• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

کرزی: د نوزېږو ماشومانو د مړینې کمولو لپاره د نجونو ښوونځي او پوهنتونونه پرانیزئ

۱۴ غویی ۱۴۰۴ - ۴ می ۲۰۲۵، ۱۱:۵۸ GMT+۱تازه شوی: ۱۴ غویی ۱۴۰۴ - ۴ می ۲۰۲۵، ۱۴:۰۸ GMT+۱

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د ماشومانو د ملاتړ نړیوال صندوق (یونېسف) د رپوټ په غبرګون کې د افغان نوزېږو ماشومانو پر لوړې کچې مړینې اندېښنه ښودلې ده. یونېسف ویلي، چې په کندهار کې د نوزیږو ماشومانو د مړېنې شمېر د افغانستان په کچه خورا لوړ دی.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي نن یکشنبه، د غويي ۱۴ مه، پر خپله اېکسپاڼه د یونېسف ادارې د رپوټ په خپرولو سره ددغو ستونزو بنسټیز حل د تعلیمي سیسټم پراختیا او پیاوړتیا او د هیواد ټولو ماشومانو، نجونو او هلکانو لپاره د تعلیمي فرصتونو برابرول یاد کړي دي.

حامد کرزی وايي، ددې مسلې بل حل بهر ته د بشري سرچینو او علمي او مسلکي کدرونو د تیښتې مخنیوي لپاره د اړینو اقداماتو په نیولو کې دی.

کرزي یو ځل بیا د طالبانو پر سرپرست حکومت غږ کړی، چې ژر تر ژره د نجونو پرمخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې پرانیزي.

حامد کرزي پر نړیوالو مرستندویه ادارو او سازمانونو غږ کړی، چې د میندو او ماشومانو د ژوند ژغورلو لپاره اقدام وکړي او په ټول هېواد کې د روغتیایي مرکزونو تجهیز او اړتیاوو پوره کولو ته پاملرنه وکړي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق د بشري چارو لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال ټام فلیچر د یوې ویډیو په خپرولو سره ویلي، چې په کندهار کې د نویو زیږیدلو ماشومانو د مړینې شمېر خورا لوړ دی.

یونېسف وايي، د بشري مرستو د کمېدو له امله د روغتیايي خدمتونو د دوام وړتیا له جدي ګواښ سره مخ شوې ده.

ترویج لرونکی

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته
۱

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

۲
ځانګړی راپور

له رخشانې تر فرزانې؛ غور کې د یوې ځوانې ښځې د وژنې زړه‌بوږنوونکې کیسه

۳

د کاناډا لومړی وزیر: د سپاه پاسداران هېڅ غړی به کاناډا ته پرېنښودل شي

۴

د ۲۰۲۶کال مټ ګالا؛ د ایشا امباني له ۱۸۰۰ الماسو جوړو شويو جامو د ټولو پام ځان ته واړاوه

۵

ازبکستان له چین څخه افغانستان ته نوې سوداګریزه لاره پرانېسته

•
•
•

نور کیسې

سهیل شاهین: طالبانو ته په ملګرو ملتونو کې د څوکۍ سپارلو په تړاو مشورې ښه اقدام دی

۱۴ غویی ۱۴۰۴ - ۴ می ۲۰۲۵، ۱۱:۳۴ GMT+۱

په قطر کې د طالبانو سفیر سهیل شاهین وايي، طالبانو ته په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د څوکۍ سپارلو پر سر سلا مشورې یوه ښه اقدام دی. نوموړی وايي، په ملګرو ملتونو کې د طالبانو د استازي حضور یوه اړتیا او د طالبانو د حکومت حق دی.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان ملي راډیو په قطر کې د طالبانو د سفیر سهیل شاهین یو غږیږ پیغام خپور کړی. په دغه غږیږ پیغام کې سهیل شاهین طالبانو ته د ملګرو ملتونو د څوکۍ سپارلو په اړه د سلا مشورو هرکلی کړی.

سهیل شاهین وايي:«د طالبانو استازي ته په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د څوکۍ سپارلو په اړه سلا مشورې یو غوره اقدام دی.»

شاهین په دغه غږیږ پیغام کې ویلي، چې په ملګرو ملتونو کې د طالبانو د استازي حضور یوه اړتیا او د طالبانو د «حکومت» حق دی.

دغه طالب چارواکی وايي، د تېرو کلونو پرمهال په ملګرو ملتونو کې د طالبانو د استازي په نه شتون کې په بېلابېلو برخو کې ستونزې وې. هغه وايي، «په ملګرو ملتونو کې د طالبانو د استازي په حضور سره به د مختلفو ستونزو حل ته رسېدنه وشي.»

دوه ورځې وړاندې افغانستان انټرنشنل ته یو شمېر باوري سرچینو ویلي و، چې د دغه سازمان ډېپلوماټانو د افغانستان د سیاسي حل لارې او همداراز په ملګرو ملتونو کې د طالبانو استازي سهیل شاهین ته د افغانستان څوکۍ د سپارلو پر سر سلا مشورې کړې دي.

تېره ورځ په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازي نصیراحمد فایق پر خپله اېکسپاڼه لیکلي، چې د دغه سازمان په بحثونو او خبرو اترو کې طالبانو ته د افغانستان د دایمي استازولۍ څوکۍ د سپارلو لپاره هېڅ راز هوکړه یا طرح نشته.

د سویس د کډوالو اداره کې افغانستان ته د پښتنو د اخراج نظریه مطرح شوې

۱۴ غویی ۱۴۰۴ - ۴ می ۲۰۲۵، ۱۱:۰۹ GMT+۱

د سویس یو شمېر داخلي اسناد ښيي چې ښایي پښتانه افغان کډوال بېرته افغانستان ته واستول شي.د دې مفکورې تر شا فکر دا دی چې «له طالبانو سره د ژبې او ټبر په لحاظ نږدېوالي له امله، پښتنو پناه غوښتونکو ته په افغانستان کې ښايي خطر کم وي».

د سویس نیه څورښر څایتونګ رپوټ ورکړی، چې د سویس حکومت د افغان کډوالو د بېرته استولو لپاره یوې حساسې طرحې ته اشاره کړې او دا مفکوره د سویس د کډوالۍ په پالیسۍ کې د احتمالي تغییر نښه کېدای شي.

خو ډېری افغان او بهرني شنونکي ددې نظریې خلاف دي، ځکه طالبان ایډیالوژیکه ډله ده او په خپله شل کلنه جګړه کې یې تر ټولو ډېر د پښتنو سیمې او پښتانه په نښه کړي دي.

د اسنادو له مخې، د سویس د اخراج څانګې رییس د سویس د کډوالۍ سکرتر وینچنزو ماسچیولي ته لیکلي، چې د پناه غوښتنې په برخه کې د سیاسي ستراتیژۍ له تغییر سره پر ځینو انتخابونو لکه د قوم پر اساس اخراج باندې غور کېدای شي.

ورځپاڼه وايي، چې په افغانستان کې اوسنی وضعیت د پخوا په پرتله «ثبات ته نږدې» ښکاري او له همدې امله اروپایي حکومتونه تر فشار لاندې دي، چې افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته واستوي.

د نیه څورښر څایتونګ د معلوماتو له مخې، د سویس د کډوالۍ د دولتي دفتر (SEM) لوړپوړو چارواکو په برن کې په دې وروستیو کې د داخلي اسنادو له لارې یوه سیاسي او حساسه طرح وړاندې کړه او هغه داده چې د افغان کډوالو یوه ټاکلې قومي ډله ، پښتانه، افغانستان ته بېرته واستول شي.

ورځپاڼه وايي، چې پښتانه د افغانستان تر ټولو ستر قوم دی او د طالبانو ډېری پلویان د پښتنو له منځه دي.

نیه څورښر څایتونګ زیاتوي، « د دې مفکورې تر شا فکر دا دی چې له طالبانو سره په یوه قوم (پښتنو) پورې تړلي افغانان، ښایي د نورو قومونو په پرتله د طالبانو له خوا لږ له ګواښ سره مخ وي. په اسنادو کې د پښتنو اخراج د مثال په توګه یاد شوی چې په سیاسي ستراتیژۍ کې بدلون څنګه کېدای شي په لویه کچه د افغانانو د بېرته ستنولو پیلامه شي».

ورځپاڼه وايي، سویس په ټوله کې د قومي معیارونو پر بنسټ عمومي اخراج نه پلی کوي او نه هم په تیرو وختونو کې داسې بېلګې ترسترګو کیږي.

سویس تېر کال یو شمېر «مجرم افغانان» بېرته وشړل او له اپریل میاشتې راهیسې، یواځې هغه افغان نارینه بېرته شړل کېدای شي، چې روغ رمټ وي او په افغانستان کې ثابتې کورنۍ اړیکې ولري.

د سویس د کډوالو اداره وايي، دا پالیسي به یوازې لږ شمېر افغانان اغېزمن کړي.

د کابل له سقوطه د مانهایم تر بریده

هغه اسناد چې «NZZ am Sonntag» د عامه معلوماتو د قوانینو پر بنسټ ترلاسه کړي، د ۲۰۲۴ کال تر مني پورې ښيي، چې څنګه د افغان کډوالو پر وړاندې د خلکو نظر بدل شوی دی. څلور کاله وړاندې، چې د امریکا وروستي سرتېري له افغانستان نه ووتل او کابل د طالبانو لاس ته ولوېده، په اروپا کې له افغانانو سره تر ټولو ډېره خواخوږي ښودل کېده، خو نن د خواخوږۍ دغه احساس ډېر کم شوی او خبرې د ترهګرۍ او جرمونو په اړه دي.

ورځپاڼه وايي، دا بدلون په جرمني کې د مسلمانانو له بریدونو وروسته راغلی، چې تر ټولو پاروونکي یې د مانهایم او مونشن بریدونه وو، چې په دواړو کې افغانان ښکیل وو. 

د دې ټولو پېښو له امله، په سویس کې هم د کډوالو پر ادارو د فشار کچه ډېره شوې.

د سویس د کډوالو رییس وايي، د افغانستان په تړاو داسې څه فکر نشته. یوازې هدف دا و چې مثالونه ورکړل شي
100%
د سویس د کډوالو رییس وايي، د افغانستان په تړاو داسې څه فکر نشته. یوازې هدف دا و چې مثالونه ورکړل شي

د اسنادو له مخې، د سویس د اخراج څانګې رییس د سویس د کډوالۍ سکرتر وینچنزو ماسچیولي ته لیکلي، « په جرمني کې د پیښو (په مانهایم او زولینګین کې بریدونو) له امله د پناه غوښتنې د پالیسۍ اړوند تغییراتو په تړاو افکار (د مثال په توګه، د قومي معیارونو پر بنسټ اخراج) نه شي رد کېدای». نوموړی وروسته زیاتوي، « د یو هیواد د پروګرام پیلول، یانې د افغانانو د ډله ییز اخراج لپاره تدابیر باید لازمي وي چې د پناه غوښتنې په برخه کې د سیاسي ستراتیژۍ له تغییر سره تړاو ولري، مثلا، د پښتنو اخراج یا لومړۍ ځانګړې الوتنه».

د سویس د کډوالو ادارې په دې اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي، چې « د افغانستان په تړاو داسې څه فکر نشته. یوازې هدف دا و چې مثالونه ورکړل شي څو روښانه کړي چې د بیرته ستنېدو د مرستې پروګرام د پیل لپاره څه ترتیب کیدای شي».

د سویس د ایس وي پي ګوند غړي پاسکال شمېت ویلي چې سویس باید لا دمخه په لویه کچه افغانان بېرته افغانستان ته استولي وای.

د ازادۍ غوښتونکو ګوند یا اېف ډي پي پارلماني استازي کرسټین واټرفالین ویلي چې «که پایله دا وي چې ځینې قومي ډلې په افغانستان کې خوندي دي، نو بېرته ستنول د منلو وړ دي».

له وړاندیز سره مخالفتونه

خو د منځلاري ګوند غړو دا نظریه رد کړې او وايي، چې مهم د پناه غوښتنې دلایل دي، نه قوم.

ددغه ګوند یوه غړي ویلي، « زه ګمان کوم چې د پښتنو ترمنځ داسې کسان شته چې د پناه غوښتنې دلیل لري او داسې کسان هم شته چې دلیل نه لري. زه اصولاً داسې فکر کوم چې بېرته ستنول ښه دي، خو دا باید د قوم له مخې ونه اوسي».

د اېس پي ګوند غړې سیلینا ویدمر افغانستان ته د خلکو له ستنولو سره مخالفت کړی او وايي، چې دا چارې د سویس له بشردوستانه دود سره سمې نه دي.

ورځپاڼه وايي، چې دا نظریه د اوس لپاره د پلیتابه وړ نه ده، ځکه د افغانانو قومي جوړښتونه مشترک دي او داسې کسان شته، چې مور یې له یوه او پلار له بله ټبره دي او په دې کې پرېکړه کول ستونزمن دي.

ورځپاڼه د علي جان خوشي په نامه د یوه هزاره بېلګه راوړي، چې مور یې پښتنه ده او پلار یې هزاره دی. هغه ۱۲ کاله وړاندې له افغانستان نه سویس ته کډوال شوی او نن د استوګنې جواز لري. هغه وایي، «زه پښتون او هزاره یم. زه په دواړو ژبو، پښتو او دري، خبرې کوم».

علی جان خوشی خبرداری ورکوي چې د قوم پر اساس باید څوک افغانستان ته بېرته ونه لېږل شي.

متقي ته د سوداګرو شکایت: د افغان سوداګرو توکي په کراچۍ او واګه بندرونو کې بند پاتې دي

۱۴ غویی ۱۴۰۴ - ۴ می ۲۰۲۵، ۱۰:۴۵ GMT+۱

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې مشرتابه پلاوي د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره لیدنه کې شکایت کړی، چې د افغان سوداګرو ډېر توکي د پاکستان په کراچۍ او واګه بندرونو کې بند پاتې دي.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون نن یکشنبه د غويي ۱۴مه رپوټ ورکړ، چې د سوداګرۍ خونې د کابل او ننګرهار د ولایتي خونو له مشرتابه سره یو ځای خپلې ټولې ستونزې، په ځانګړي ډول له پاکستان سره شته لنډمهالې او اوږدمهالې سوداګریزې ستونزې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت له وزیر سره شریکې کړې.

افغان سوداګرو د هند او پاکستان ترمنځ د سیاسي اختلافاتو له امله رامنځته شویو ترانزیټي ستونزو ته په اشارې له امیرخان متقي غوښتي، چې له پاکستاني او هندي لوریو سره خبرې اترې وکړي، چې د افغان سوداګرو مالونو ته د ترانزیټ اسانتیاوې برابرې کړي.

دوی ویلي، دا مهال د افغان سوداګرو ډېر توکي د پاکستان په کراچۍ او واګه بندرونو کې بند پاتې دي، چې ژر تر ژره باید د عبور اجازه ورکړل شي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزیر افغان سوداګرو ته د هر ډول همکارۍ ډاډ ورکړی او ویلي یې دي، د سوداګرو له ټولو ستونزو خبر دی او د بهرنیو چارو وزارت تخنیکي همکارانو د حل لپاره کار پیل کړی، چې ډېر ژر به له ډیپلوماټیکو لارو حل لارې وموندل شي.

دا اقدامات نږدې یوه اونۍ وروسته له هغه کیږي، چې په هندي کشمیر پهلګام کې ترهګریزه پېښه رامنځته شوه او پاکستان له هند سره د هر ډول سوداګرۍ لپاره خپلې پولې وتړلې.

د اسلامي هېوادونو سازمان د افغان کډوالو د جبري اېستلو په اړه خواشیني ښودلې

۱۴ غویی ۱۴۰۴ - ۴ می ۲۰۲۵، ۰۷:۵۹ GMT+۱

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنیدونکو چارو وزارت په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د اسلامي همکاریو سازمان سفیر محمد سعید العیاش له مولوي کبیر سره په ناسته کې د پاکستان په ګډون له ګاونډیو هېوادونو څخه د افغان کډوالو پر جبري اېستل کېدو خواشیني څرګنده کړې.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د طالبانو وزیر له یاد سازمان څخه بېرته راستنېدونکو سره د مرستو غوښتنه کړې او د سرپناه وو د چمتووالي په موخه یې د ښار ګوټو جوړول مهم بللي دي.

طالبان وایي،‌ د هند او پاکستان ترمنځ د کړکېچ پراخېدل پر افغانستان منفي اغېزې کوي

۱۴ غویی ۱۴۰۴ - ۴ می ۲۰۲۵، ۰۷:۰۷ GMT+۱

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت لوړپوړو غړو د هند او پاکستان ترمنځ د کړکېچ څېړلو په تړاو یوه سیمینار کې ویلي، چې د دغه دواړو هېوادونو ترمنځ د زیاتېدونکې ترېنګلتیا له کبله افغانستان هم اغېزمن شوی دی.

د یاد وزارت د سیاسي چارو لومړي مرستیال نور احمد نور په یاده ناسته کې زیاته کړې، د کشمیر د رامنځته شوي کړکېچ له کبله دواړه هېوادونو داسې اقدامات کړي چې د سیمې په ګډون یې افغانستان هم زیانمن کړی دی.

د هغه په وینا، د واګه بندر د تړل کېدو له امله د افغانستان سوداګریز مالونه بند پاتې دي او دغه سکټور ته یې د پام وړ زیانونه اړولي دي.

هغه خبرداری ورکړی، چې طالبان باید د دغه کړکېچ د لا پراخېدو تر مخه د احتمالي پېښو لپاره چمتووالی ولري.

طالبانو‌ په دغه ناسته کې د دواړو لوریو ترمنځ په خبرو اترو او د شخړې پر سوله‌ییز حل ټینګار کړی دی.

د طالبانو د سټراټېژیکو مطالعاتو مرکز مشر ولي الله شاهین په دې باور دی، چې د اټومي ځواک لرونکي دغه دوه هېوادونه به هېڅکله یو بل سره د جګړې ډګر ته لاړ نه شي او رامنځته شوې کشاله به د مذاکراتو له لارې حل کړي.

طالبانو په یاده ناسته کې له هند او پاکستان سره پر انډولیزه اړیکو ټینګار کړی دی.

تر دې دمخه د دغه ډلې د بهرنیو چارو وزارت د هندي کشمیر په پهلګام سیمه کې پر سېلانیانو شوی برید غندلی و او له یاد هېواد سره یې خپله خواخوږي هم څرګنده کړې وه.

د طالبانو تر دې خواخوږۍ وروسته د پاکستان د جمعیت علمای اسلام ګوند مرستیال مولانا فضل الرحمان اندېښنه څرګنده کړه، چې طالبان د اسلام اباد د ناسمو سیاستونو له کبله کرار، کرار له هند سره د اړیکو په پیاوړتیا اخته دي.

د روان کال (د اپرېل میاشتې په ۲۲مه نېټه) د وسله‌والو یوې ډلې په پهلګام کې ۲۶سېلانیان ووژل او شل نور یې ټپیان کړل.

په کشمیر کې تر دې پېښې وروسته نوي ډیلي د پړې ګوته اسلام اباد ته ونیوله، چې د ترهګرو ملاتړ کوي او له همدې کبله یې ورسره د اوبو تړون د لغوه کېدو تر څنګ سفارتي اړیکې هم را کمې کړې.

پاکستان هم د دغه پرېکړې په غبرګون کې د هند پر ضد ورته اقدامات وکړل.

د پاکستان د دفاع وزیر په ګډون د یاد هېواد یو شمېر لوړپوړو چارواکو اندېښنې څرګندې کړې دي، چې هندوستان پرې په نږدې راتلونکې کې د برید پلان لري.