• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

پاکستان کې ۱۱۰‌زره هغه کډوال هم مېشت دي، چې ژوند یې له ګواښونو سره مخ دی

۵ غبرگولی ۱۴۰۴ - ۲۶ می ۲۰۲۵، ۰۵:۲۰ GMT+۱

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) ويلي، شاوخوا ۱۱۰ زره کډوال او پناه غوښتوونکي چې دا مهال په پاکستان کې مېشت دي؛ له هغو کسانو څخه دي، چې په خپل هېواد کې په لوړه کچه ګواښونو سره مخ دي.

د پاکستان ډان ورځپاڼې لیکلي، د دغو کسانو لږ تر لږه ۸ سلنه د ملګرو ملتونو د راجستر یا (PoR) کارټ لرونکي دي او ورته د ورپېښو ګواښونو له کبله یې د درېیمو هېوادونو لپاره د بیا مېشتیدنې شرایط هم پوره کړي دي. همدا راز د پخواني جمهوري نظام له ړنګېدو وروسته پوځیان، مدني فعالان، ښځینه فعالانې، پخواني حکومتي مامورین او خبریالان پاکستان ته کډه شول.

په دغو کسانو کې د امریکایي ادارو او بهرنیو ځواکونو ژباړونکي هم شامل دي، چې د طالبانو له لوري یې ژوند له جدي ګواښونو سره مخ دی.

دغو افغانانو اندېښنه ښوولې وه، که د پاکستاني پولیسو له لوري د اېستل کېدو عملیاتو پرمهال په جبري توګه له دغه هېواده واېستل شي؛ نو په افغانستان کې ورته د طالبانو له لوري د وژل کېدو ګواښ شته.

د کډوالو د بيا مېشتېدو پروګرام له ۱۹۸۰م کلونو راهيسې په پاکستان کې فعال دی. د دغه پروګرام له مخې؛ تر اوسه له ۲۰ زره زيات هغه کډوال چې ډېر زيانمن بلل شوي، درېيمو هېوادونو ته لېږدول شوي؛ څو هلته خوندي چاپېریال ومومي او نوی ژوند پیل کړي.

امریکا، اسټرالیا او کاناډا هغه هېوادونه دي، چې تر ټولو ډېر افغان کډوال یې د طالبانو د بیا ځلې واکمنۍ راهیسې منلي او دغه لړۍ لا هم روانه ده.

د سره صليب نړۍوال فدراسيون (IFRC) خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې بشري ناورین ورځ تر بلې ډېرېږي.

دغه فدراسیون اندېښنه ښوولې، چې د طالبانو تر واک لاندې بې وزلي او لوږه ډېره شوې چې هم‌مهاله ورسره له پاکستانه ستانه شوي افغانان هم د دغه ناورین قرباني شوي دي.

پاکستان یوازې په اپرېل میاشت کې څه باندې ۱۴۴زره افغانان په جبري توګه له خپل هېواده و اېستل او دغه بهیر یې لا هم روان ساتلی دی.

د راپورونو له مخې؛ په روانې مئ میاشت کې هره ورځ له ۴زرو څخه تر ۶زرو پورې افغانان د ډیورنډ پر کرښه په جبري توګه خپل هېواد ته اېستل کېږي.

همدا راز له ایران څخه هم د افغان کډوالو د ستنېدو بهیر چټک شوی او اندېښنه دا ده، چې ورسره به په هېواد کې د اقتصادي ناورین تر څنګ د بې روزګارۍ کچه لا هم پسې ډېره شي.

د ملګرو ملتونو په ګډون خپله طالبانو هم له نړۍوالو غوښتي، چې د تازه ستنو شویو افغانانو لپاره دې ورسره بشري مرستې وشي.

ترویج لرونکی

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته
۱

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

۲

د پاکستان پوځ: طالبانو د وسله‌والو ډلو په ملاتړ کې د افغانستان ملي ګټې له پامه غورځولي دي

۳
ځانګړی راپور

له رخشانې تر فرزانې؛ غور کې د یوې ځوانې ښځې د وژنې زړه‌بوږنوونکې کیسه

۴

د کاناډا لومړی وزیر: د سپاه پاسداران هېڅ غړی به کاناډا ته پرېنښودل شي

۵

د ۲۰۲۶کال مټ ګالا؛ د ایشا امباني له ۱۸۰۰ الماسو جوړو شويو جامو د ټولو پام ځان ته واړاوه

•
•
•

نور کیسې

طالبانو د پاکستان په غوښتنه د «ټي‌ټي‌پي» یو شمېر غړي نیولي دي

۵ غبرگولی ۱۴۰۴ - ۲۶ می ۲۰۲۵، ۰۳:۳۸ GMT+۱

د پاکستان اېکسپرېس ټربیون ورځپاڼې راپور ورکړی، چې طالبانو د اسلام اباد په غوښتنه د تحریک طالبان پاکستان (ټي‌ټي‌پي) یو شمېر غړي نیولي او پر وړاندې یې اقدامات هم کړي دي.

یادې ورځپاڼې د خپلو سرچینو له حوالې لیکلي، په نیول شويو کسانو کې د «ټي‌ټي‌پي» هغه غړي هم شامل دي چې دغه ډلې ته یې د نویو کسانو د جلب و جذب مسوولیت لاره.

همدا راز ویل شوي، دا لومړی ځل دی چې طالبان د پاکستان د غوښتنو په رڼا کې دغه ډول پرېکنده اقدامات کوي.

راپور کې زیاته شوې، دغه اقدامات د مارچ په میاشت کې د افغانستان لپاره د اسلام اباد د ځانګړي استازي محمد صادق د هغه سفر لاسته راوړنه وه چې د طالبانو لوړپوړو پوځي او امنیتي کسانو سره یې په کابل کې غونډې وکړې.

په دغو ناستو کې د پاکستان ځانګړي استازي ته طالبانو ډاډ ورکړی و، چې د ډیورنډ پر کرښه به د بریدونو مخنېوي او د امنیت د ټینګښت په موخه به یو لړ ځانګړي اقدامات وکړي.

راپور کاږي، دغو اقداماتو د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د قبایلو سیمو دننه د ځانمرګو بریدونو کچه راکمه کړې او د دواړو لوریو ترمنځ یې کړکېچنې اړیکې هم یو څه ښې کړې دي. (د اپرېل په ۱۹مه) د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار کابل ته سفر کړی و او هلته یې د طالبان د رییس الوزرا په ګډون د دغه ډلې غړو سره د امنیتي همکاریو په باب هم خبرې کړې وې.

په دغه سفر کې اسلام اباد او کابل ټینګار وکړ، چې خاورې به یې د یو بل پر ضد نه کارول کېږي.

یادې پاکستانۍ ورځپاڼې د یوه پاکستاني امنیتي چارواکي له خولې لیکلي، طالبانو د «ټي‌ټي‌پي» هغه غړی هم نیولی چې ۷۰کسان یې هڅولي و؛ څو پاکستان ته واوړي او هلته ترهګریز بریدونه وکړي.

پاکستاني چارواکي د طالبانو دغه تازه ګامونه یو مثبت پیل ګڼي او هیله څرګندوي، چې یاده ډله باید د دوی ضد وسله‌والو خلاف دغه ډول پرېکنده اقدامات وکړي.

یوه پاکستاني لوړپوړي چارواکي د نوم نه ښودو په شرط ویلي: «موږ هیله لرو، چې طالبان به پر همدې لارې لاړ شي او دغه اقدامات باید لنډمهالي یا نمایشي نه وي».

تر دې وړاندې هم طالبانو ته نږدې یوې سرچینې له نوم ښودنې پرته افغانستان انټرنشنل-پښتو ته ویلي و، چې د طالبانو حکومت د افغانستان په سوېل ختیزو ولایتونو کې خپل یو شمېر هغه جنګیالي او قوماندانان نیولي چې د ټي‌ټي‌پي لیکو ته یې افغان جنګیالي جذبول.

سرچینو هغه مهال ویلي و، چې په خوست، پکتیا او پکتیکا ولایتونو کې د طالبانو استخباراتو خپل یو شمېر جنګیالي له دې امله نیولي چې افغان طالبان یې پاکستان او قبایلي سیمو ته د جګړو لپاره بېول.

سیمه‌ییز شنونکي باور لري، چې چین هم د دواړو لورو ترمنځ د نظرونو پر نږدې کولو کې مهم رول لوبولی. (د مئ میاشتې په ۲۱مه) د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ يي د پاکستان او طالبانو د بهرنیو چارو وزیرانو ترمنځ د یوې ناستې کوربه‌توب وکړ.

په ورته وخت کې هند چې پخوا‌ یې طالبان د پاکستان سټراټېژیک ملګري ګڼل؛ اوس په خورا احتیاط سره پر خپلې تګلارې له سره ارزونه کوي.

د یاد هېواد د بهرنیو چارو وزیر جی اېس شنکر او د امیرخان متقي ترمنځ خبرې تابو ماتونه بلل شوې او په یوه بې ساري اقدام کې نوي ډیلي تر څلور کلن ځنډ وروسته افغانانو ته د بېلابېلو ویزو لړۍ هم بېرته پیل کړه.

بدخشان کې د کوکنارو کرنیزې ستونزې؛ د خلکو پخواني استازي طالبان په دوه‌ګوني چلند تورنوي

۵ غبرگولی ۱۴۰۴ - ۲۶ می ۲۰۲۵، ۰۰:۰۶ GMT+۱

د پخواني حکومت د بدخشان د ولایتي شورا غړي احمد جاوېد مجددي له افغانستان انترنشنل سره په مرکه کې ویلي، طالبان د کوکنارو د کر او له منځه وړلو په برخه کې دوه‌ګونی چلند کوي.

هغه وویل، چې طالبان په بدخشان کې د کوکنارو په له منځه وړلو تمرکز کوي، خو په نورو ډېرو ولایتونو کې بیا د کوکنارو کرکیله په ازاده توګه روانه ده.

مجددی زیاته کړه، چې د دې دوه‌ګوني چلند له امله د بدخشان د جرم ولسوالۍ خلک له طالبانو سره چې د کوکنارو د له منځه وړلو لپاره ورغلي وو، سختې نښتې وکړې.

د هغه په وینا، په دې نښتو کې د طالبانو ځینې وسایط له منځه تللي، یو قوماندان ټپي شوی، یو ملکي کس وژل شوی او پنځه نور ټپیان دي.

هغه ټینګار وکړ، چې د بدخشان خلک د بېوزلۍ له امله د کوکنارو په کرلو پورې تړلي دي.

مجددی وړاندیز وکړ، چې که طالبان د کوکنارو د له منځه وړلو په برخه کې جدي دي، نو باید لومړی د نشه یي توکو د لویو قاچاقبرانو د پیسو د وېش مخه ونیسي، ځکه هغوی مخکې له مخکې د محصول راټولولو لپاره پیسې ورکوي.

هغه زیاته کړه، که طالبان په ټول افغانستان کې په مساوي ډول کوکنار له منځه یوسي، نو د بدخشان خلک به هم په دې اړه اعتراض ونه کړي.

د پخوانۍ ولسي جرګې غړي سمیع الله صمیم هم له افغانستان انترنشنل سره په خبرو کې وویل، په داسې حال کې چې طالبان په بدخشان کې د کوکنارو په له منځه وړلو ټینګار کوي، په ځینو نورو ولایتونو کې د کوکنارو کرنه او راټولونه په ازاده توګه روانه ده.

دا لومړی ځل نه دی چې طالبان د بدخشان له خلکو سره د کوکنارو د له منځه وړلو په اړه شخړه کوي.

تېره کال هم په دې ولایت کې په ځینو سیمو کې پراخې نښتې شوې وې.

طالبان د نشه یي توکو د کر، تولید او قاچاق کمښت لاسته راوړنې بولي، ځکه دوی له واکمنېدو وروسته د نشه یې توکو کر، تولید او قاچاق بند کړي دي.

طالبان په داسې حال کې د نشه یي توکو د له منځه وړلو په تړاو په دوه‌ګوني چلند تورنېږي، چې څو ورځې وړاندې له هلمند څخه ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې طالبانو د کوکنارو د کر پر سر د «سیابند سيمې» د خلکو تر ۲۰۰ زيات کورونه سوځولي دي.

د سرچینو په خبره، طالبانو د سیمې لسګونه خلک بندیان کړي او د هغوی لمریزې هېندارې يې هم ماتې کړي دي.

سرچينې زیاتوي، چې طالبانو د سیمې لسګونه ځايي مشران او ځوانان هم زنداني کړي او د کروندو تر تخریب وروسته یې د ټولو کورونو لمريزې هېندارې هم ماتې کړي دي.

که څه هم طالبان وایي، چې د کوکنارو کښت یې منع کړی، خو خلک بیا وایي چې کوکنار یې له مجبوریت څخه کرلي دي، ځکه دوی د ژوند نورو اساسي امکاناتو لکه ښوونه، روغتیا او د کار فرصتونو ته لاسرسی نه لري.



د لنډ مهالي خوندیتوب پروګرام په لغوه کېدو سره پخواني امریکایي سرتېري غوسه شوي

۴ غبرگولی ۱۴۰۴ - ۲۵ می ۲۰۲۵، ۱۹:۴۴ GMT+۱

د امریکا د لنډمهالي خوندیتوب پروګرام (ټي پي اېس) د لغوه کېدو له امله هغه پخواني امریکایي سرتېري سخت غوسه شوي، چې د افغانستان په ۲۰ کلنه جګړه کې ښکېل و.

دوی وايي، دا پرېکړه د امریکا له هغو متحدینو سره د شویو ژمنو سرغړونه ده، چې له مرګوني ګواښونو سره مخ وو.

د امریکا د کورني امنیت وزیرې کریسټي اېل نویم څو ورځې وړاندې اعلان وکړ، چې د افغانانو لپاره به د موقتي خوندیتوب حالت یا TPS پروګرام پای ته ورسېږي، چې له مخې به یې زرګونه افغانان د جولای له میاشتې وروسته د امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو ادارې (ICE) له خوا د جبري اېستلو له ګواښ سره مخ شي.

پخواني سرتېري او د کډوالو ملاتړي وايي، که افغانان بېرته خپل هېواد ته واستول شي، نو ښایي چې د طالبانو له خوا غچ اخیستنې سره مخ شي.

دوی وایي، هغې وسله‌والې ډلې چې په ۲۰۲۱ کال کې د امریکا روزل شوی افغان پوځ مات کړ او د کابل حکومت یې نسکور کړ، هر ډول تمه ترې ممکن ده.

یو پخوانی امریکايي سرتېری مټ زېلر چې افغان ژباړن یې ژوند ژغورلی و، وایي: «که دوی هڅه وکړي افغانان اخراج کړي، نو دا به د پخوانیو سرتېرو او د امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو ادارې ترمنځ د فزیکي شخړې لامل شي.»

ارزونې ښيي، چې شاوخوا ۱۰,۰۰۰ افغانان په امریکا کې د TPS پر بنسټ ژوند کوي او هڅه کوي، چې د دايمي اقامت اوږده او پېچلې پروسه بشپړه کړي.

دوی وايي، دا پروسه د افغانستان د ناورین‌ناکه سقوط له امله نوره هم ستونزمنه شوې ده، ځکه د امریکا له خوا ورکړل شوې مشورې هم ګډوډې وې.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ چې د دې پروګرام د ختمېدو اعلان کړی، کولای شي هغه له یوه مهم سیاسي ملاتړ کوونکي قشر یعنې د جګړې پخوانیو سرتېرو او د دوی ترمنځ واټن رامنځته کړي، حال دا چې دی غواړي د هغوی ملاتړ ترلاسه کړي.

ټرمپ له بایډن ادارې څخه د کابل هوايي ډګر کې د ۱۳ امریکايي سرتېرو او شاوخوا ۱۷۰ افغانانو د وژنې حساب غوښتی، چې د بایډن له خوا بېړنۍ او ګډوډه اېستنه وه.

سپینې ماڼۍ د دې پرېکړې په اړه د نظر څرګندولو غوښتنې ته ځواب نه دی ورکړی.

پر امریکا د ډونالډ ټرمپ تر بیا واکمنېدو وروسته نوموړي د قانوني کډوالۍ د لارو بندولو لپاره ګړندۍ او سختې پرېکړې کړې دي.

هغه په تازه اقدام کې د افغانانو لپاره د TPS پای ته رسول اعلان کړ او استدلال یې وکړ، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې یوشمېر مهم پرمختګونه شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې دغه ادعاوې بیا د کډوالۍ ملاتړي ناسمه او ګواښوونکې بولي.

د افغانستان لپاره د بښنې نړیوال سازمان استازې: سیلانیان د طالبانو تبلیغاتي وسیله ده

۴ غبرگولی ۱۴۰۴ - ۲۵ می ۲۰۲۵، ۱۷:۲۲ GMT+۱

د افغانستان لپاره د بښنې نړیوال سازمان استازې سمیرا حمیدي وايي، نړیواله ټولنه باید د طالبانو «رژیم» هیڅکله مشروع ونه ګڼي او د افغان ښځو د حقونو لپاره دې مبارزه وشي.

سمیرا حمیدي د ارا په نوم له یوې هسپانوۍ ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي، چې د افغان نجونو د زده کړو پر وړاندې د طالبانو بندیز له امله په افغانستان کې د مسلکي ښځینه ډاکټرانو او روغتیا پالانو شمېر خورا کم شوی او دا د طالبانو له خوا تر ټولو ډیره ناوړه پرېکړه وه.

نوموړي وايي، وايي، د اوکراین او غزې د جګړې له امله افغانستان د نړیوالو لپاره په لومړیتوب کې نه دی.

هغه زیاتوي، «نړیوالو شل کاله په ښځو او بشري حقونو پانګونه وکړه او ټولې لاسته راوړنې یې یو دم له منځه ولاړې. اوس غزې او اوکراین غوندې جنجالونو د نړیوالو پاملرنه اړولې او افغانستان د لومړیتوب له نوملړه وتلی دی، ځکه جګړه ختمه شوې ښکاري. د طالبانو لپاره یو ډول پټ مشروعیت ور کول روان دي».

نوموړې د طالبانو له واکمنېدو وروسته افغانستان ته په ډیر شمیر کې بهرنیو سیلانیانو ورتګ ته په اشاره وايي، سیلانیان د طالبانو د تبلیغاتي ماشین یوه برخه ده او خپل په ګټه ترې استفاده کوي.

سمیرا زیاتوي:« زه باور نه لرم چې طالبان دې هغه څوک افغانستان ته پریږدي چې وغواړي د بشري حقونو سرغړونې مستندې کړي. سیلانیان ولې، په دې اړه هیڅ نه وايي، چې دوی له داسې افغان نجلۍ سره سفر کوي، چې له زده کړو محرومه ده، یا له داسې ښځې سره چې ناروغه ده، خو ډاکټر نه لري؟ ځکه طالبان، سیلانیان په خپله ګټه کاروي.»

د بشري حقونو دغه فعاله وايي، چې طالبان په بشپړ معافیت سره بشري حقونه تر پښو لاندې کوي. د نوموړې په وینا، د بښنې نړیوال سازمان او نور بنسټونه هڅه کوي، چې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا له لارې د طالبانو پر وړاندې د حساب ورکونې تګلاره جوړه کړي.

سمیرا د خپلو خبرو په دوام وايي، چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته د بشري حقونو او ښځو د حقونو ملاتړو ادارو خپل فعالیتونه تر بشري مرستو محدود کړي او د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د ښځو د حقونو دفاع او عامه پوهاوی نه شي کولای.

سمیرا حمیدي د طالبانو له خوا د ګڼو مدرسو په پرانېستلو سره افراطیت ته د ځوانانو د اوښتلو په اړه اندېښمنه ده او وايي، ښايي دا ځوانان د ښځو هیڅ درناوی ونه کړي.

په هرات کې یو تن خپله مېرمن، پلار او مور وژلي دي

۴ غبرگولی ۱۴۰۴ - ۲۵ می ۲۰۲۵، ۱۶:۳۹ GMT+۱

د ځايي سرچینو په وینا، د شنبې شپې ناوخته د هرات ولایت په ادرسکن ولسوالۍ کې د ګله‌توت کلي یوه اوسېدونکي د خپلې مېرمنې سر پرې کړی او خپل پلار او مور یې هم د مداخلې او د مخنیوي هڅې له امله په چاقو وژلي دي.

نږدې کسانو یې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، یاد سړی له رواني ستونزو رنځیده او تر دې وړاندې یې هم په کندهار ولایت کې یو تن وژلی و. د دې درې کسیزې وژنې انګیزه لا تر اوسه څرګنده نه ده.

په هرات کې د طالبانو امنیه قومانداني د دغو وژنو پېښه تایید کړې او ویلي یې دي چې په دې اړه پلټنې روانې دي.

د وژونکي خپلوان زیاتوي چې یاد کس د طالبانو د ادرسکن ولسوالۍ پولیسو نیولی دی.

یاده پېښه داسې مهال رامنځته شوې چې د شنبې په ورځ (د غبرګولي درېیمه) هم په مرکز هرات کې یوه بل سړي خپله مېرمن وژلې وه.

راپورونه ښيي چې واک ته د طالبانو تر راتګ وروسته، کورنی تاوتریخوالی او د ښځو پر ضد وژنې په بې‌سارې ډول زیاتې شوې دي.