رویټرز: ښايي ایران د یو کال لپاره د یورانیمو غني‌کېدل ودروي

د ایران اېراف خبري اژانس د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۷مه) د دې هېواد د کورنیو چارو وزارت د بهرنیو وګړو او کډوالو چارو د مشر نادر یار احمدي له قوله ویلي، چې تر دې مهاله ۵۰ سلنه هغه وګړي چې د سر شمېرنې پاڼې لري له هېواده د وتلو فورمې ترلاسه کړي دي.

نوموړي د قانوني او غیر قانوني وګړو په اړه ويلي: «هغه کډوال چې د هویت خاص او د دولت تایید شوی سند ولري او د ویزې له لارې بل هېواد ته داخل شوي وي قانوني اتباع ګڼل کېږي او هغه کسان چې دغه ځانګړتیاوې ونه لري غير قانوني دي.»

د هغه د معلوماتو له مخې، دا مهال په ایران کې ۶ مېلیونه او ۱۰۰ زره افغان کډوال اوسېږي.

نادر یار احمدي زياته کړې، چې د تېر کال په پرتله د غیر قانوني کډوالو شمېر ۲ مېلیونه او ۱۰۰ زره تنه وو او ۲ مېلیونه هغه کسان و، چې د سر شمېرنې فورمې يې د تېر کال د کب مياشتي تر ۳۰مې د اعتبار وړ وې، چې اوس د منلو نه دي.

نوموړي ویلي، دا مهال په ایران کې د غير قانوني افغان کډوالو شمېر ۴ مېلیونه او ۱۰۰ زرو ته لوړ شوی.

د هغه په خبره، اوس مهال ۲ مېلیونه او ۳۴ زره او ۴۶۹ افغان کډوال د سر شمېرنې فورمې لري.

هغه زياته کړې: «تېر کال موږ اعلان وکړ، چې د سر شمېرنې فورمې د اعتبار وړ نه دي، تر اوسه ۵۰ سلنه کډوال دغه فورمې لري او له ایران څخه د وتلو اجازه یې تر لاسه کړې.»

نوموړي ټينګار کړی، چې له کډوالو کورنيو سره د پولو د اوښتو پر مهال له زوره کار نه اخلي.

هغه دا هم ویلي، کوم افغانان چې په ایران کې يې واده کړی وي او قانوني ثبت وي دوسيې به یې په خاصو کمېسیونونو کې وڅېړل شي او که ثبت نه وي د پاتې کېدو اجازه نه لري.

احمدي زياته کړه، هغه مېرمرني چې خپل هېواد ته د ستنېدو پر مهال له ګواښ سره مخ وي او یا یې اولادونه ناروغ وي په ایران کې يې درملنه کېدلی شي او دوی به یې مرسته وکړي.

د هغه د معلوماتو له مخې، هغه کورنۍ چې اولادونه يې په دې هېواد کې زېږېدلي وي د دايمي اوسېدو لپاره خاص قانون نه لري او یوازې هغه کسان منل کېږي، چې تابعیت یې یوازې د وینې له لارې وي.

د روسیې د دفاع وزیر اندري بېلووسف ویلي، چې په افغانستان کې ګڼ شمېر توندلارې ډلې لا هم د مرکزي اسیا په سیمه کې اصلي ګواښ جوړوي.

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۷مه) پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي: «هغه تشویشونه بې ځایه دي، چې د افغانستان څخه د خطر تلقي کولو په منظور ایجادېږي.»

نوموړي ویلي، چې په افغانستان کې د شلو ډلو د شتون مفکوره د امریکايي «اشغال» پر مهال جوړه شوې وه.

هغه لیکلي: «دلته د شلو ډلو مفکوره د امریکایي اشغال پر مهال ایجاد شوې وه او موخې يې درلودې.»

د روسیې دفاع وزیر اندري بېلوسوف د چهارشنبې په ورځ په بیشکک کې د ډله ییز امنیت تړون سازمان د دفاع وزیرانو په غونډه کې وویل، چې په مرکزي اسیا سیمه کې اصلي ګواښ لا هم له افغانستان څخه د ګڼو توندلارو ډلو څخه راځي.

هغه ددې ډلو شمېرتر ۲۰ ډېر ښودلی، چې د جنګیالیو شمېر یې له ۱۵۰۰۰ لوړېږي.

محمد سنوار د تېرې میاشتې په پیل کې د غزې په سویل کې د یوه روغتون پر وړاندې د اسراییلي هوايي برید هدف وګرځېد. نتنېاهو مخکې ویلي و چې امکان لري د حماس مشر په دغو بریدونو کې وژل شوی وي.

نتنېاهو د اسراییل پارلمان ته وویل: «په تېرو دوو ورځو کې موږ د حماس د بشپړې ماتې پرلور یوه حساس پړاو ته رسېدلي یوو.»

حماس تر اوسه د محمد سنوار وژل کېدل نه دي تایید کړي.

رویټرز خبري اژانس د شنونکو او ډېپلوماټانو په حواله یوه راپور کې ویلي، که فرانسه د فلسطین دولت په رسمیت وپېژنې ښايي د لویدیزو هېوادونو ترمنځ درز لا ژور شي او دا درزونه به یوازې تر اروپايي هېوادونو محدود پاتې نه شي بلکې د اسراییل قوي ملاتړی هېواد امریکا به هم خپه شي.

فرانسوي چارواکي دا ګام د فلسطین په اړه د ملګرو ملتونو د جوړیدونکې ناستې وړاندې له سعودي عربستان سره په ګډه ارزوي.

پر همدغه مهال اېمانیول مکرون د چهار شنبې په ورځ د اندونیزیا د سفر پرمهال وویل:«یوازې یوه سیاسي حللاره کولای شي دایمي سولې ته لاره پرانیزي.»

د فرانسې ولسمشر زیاته کړه، پلان لري، چې له سعودي عربستان سره په ګډه ژر تر ژره په نیویارک کې د غزې په اړه یوه نړیواله غونډه جوړه کړي.

مکرون وویل:« زموږ هدف دادی، چې د فلسطین د دولت او اسراییل دولت د رسمیت پیژندنې او د دواړو هېوادونو د سولې او امنیت د حق لپاره یو نوی حرکت رامنځته کړو.»

د رویټرز د راپور له مخې، که مکرون دا پرېکړه عملي کړي، نو فرانسه به لومړنی لویدیځ هېواد شي، چې د فلسطین دولت په رسمیت پيژني.

پر همدغه مهال د ناروې د بهرنیو چارو وزیر اېسپن بارټ ایدې رویټرز ته ویلي:« که فرانسه دا ګام واخلي، نو څو نور هېوادونه به یې هم تعقیب کړي.»

د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر ۷ نیټه باندې د حماس له خوا پر اسراییل له بریدونو وروسته مکرون د اسراییل ملاتړ وکړ، خو پر غزه د اسراییل بریدونو له ډیرېدو وروسته مکرون خپل دریځ کې بدلون راوست.

مکرون تېره میاشت ویلي و:« موږ باید د رسمیت پېژندنې لور ته حرکت وکړو، په راتلونکو میاشتو کې به دا کار وکړو.»

په ورته مهال اسراییلي چارواکي له میاشتو راهیسې هڅه کوي، چې فرانسه له دې پرېکړې راوګرځوي.

هغې د استرالیا ملي تلویزیون ته وویل، « ویل یې راڅه یو څه شراب درته راوړم، چې پر مېز دې نڅا ووینم».

هغې زیاته کړه، « ما ورته وویل: وروره، نور بس! او بیا مې رسمي شکایت وکړ».

د پېښې دقیق وخت او د یاد همکار نوم نه دی خپور شوی.

فاطمه پیمان، چې په افغانستان کې زیږېدلې ده، د استرالیا د پارلمان لومړۍ حجاب‌ اغوستونکې سناتوره ګڼل کېږي.

دا پېښه داسې مهال راپورته کېږي چې په ۲۰۲۱ کال کې یوې بلې مېرمنې بریټني هېګنز هم ادعا کړې وه چې یوه همکار یې دننه د پارلمان په دفتر کې جنسي تېری پرې کړی.

له هغې وروسته د پارلمان د چاپېریال په اړه یو توند راپور خپور شو، چې ډېر شراب څښل او جنسي ځورونې پکې یادې شوې وې.

سناتورې پیمان د فلسطین او غزې په مساله کې له کارګر ګوندسره خپلې اړیکې په ۲۰۲۴ کې پرې کړې.