ندا محمد ندیم: په پوهنتونونو کې د خیالي محصلینو مخه نیول شوې ده

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د سې شنبې په ورځ پر اېکس پاڼه کاږلي، چې د یاد وزارت مرستیال احمدالله زاهد د دغه شرکت له استازي سره په خپل کاري دفتر کې لیدلي او د پانګونې موضوع یې ورسره څېړلې ده.

د سن جینګ الکتریک شرکت استازي په دې لیدنه کې ویلي چې غواړي د افغانستان له شتمنیو په ځانګړي ډول د ډبرو سکرو، څخه د برېښنا تولید له‌پاره استفاده وکړي. نوموړي له وزارت څخه د لازمو اسانتیاوو او همکارۍ غوښتنه هم وکړه.

زاهد په دې ناسته کې وویل: "افغانستان د پانګونې لپاره یو خوندي او مناسب چاپېریال لري او اوس مهال په بېلابېلو سکتورونو کې بې‌سارې اسانتیاوې برابرې شوې دي."

نوموړي له دغه شرکت څخه غوښتي چې خپل کاري پلان د پانګونې له ریاست سره شریک کړي، ترڅو د ریاست متخصصین پرې تخنیکي نظریات ورکړي او د پلان د لا پیاوړتیا لپاره مرسته وکړي.

باید وویل شي، چې افغانستان د خپلو پراخو طبیعي زیرمو او کانونو په لرلو سره په سیمه او نړۍ کې ځانګړی مقام لري.

د کارپوهانو په وینا، که دغه زېرمې په سمه توګه مدیریت شي، افغانستان به په راتلونکي کې د سیمې یو له بډایه هېوادونو څخه شي.

د یادونې وړ ده چې دا هڅې په داسې حال کې روانې دي چې طالب چارواکي هڅه کوي بهرني پانګوال وهڅوي څو په انرژي، کانونو، کرنې او نورو برخو کې پانګونه وکړي.

په دغه ولایت کې د کرنې ریاست طالب چارواکي وایي، چې له ټولو لاریو څخه یې نمونې معاینه او وکتلې چې معلومه شوه، یاد راوړل شوي الوګان بې کیفیته دي.

په ننګرهار کې د طالبانو د کرنې او مالدارۍ مشر مولوي محمد ولي محسن ځایي رسنیو ته ویلي، «د ۱۴ لاریو له جملې یې ۱۳ لارۍ وراسته او یوه لارۍ یې باکیفیته و چې د راتګ اجازه ورکړل شوې.»

په ننګرهار کې د کرنې د برخې متخصیص ډاکټر لاجبر شینواری افغانستان انټرنشنل پښتو ته وایي: «اوس په ننګرهار کې د الوګانو د کرلو وخت نږدې دی، بزګران د کښت لپاره خپلې ځمکې تیاروي، که درست او اصلاح شوي تخمونه وکرل شي نو دهقانان به یو څه ګټه تر لاسه کړي، که نه نو ټوله خواري یې پر سیند لاهو کېږي.»

هغه زیاته کړه: «د کرنې د برخې چارواکي باید د تخمونو په وارداتو کې کفیت ته ډیره توجه وکړي، ځکه غیر اصلاح شوي تخمونه کولې شي د خلکو خوراکي امنیت له ګواښ سره مخ کړي»

بلخوا په ننګرهار کې د کرنې د برخې چارواکي په سوداګرو غږ کوي، چې هېواد ته بې کیفیته توکې نه راوړي.

د دغه وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې نوموړي دغه خبرې د افغانستان لپاره د بې پولې ډاکټرانو مشر او استازو سره په لیدنه کې کړې دي.
د خبرپاڼې له مخې، ښاغلي جلالي په دغه لیدنه کې په افغانستان کې د بې پولې ډاکټرانو اړوندو روغتیایي مرکزونو او خدمتونو د لا ښه والي او پراختیا، د روغتیایي کارکوونکو د ظرفیت لوړونې، په روغتیایي خدمتونو کې روڼتیا، له دغه وزارت سره پر ښې همغږۍ ‏او د داومداره ګټورو خدمتونو په اړه خبرې کړې دي.
په خبرپاڼه کې وړاندې راغلي، چې ‏په دغه لیدنه کې د بې پولې ډاکټرانو مشر ښاغلي میکایل لیپي هم په افغانستان کې د روغتیايي خدمتونو د لا ښه والي او پراختیا ژمنه کړې او د روغتیایي خدمتونو پر کیفیت او همغږۍ یې ټینګار کړی دی.
‏ ‏د خبرپاڼې په ټکو؛ ښاغلي لیپي دارنګه په هرات، کندوز او هلمند ولایتونو کې پر دوامداره روغتیایي خدمتونو ټینګار کړی او زیاته کړې یې ده، چې دغه مرکزونه به د عامې روغتیا وزارت سره په همغږۍ فعال شي.

له بل پلوه د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت خبر ورکړی، چې د دغه وزارت مالي او اداري مرستیال ډاکتر محمد نعیم د افغانستان لپاره د بې پولې ډاکترانو له مشر ښاغلي میکاېل سره په لیدنه کې د روغتیايي خدمتونو د پراختیا او د راستنو شویو کډوالو لپاره د لازمو اسانتیاوو پر برابرولو خبرې کړې دي.

ښاغلي نعیم ويلي، د ملاهبت الله د فرمان له مخې د افغانستان په ټولو ولسوالیو کې د روغتیايي مرکزونو د جوړېدو بهیر روان دی.

د دغه وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې ښاغلي مېکایل د مېندو او د هغوی د ماشومانو روغتیا او د روغتیایي کارکوونکو د ظرفیت لوړونې په برخه کې د خپلو هڅو پر دوام ټینګار کړی دی.

په دغه ولایت کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور مشر مولوي نصرالله ملکزاده وایي، چې له دې څارنې او پلټنې یې موخه د کتابونو د منځپانګې ارزونه ده.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت خبرپاڼه کې د مولوي ملکزاده له قوله راغلي، چې د ټولو هغو کتابونو د خپرېدو مخنیوی کوي چې د «شریعت» او ملي ګټو سره په ټکر کې وي.

بلخوا د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د فرهنګ او هنر مرستیال عتیق الله عزيزي څو ورځې وړاندې په یوه غوڼده کې وویل، پر ټولو هغو کتابونو بندیز دی، چې «د اسلامي او افغاني ارزښتونو پر خلاف دي او ملي یووالي ته زيان رسوي.»

نوموړي له لیکوالانو غوښتي، چې د خاصو خلکو د ستاينې پر ځای د ټولنې واقعیتونه وليکي.

د یادولو وړ ده، چې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت درې میاشتي وړاندې کتاب پلورونکو ته امر کړی، چې د «اسلامي ارزښتونو خلاف» کتابونو له چاپ او خپراوي ډډه وکړي.

یاد وزارت ویلي و، چې په ټولو ولایتونو کې د «منع شویو کتابونو» د راټولولو بهیر دوام لري.

د طالبانو دغو بندیزونو ته لیکوالانو او د کتاب مینه والو سخت غبرګونونه هم ښودلي‌ دي.

دوی نیوکې کړې، چې د طالبانو د سخت دریځو افکارو او د بیان پر ازادۍ د بندیز له کبله اوس هېڅوک لا په خپله خوښه مطالعه هم نه شي کولای او خلک اړ باسي چې د طالبي افکارو لرونکي کتابونه ولولي.

د امریکا ولسمشر د روان کال په فبرورۍ میاشت کې پرته له دې چې کوم ثبوت وړاندې کړي، د سوېلي افریقا دغې ځانګړې ډلې خلکو ته د لومړیتوب ورکولو په تړاو د یوې پوښتنې په ځواب کې ادعا کړې وه، چې «سپین‌پوستي افریقایان» له «نسل‌وژنې» سره مخ دي.

هماغه وخت، د سوېلي افريقا حکومت ټینګار کړی و چې په دغه هېواد کې د «سپین‌پوستو د سېستماتیکې ځورونې په تړاو هېڅ ډول شواهد نشته او د اېلان ماسک په ګډون یې د ټولو خواوو دا ادعاوې په کلکه رد کړې وې.

د رویټرز خبري اژانس د راپور پر بنسټ، د ډونالډ ټرمپ په مشرۍ د متحده‌ایالاتونو ادارې دا اقدام په امریکا دننه او بهر کې له ګڼو غبرګونونو سره مخ شوی دی.

یو شمېر امریکايي سیاست‌والو او بنسټونو د ټرمپ دا اقدام «یوې ځانګړې ډلې» ته ترجیح ورکول بللي دي.

په متحده‌ایالاتو کې د اسقفي کلیسا د دې ځانګړې ډلې د مېشتېدو په برخه کې له همکارۍ غوښتنې وروسته پرېکړه کړې، چې نور د کډوالو په موضوع کې د امریکا له فدرالي ادارې سره همکاري نه‌کوي.

شان روو د کلیسا پیروانو ته په یوه لیک کې ویلي دي: «دا ډېره دردونکې ده چې د پناه‌غوښتونکو یوې ځانګړې ډلې ته په غېرمعمولي ډول ترجیح ورکول کېږي، په داسې حال کې چې ډېری نور په سختو شرایطو کې کلونه کلونه انتظار باسي.»

ورته مهال، د امریکا د مشرانو جرګې د بهرنیو اړیکو کمیټې لوړپوړې ډېموکراټې سناتورې جېن شاهین دا اقدام «سیاسي» او «مغشوشونکی» بللی او په وینا یې، دا «پرېکړه د تاریخ د بیا لیکلو او په لېست کې یوې ځانګړې ډلې ته د لومړیتوب ورکولو» هڅه ده.

دا پرېکړه داسې مهال له ګڼو غبرګونونو سره مخ شوې، چې د پاکستان په ګډون په درېیمو هېوادونو کې د امریکا کېس لرونکي زرګونه افغانان په یوه ناڅرګند وضعیت کې را ایسار دي.

د پاکستاني پولیسو له‌خوا ځورول، شکنجه، پیسې‌شکول او ان له دغه هېواده افغانستان ته په جبري ډول لېږل، هغه ننګونې دي چې افغان کډوال ورسره لاس او ګرېوان دي.

د راپورونو پر بنسټ، شاوخوا ۱۱۰ زره افغانان چې د جمهوري نظام له نسکورېدو وروسته په افغانستان کې پاتې دي، د وېزو د ترلاسه‌کولو او یا خوندي هېواد ته د لېږدولو په تمه دي. همدا ډول شاوخوا ۹۰ زره نور افغانان په درېیمو هېوادونو کې انتظار کوي، چې نورو هېوادونو ته ولېږدول شي.