په روسیه کې یوه پوځي چورلکه نسکوره شوې او عمله یې مړه شوې دي

د جرمني چارواکو په وینا، د ټپیانو له ډلې نه د درېیو کسانو وضعیت نازک دی، درې نور شدید ټپیان او شپږ نور بیا ډېر کم ټپیان شوي دي.

رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی چې د دغه برید لامل لا تر اوسه روښانه نه دی او په تړاو یې څېړنې روانې دي.

د هامبورګ پولیسو په اېکس‌پاڼه کې اعلان کړی چې د برید د راپور له ترلاسه‌کېدو وروسته، امنیتي ځواکونه د پېښې ځای ته رسېدلي او بریدګر یې نیولی دی.

د نیول شوي کس د هویت په تړاو څه نه دي ویل شوي.

پولیسو له خلکو غوښتي چې له اټکلونو ډډه وکړي او رسمي معلوماتو ته په تمه شي.

دې پېښې په جرمني کې د ترانسپورتي تم‌ځایونو کې د امنیت په تړاو د خلکو اندېښنې راپورته کړې دي.

د محکمې اسناد ښيي چې دغه افسر د ټولو هغو افغان سرتېرو غوښتنې رد کړې چې د "ټرېپلز" په نوم یادېږي، سره له دې چې دوی له طالبانو سره د جګړې له امله له سختو ګواښونو سره مخ دي.

د طالبانو له‌خوا د ۲۰۲۱م کال په اګسټ کې د کابل حکومت له نسکورېدو وروسته، ځینې دا کمانډوان حتی وژل شوي هم دي.

کله چې په دغه هېواد کې یوې عالي محکمې دبرېټانیه ځانګړو ځواکونو د احتمالي ناقانونه وژنو په تړاو پلټنې پیل کړې د افغان کمانډویانو د پناه غوښتنې عریضې رد شوې.

راپورونه وايي، دد برېټانیا ځانګړي ځواکونو د شپې له خوا د عملیاتو پر مهال د ۲۰۱۰ او ۲۰۱۳ ترمنځ لږ تر لږه ۸۰ افغان بندیان وژلي دي، او دا عملیات اکثره د "ټرېپلز" افغان ځواکونو په ملتیا ترسره شوي دي.

اوس اندېښنه شته چې یاد برېتانوي افسر غوښتل چې د ټرېپلز ځواکونه د شاهدانو په توګه د محکمې له حاضریدو راوګرځوي، ځکه که دا سرتېري برېتانیا ته داخل شوي وای، ښایي عدالت ته غوښتل شوي وای او شواهد یې وړاندې کړي وای.

د پخوانیو سرتېرو لپاره د بریتانیا وزیر جاني مرسر ویلي: «زه له دې راپورونو سخت حیران او خپه یم. یا نو ماته دروغ ویل شوي، یا دومره نالایقه دي چې نه پوهېږي څه روان دي.»

هغه زیاته کړه: «زه چمتو یم د هغو حقوقي اقداماتو ملاتړ وکړم چې د حکومت له خوا د احتمالي جنایي غفلت پر وړاندې ترسره کېږي».

دوی دا هم ویلي چې د افغان ژوند ارزښت ښایي د برېتانیې ځانګړو ځواکونو ته مهم نه وي، خو ماته ډېر اهمیت لري.

یاد اسناد د برېتانیا د حکومت پر ضد د یوه حقوقي شکایت برخه دي، چې پکې ویل شوي د افغان سرتېرو د پناه غوښتنو ردول د افغانانو د انتقال او مرستې له ملي پالیسۍ (ARAP) سرغړونه ده.

د ټرېپلز یوه افسر دا قضیه پیل کړې، چې خپلو پخوانیو همکارانو ته یې د طالبانو له خوا د وژنې او شکنجې شاهدي ورکړې، پداسې حال کې چې دوی د برېتانیا له خوا د انتقال تمه لرله.

ویل کېږي چې په ۲۰۱۰ او ۲۰۱۱م کلونو کې افغان سرتېرو دبرېتانیا ځانګړوځواکونو له تاکتیکونو ناخوښي څرګنده کړې وه او د شپې له عملیاتو یې انکار کړی و، همداراز یې رسمي شکایت ثبت کړی و چې د برېتانیه ځانګړې ځواکنه بې‌ګناه کسان وژني.

دد برېتانیه ځانګړوځواکونو (ایس ای ایس) پر ضد د جنګي جنایتونو د قضیې پایلې تمه ده سږ کال خپرې شي، چې ښایي له امله یې یو شمېر سرتېري بیا عدلي څېړنو سره مخ شي.

ملګرو ملتونو ویلي، چې د همدې میاشتو په لومړیو کې د دوو کښتیو ډوبېدو په پېښه کې ۴۲۷ روهینګیايي کډوالو مړه شوي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې د راپور له مخې د می میاشتې په ۹ـ۱۰مه نېټه ددوو کښتیو ډوبیدو په پېښه کې د ۵۱۴ کسانو له ډلې یوازې ۸۷ کسان ژوغورل شوي او ۴۲۷ کسان مړه ګڼل کیږي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې یاده پېښه په روان کال کې تر ټولو ستر ناورین بللی او وايي، روهینګايي مسلمان کډوال په میانمار او بنګله دېش کې د ډیر بد بشري وضعیت له امله د خپل ژوند ژغورلو لپاره خطرناک سمندري سفرونه کوي.

د ملګرو ملتونو د اسیا څانګې مشره های کیونګ جن وايي:« د روهینګیايي کډوالو بشري وضعیت له مخکې نه هم خراب و، خو اوس د مرستو کمښت دا حالت نور هم خراب کړی دی. خلک د بارانونو د موسم په منځ کې چې سمندر ډیر خطرناک وي، د تېښتې هڅې کوي، ځکه نور د ژوند هیله ورڅخه اخیستل شوې.»

ملګري ملتونه غوښتنه کوي، چې د روهینګیاي کډوالو د ثبات لپاره دې بنګله دېش، میانمار او نورو کوربه هېوادونو سره مالي مرستي وشي.

د پاکستان د پوځ ویاند جنرال احمد شریف او د کورنیو چارو وزارت مرستیال افتاب دراني د یوه ګډ خبري کنفرانس پر مهال، د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زده‌کوونکو پر بس د شوې چاودنې په غبرګون کې ادعا وکړه چې هند د پاکستان په ناامنیو کې لاس لري.

دوی یوځل بیا پر هند تور پورې کړ، چې د بلوچستان په خضدار کې د ماشومانو پر بس برید د هند د استخباراتي ادارې تر مشرۍ لاندې ترسره شوی دی.

افتاب دراني وایي: «هند د سندور عملیاتو له ناکامۍ وروسته خپلې پراکسي ډلې د بلوچستان په ناامنیو کې ښکېلې کړې دي. د پاکستان حکومت به دغه ترهګریزې شبکې له منځه یوسي، عاملین به عدالت ته راکاږي، او جدي اقدامات به ترسره کړي.»

هممهاله، د پاکستان د پوځ ویاند وایي چې هند د سیمه‌ییز ثبات د خرابولو هڅه کوي. نوموړی ادعا کوي چې هند په بېلابېلو وختونو کې د بلوچستان په نوشکي، تمپ، هرنايي او لسبیله سیمو کې بریدونه، پر جعفر ایکسپریس او ګاردي برید، او دوه ورځې وړاندې په خضدار کې د ماشومانو پر بس شوي برید کې لاس لري.

د بلوچستان په خضدار کې د پاکستان د پوځي اکاډمۍ د زده‌کوونکو پر بس باندې دوه ورځې وړاندې چاودنه وشوه، چې له امله یې شپږ ماشومان وژل شوي او نږدې ۵۰ نور ټپیان شوي دي.

سرګي زوبکوف زياته کړه، چې د داعش خراسان څانګه او د القاعده ترهګرې ډلې پلويان اوس په فعال ډول د مصنوعي ځيرکتيا له ټېکنالوژۍ څخه په خپلو تبليغاتو کې کار اخلي.

نوموړي د امنيتي ادارو د تېر کال څېړنو له مخې وويل، چې په ۲۰۲۴ کال کې د ترهګريزو ډلو په تبليغاتي تګلاره کې نوې بدلونونه راغلي دي.

زوبکوف وويل: «داعش، خراسان څانګه او القاعده اوس په پراخه توګه له مصنوعي ځيرکتيا څخه ګټه اخلي.»

زوبکوف دغه څرګندونې د روسیې په کراسنویارسک ښار کې د ترهګرۍ ضد غونډې پر مهال وکړې.

هغه خبرداری ورکړ، چې په انټرنېټ کې د ترهګريزو مفکورو د تبليغاتو له زياتېدو سره، د ګډو ګټو لرونکو هېوادونو پر ضد ترهګريز ګواښونه هم ډېر شوي دي.

د ګډو ګټو هېوادونو د ترهګرۍ ضد مرکز مرستيال وويل، چې د داعش خراسان څانګه په افغانستان کې د اطلاعاتو په برخه کې ډېره فعاله ده.

د روسیې د ټاس دولتي خبري اژانس د زوبکوف له قوله لیکلي: «داعش له يوې سيمه ‌ييزې ترهګرې ډلې څخه اوس يوه داسې سازمان ته اوښتی چې پراخې استخباراتي وړتياوې لري او دا له دې امله ده، چې دوی د معلوماتي او مخابراتي ټېکنالوژۍ څخه په ماهرانه ډول د خپلو ګټو لپاره استفاده کوي.»

د روسيې ۱۹مه ځانګړې ناسته چې د «ترهګرۍ ضد» تر سرليک لاندې جوړه شوې، د مې له ۲۲مې تر ۲۴مې نېټې پورې به د کراسنویارسک ښار کې دوام ولري.

په دې ناسته کې د ترهګريزو مفکورو پر وړاندې د مبارزې اړوند موضوعات تر بحث لاندې نيول کېږي.