د هند او پاکستان ترمنځ په لنډمهالي اوربند کې د طالبانو رول او پر سیمه‌ییز امنیت یې اغېزې

د پاکستان روغتيايي مسولينو ویلي، چې د کراچۍ په ګډون په ټول سند کې له ۳۹ زره څخه زيات ماشومان له واکسين څخه پاتې دي.

روغتيايي مسولين وايي، چې د ۲۷ لکه ماشومانو لپاره یې د واکسین د ورکړې هدف ټاکلی و.

د مسولينو په خبره، په سند کې د پولیو ضد کمپاین پر مهال له ۸۸ لکه څخه زیاتو ماشومانو ته د پولیو څاڅکي ورکړل شوي، په داسې حال کې چې په دغه سیمه کې د هدف له مخې باید له یو کروړ څخه زیاتو ماشومانو ته د پولیو ضد څاڅکي ورکړل شوي وای.

د پاکستان روغتيايي چارواکو ويلي، چې د پوليو ضد درېيم ملي کمپاين به د مې له ۲۶ څخه پيل د جون تر لومړۍ نېټې به دوام وکړي.

د دوی د معلوماتو له مخي، چې د همدې کمپاین پر مهال به په ټول پاکستان کې ۴۰ مېليونه ماشومانو ته د پوليو ضد واکسین ورکړل شي.

افغانستان او پاکستان لا هم د نړۍ هغه هېوادونه دي، چې د پولیو وایرس له امله اغېزمن دي او د دغه ناروغۍ د له منځه وړلو هڅې پکې د امنیتي ګواښونو او د واکسینونو په اړه د ناسم پوهاوي له امله له جدي خنډونو سره مخ دي.

نوموړي د سې‌شنبې په ورځ (د غويي ۲۳مه) د سعودي عربستان په څېر د امریکا د سیمه‌ییزو متحدینو پر دفاع ټینګار کړی او پر ایران یې یو وار بیا توندې نیوکې کړې دي.

د متحده‌ایالاتونو ولسمشر وايي، چې که دی هغه مهال ولسمشر وای، د کابل په هوايي ډګر کې به د سلګونو کسانو د وژنې پېښه هېڅکله نه وای رامنځته شوې.

هغه د امریکايي ځواکونو د وتلو پرمهال د کابل پر هوايي ډګر د داعش ځانمرګي ته هم اشاره کړې ده.

ټرمپ په ریاض کې د سعودي عربستان–امریکا د پانګونې په فورم کې د وینا پرمهال، د کابل په هوایي ډګر کې د لسګونو کسانو په ګډون د ۱۳ امریکایي سرتېرو وژل کېدو ته په اشاره زیاته کړې، چې دا کسان د بایډن ادارې د بشپړې بې‌کفایتۍ له امله وژل شوي دي.

هغه له افغانستانه د امریکایي ځواکونو د وتلو په تړاو وویل: «ښايي له همدې امله پوتین پرېکړه کړې وي چې پر اوکراین برید وکړي، که زه ولسمشر وای، هېڅکله به داسې نه و شوي.»

ډونالډ ټرمپ ټینګار کړی، چې که هغه ولسمشر وای، له افغانستانه به په عزت، ځواک او اقتدار سره وتلی وای.

نوموړي د ځواکونو د وتلو پر څرنګوالي توندې نیوکې وکړې او ویې ویل: «زما په اند دا زموږ د هېواد په تاریخ کې تر ټولو شرموونکې شېبه وه.»

د امریکا ولسمشر په منځني ختیځ کې د داعش ځپلو ته په اشارې وايي، چې د پاکستان په مرسته یې د کابل په هوايي ډګر د برید عامل نیولی دی.

دا لومړی ځل نه دی، چې ټرمپ له افغانستانه د امریکا ځواکونو د وتلو پر څرنګوالي نیوکه کوي، بلکې نوموړي واک ته له رسېدو وړاندې هم د مخکېني ولسمشر جو بایډن اداره د دې موضوع په تړاو پړه بلله.

دغو باوري سرچينو د سې شنبه په ورځ (د غويي ۲۳مه) افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته همداراز ویلي، چې د طالبانو محتسبانو د ټيک ټاک فعال شېر علي مبارز تر جدي تعقیب وروسته زنداني کړی دی.

شېرعلي مبارز په ټيک ټاک کې په ژوندۍ بڼه تفريحي فعالیتونه کول او ډېری وخت به یې ټوکې ټکالې کولې.

نوموړی تر دې وړاندې هم څو ځلې ځايي طالبانو نیولی و او ګواښ يې ورته کړی و، چې خپل فعالیتونه د «شریعت» په چوکاټ کې تر سره کړي.

د طالبانو د امربالعمروف رياست یوې سرچينې بیا ویلي، چې نوموړی یې د اصلاح په موخه غوښتی او هڅه کوي، چې د ټيک ټاک د فعالیت پر ځای ورته د کار زمينه برابره کړي.

د طالبانو د امربالمعروف رياست د ټولنیزو رسنیو ټولو فعالانو ته خبرداری ورکړی، چې ټولنیزې رسنۍ يې په جدي توګه تعقیبيږي او «د عقيدې، فکر او ټولنیز روان د تخریب» مخنیوی کوي.

د بغلان طالب چارواکو تر اوسه د دغه کس د نیولو په اړه څه نه دي ويلي.

د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده له لوري د « امربالمعروف او نهې عن المنکر» په توشیح شوي قانون کې پر رسنيو د يو شمېر محدوديتونو ترڅنګ په واضیح توګه د موسیقۍ خپرول او نورې سرګرمۍ هم منع شوي دي.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته دغه ډلې پر ډېرو رسنیو او فعالانو بندیز لګولی او پر طالبانو نیوکه کوونکي یې هم نیولي او زنداني کړي دي.

سرچینو د سې‌شنبې په ورځ (د غويي ۲۳مه) زیاته کړې، چې نوموړی د طالبانو د ګرشک ولسوالۍ استخباراتو نیولی، خو له نیول‌کېدو سره یې سم د څېړنو لپاره د لښکرګاه مرکزي زندان ته لېږلی دی.

د سرچینو په خبره، عبدالمالک همدرد له څېړنو وروسته بېرته د طالب استخباراتو اړوند د ګرشک ولسوالۍ زندان ته استول شوی او دمګرۍ په همدغه زندان کې بندي دی.

سرچینو د نوموړي د نیول‌کېدو لامل په ټولنیزو رسنیو کې پر طالبانو نیوکې بللې دي.

د سولې ولسي حرکت یاد ټولنیز فعال ته نږدې یوه بله سرچینه وايي، چې د هغه اقتصادي وضعیت زښت زیات کمزوری دی او د کورنۍ یوازینی سرپرست بلل کېږي.

د سرچینو د معلوماتو له‌مخې، د هلمند ولایت د طالبانو د ګرشک ولسوالۍ او همداراز د دغه ولایت مرکز لښکرګاه چارواکي د همدرد په تړاو له رسنیو سره خبرې نه کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې پرون د دیني عالم مولوي بشیراحمد حنفي د کورنۍ یوه غړي افغانستان انټرنشنل - پښټو ته ویلي، چې نوموړی له مصر نه تر راستنېدو یوه ورځ وروسته د طالبانو استخباراتو نیولی دی.

د سرچینې په خبره، هغه له تېرې شاوخوا یوې اوونۍ راهیسې د طالبانو په زندان کې دی.

ویل کېږي، چې بشیراحمد حنفي له بې‌بې‌سي سره تر یوې مرکې وروسته د طالبانو استخباراتو بندي کړی، خو د کورنۍ غړي یې بیا وایي چې تر اوسه د هغه د نیول‌کېدو په تړاو معلومات نه‌لري.

په داسې حال کې چې نړۍوالې ټولنې او د بشري حقونو ګڼ بنسټونو په وار-وار له طالبانو غوښتي چې د خلکو نیول ودروي، خو یادې ډلې دا هرڅه له پامه غورځولي او د ټولنیزو فعالانو، خبریالانو او ان عام هېوادوالو نیولو ته یې دوام ورکړی دی.

له کندهار څخه سرچینو د سې شنبه په ورځ (د غويي ۲۳مه) ویلي، چې د طالبانو د امربالمعروف محتسبین خبريالانو ته اجازه نه ورکوي، چې د مېله والو سره ويډيو مرکې وکړي او انځورونه واخلي.

د سرچينو په خبره، د ارغنداب ولسوالۍ د امربالمعروف محتسبینو خبريالان د څو ساعتونو لپاره په خپل دفتر کې کښېنولي و او ګواښ يې ورته ورکړی، چې انځور او ویډيو به نه اخلي.

سرچینې زياته کړې: «د ارغنداب ولسوالۍ د امربالمعروف کارکوونکو ۷ خبريالان له مېلې څخه د انځور او ویډیو اخیستلو پرمهال خپل دفتر ته غوښتي او ورته ویلي یې دي، چې د والي او مشرتابه د امر له مخې انځور او ویډیو بنده ده.»

د سرچينې په خبره، چې طالبانو د خبريالانو له کېمرو څخه د مېلې اخیستل شوي انځورونه او ويډيو هم له منځه وړي دي.

څو مېله والو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې د امربالمعروف ریاست کارکوونکي په دوامداره توګه په موټرونو کې ګزمې کوي او خلکو ته سپارښتنې کوي، چې «ځانونه پر شریعت برابر» کړي.

سرچينه زیاتوي، دغه مېلې ته د ډيورنډ کرښې د ها غاړې او یو شمېر بهر مېشتې افغانان هم ورغلي او محتسبینو ترې غوښتې، چې «خپلې ږېرې ببرې او ځانونه اصلاح کړي.»

شالمار مېله د پسرلي په موسم کې د توتانو له پخېدو سره سم پیلېږي او له شلو څخه تر ۴۰ ورځو دوام کوي.

مېله وال د ارغنداب په شنو باغونو کې د غېږ نیونې، اتڼ او سندرو ویلو ترڅنګ د ډبرې غورځولو، دوره خط او نورې سیمه ییزې لوبې کوي، خو د طالبانو له واکمنېدو راهیسې په دې میله کې په سندرو ویلو او اتڼ کولو بندیز لګول شوی دی.

ځیني لیکوالان وايي، د شالمار مېله د دودیزو لوبو، کلتورونو او یووالي د ژوندي ساتلو یوه ښه نمونه ده او طالبان باید د خلکو د خوښیو او د کندهار د سیمه ییزو دودونو مخنیوی ونه کړي.