د هبت‌الله له امر سرغړونه؛ کندهار کې نږدې ۵۰۰ ملکیان د سیاسي زندانیانو په نوم بنديان دي

د سې شنبې په ورځ، د غويي پر ۳۰مه، د ملي ټلویزیون یو شمېر کارکوونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې شاوخوا ۳۰۰ کسان، چې ۹۰ پکې ښځې دي، تنقیض شوي او کورونو ته رخصت کړای شوي دي.

په تنقیص شویو کسانو کې پخواني باتجربه خبریالان او د تخنیک څانګې غړي هم شامل دي، چې په یاد ټلویزیون کې له ۲۰ څخه تر ۴۰ کلونو پورې کاري سابقه لري.

له دغو کارکوونکو نه د ټلویزیون کارتونه هم اخېستل شوي.

تنقیص شویو مامورینو شکایت کړی، چې د وري او غويي میاشتو معاشونه هم نه دي ورکړل شوي.

خو دا یوازې د ملي تلویزیون کارکوونکي نه دي، بلکې ښوونکي او نور دولتي کارکوونکي هم د نوي هجري لمریز کال د لومړیو دوو میاشتو معاشونو ته منتظر دي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله د یوه رسمي حکم له مخې د دولتي ادارو د کارکوونکو ۲۰ سلنه تنقیص امر کړی، چې زیات تمرکز یې پر پخوانیو مامورینو دی. سرچینې وايي، دا اقدام د بودجې د کمښت او د نړیوالو مرستو د بندېدو له امله شوی دی.

تر دې مخکې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت د پروان ولایت د کرنې ریاست کې ۳۱ مامورین له دندو لرې کړي وو. همداراز، له دولتي وړوکتونونو څخه تر ۹۰ ډېرې ښځینه کارکوونکې هم رخصت شوې دي.

د چارو شنونکی وايي، چې د ملي راډیو تلویزیون دغه تنقیص نه یوازې د کارکوونکو پر ژوند او اقتصاد اغیز پرېباسي، بلکې د رسنیو د ازادۍ او د ښځو د رول د محدودلو هڅه هم ده.

له دې وړاندې داسې رپوټونه ورکړل شوي، چې طالبان غواړي ملي ټلویزیون په شریعت غږ راډیو بدل کړي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې ملي ټلویزیون د راپور له مخې، دلاور له محمد الشمع او مېرمن نیوس سره د سې شنبې په ورځ په هېواد کې د وروستیو سېلابونو له امله د زیانمنو شویو او همداراز د اړمنو راستنېدونکو کورنیو د ستونزو په اړه خبرې کړې.

په دې لېدنه کې د ډنمارک د سره صلیب استازو ژمنه کړې، چې ۸۰۰ سېلاب‌ځپلو کورنیو ته به اړینې مرستې ورسوي.

د افغاني سرې میاشتې په وینا، شهاب‌الدین دلاور د دې مرستندویې ادارې له ډنمارکي استازو وغوښتل، چې له افغانانو سره خپلو مرستو ته پراختیا ورکړي، په تېره بیا له هغو کسانو سره چې د طبیعي پېښو له امله یې خپلې شتمنۍ له لاسه ورکړې دي.

ډنمارکي استازو ویلي چې بېرته راستنېدونکو اړمنو کورنیو ته به نغدي مرستې هم ووېشي.

دا همکاري په داسې حال کې دوام مومي، چې په وروستیو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې سېلابونو خلکو ته درانده زیانونه اړولي او اړمنې کورنۍ له بېړنیو بشري مرستو پرته بله لار نه لري.

د پاکستاني رسنیو د رپوټ له مخې، په یو رسمي لیک کې ویل شوي چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د بانکي رسمي کانال نشتوالي له امله، دا معافیت ورکړل شوی څو واردات له برېښنايي فورم پرته ترسره شي.

د معافیت مخکینی نېټه د می ۱۵مه وه، خو له هغې وروسته دا موده وغځول شوه، ځکه دواړو اړخونو خپلې تګلارې حکومت ته نه وې سپارلې او مشورتي بهیر لا بشپړ شوی نه و.

د پاکستان د سوداګرۍ وزارت ویلي، دا معافیت به تر هغه پاتې وي، چې یو رسمي بانکي میکانېزم رامنځته شي.

دا فېسټیوال د نړۍ له سترو نړیوالو سوداګریزو او فرهنګي نندارتونونو شمېرل کېږي، چې د بېلابېلو هېوادونو فرهنګ، محصولات او هنري ارزښتونه پکې نندارې ته وړاندې کېږي.

دغه فېسټیوال هر کال په دوبۍ کې ترسره کېږي او سږکال یې ۲۹م پړاو و. دا فېسټیوال ډېری شاوخوا اووه میاشتې دوام کوي.

سږ کال له ۱۵ میلیونو زیاتو سیلانیانو له دغه نړیوال فېسټیوال څخه لیدنه کړې ده.

د نړیوال کلي د افغانستان د څانګې مشر میرخان مقری وايي: «افغانستان د خپل بډایه فرهنګ، ښایسته دودونو او خوندورو کورنیو تولیداتو په وړاندې کولو سره د زرګونو نندارچیانو پام ځان ته اړولی، چې دا یوه مهمه لاسته راوړنه ده».

یاده دې وي، چې افغانستان تېر کال په دغه فېسټیوال کې دویم مقام خپل کړی و.

د قرغیزي رسنیو د رپوټ له مخې، په ۲۰۲۴ کال کې د همدې مودې (له جنوري تر مارچ میاشتې پورې) په ترڅ کې قرغیزستان یوازې دوه میلیونه ۹۴۱،۱ زره لیتره تېل افغانستان ته صادر کړي وو، چې ارزښت یې ۱،۳میلیونه ډالره و.

ازبکستان ته بیا دوه میلیونه ۴۹۸.۳ زره لیتره تېل او روغنیات صادر شوي، چې ارزښت یې د یوه میلیون ډالرو په شاوخوا کې ښودل شوی.

دا هم یادونه شوې چې قرغیزستان له مخکې هم افغانستان ته د تېلو صادرات زیات کړي وو.

د قرغیزستان د تېلو د سوداګرو اتحادیې ویلي، کېدای شي قرغیزستان افغانستان او ازبکستان ته اې ای ۸۰پټرول اوتېل صادروي، خو د دغه هېواد د ملي احصایې کمېټې د معلوماتو له مخې یوازې پټرول صادریږي.