواد له حکومته یې غوښتي چې ټولو سیاسي ګوندونو ته د هند د ګواښونو د ارزونې او د یوې ګډې ملي تګلارې د ټاکلو په موخه یوه پراخه غونډه وکړي.

د عمران خان په مشرۍ د تحریک انصاف ګوند دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د اپرېل په ۲۲مه د هندي کشمیر په پهلګام سیمه کې د ۲۶ سیلانیانو تر وژل‌کېدو وروسته د نوي ډېلي او اسلام‌اباد ترمنځ یو وار بیا کړکېچ زیات شوی دی.