طالبان: پاکستان په افغانستان کې د شارژدافیر کچه سفير ته لوړه کړې او دوی ورته اقدام کوي

نوموړي په پښتو ژبه د جمعې په ورځ (غبرګولي ۹مه) له یوې خپرې کړې ویډیوه سره لیکلي: «پولېنډ په موثره توګه خپلې پولې ساتي.» افغانستان ایتوپیا، اریتریا، سومالیا، پاکستان او مصر هغه هېوادونو دي چې پولېنډ یې پر وړاندې د کډوالۍ د مخنیوي کمپاین اعلان کړ.

د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر په وینا، د انساني قاچاق کوونکو پر وړاندې به مبارزه وکړي او د هغو کسانو د نیول‌کېدو خبرداری یې ورکړی چې په دې کار کې ښکېل دي.

ناقانونه کډوالو ته په دې پښتو ویډيو کې ویل شوي، چې پولېنډ د کډوالۍ او پناه‌غوښتنې قانون سخت کړی: «پر پوله جدي او برېښنايي الې تړل شوي، په زرګونه پوځيان ځای پر ځای شوي او د کډوالۍ قانون نور هم سخت شوی دی. څوک چې انساني قاچاق کوي او د ناقانونه تګ‌راتګ هڅه کوي موږ يې پر وړاندې مبارزه کوو او هغوی به ونیول شي.»

د پولېنډ حکومت خبر ورکړی چې د ناقانونه کډوالو د پوهاوي څخه یې موخه دا ده ترڅو وښيي چې اروپا ته ناقانونه تګ خطرناک او د قانون خلاف دی. یاد هېواد همداراز ټينګار کړی چې له پولو د ناقانونه تېرېدو مخنیوی به وکړي.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو سره سم ګڼ شمېر افغانان د خطرناکو لارو نه په ناقانونه توګه ځانونه اروپا ته روان شول او ان په لاره کې ډېری ځواناو خپل ژوند بایلود او دا لړۍ همداسې دوام لري.

دا پروژې د سوداګرۍ د ښه‌والي، اقتصادي ودې او پر دودیزو ټرانزیتي لارو د تکیې کمېدو په موخه روانې دي.

د رسمي معلوماتو پر بنسټ، تر ۲۰۲۵ کال پورې به په افغانستان کې شاوخوا ۳۰۰ کیلومټره د اورګاډي پټلۍ فعالې شي او تر زرو کیلومټرو ډېرې پلان شوي یا تر جوړېدو لاندې دي. دا پروژې د سیمې د هېوادونو او بهرنیو پانګونو په همکارۍ پیل شوې دي.

د فعالو او تر کار لاندې لیکو په منځ کې د خواف-هرات، ترمز-حیرتان اوګارډي پټلۍ او د ټرانس-افغان پروژه شامله ده. ټاکل شوې چې د ۵۷۳ کیلومټره ټرانس-افغان لاره په ازبکستان کې پیل شي او د کابل له لارې له تېرېدو وروسته د خېبرپښتونخوا په پیښور کې پای ته ورسېږي.

ازبکستان د ټرانس‌افغان په پروژه کې د ۱.۵ میلیاردو ډالرو په پانګونې سره د مشرۍ رول پر غاړه لري. همداراز ایران د خواف-هرات د اورګاډي لیکې په پروژه کې شاوخوا ۴۰۰ مېلیونه ډالر ه پانګونه کړې ده. چین، روسیه، قزاقستان، پاکستان او ترکمنستان څو هغه نور هېوادونه دي چې د افغانستان د اورګاډي په پروژو کې ونډه لري. تر ۲۰۲۵ کال پورې ټوله بهرنۍ پانګونه شاوخوا ۳ ملیارد ډالرو ته رسېدلې ده.

د ایراف رسنۍ د یو شمېر کاريوهانو په حواله لیکلي چې د اورګاډي شبکې پراختیا کولای شي د افغانستان د کانونو صادرات په کال کې تر پنځو مېلیارده ډالرو پورې ورسوي او تر یو مېلیون ‌ډېرو کسانو ته مستقیم او غیرمستقیم ډول د کار زمینه برابره کړي. همداراز، افغانستان ته د سیمه‌ییزو دهلیزونو لکه د شمال-سوېل لاره او د چین د کمربند او لارې پروژې سره نښلول، نړۍوالو بازارونو ته د ښه لاسرسي زمینه برابروي.

ورته مهال یادې رسنۍ خبرداری ورکړی چې د ناامنۍ، سیاسي بې‌ثباتۍ، بندیزونو او د سیمه‌ییزو او نړۍوالو قدرتونو ترمنځ د جیوپولیتیک سیالۍ کولی شي د دې پروژو ته ننګونې رامنځته کړي او د پرمختګ مخه یې ونیسي.

د یادونې ده چې همدا نن د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویلي چې قزاقستان غواړي له افغانستان سره د سوداګرۍ کچه درې میلیارده ډالرو ته لوړه کړي. دا څرګندونې د یاد وزارت سرپرست وزیر نورالدین عزیزي د قزاقستان د ولسمشر قاسم جومارت توقایف سره د لیدنې پر مهال شوې دي.

طالبانو ویلي، چې په دې لیدنه کې د اقتصادي او سوداګريزو اړیکو په اړه هم بحث شوی.

طالبانو د دې لېدنې نور جزيات نه دي ورکړي.

متحده عربي امارت په پرله پسې ډول د طالبانو سره د اړیکو د زياتېدو او ساتلو هڅې کوي.

متحده عربي امارت د سعودي عربستان او پاکستان تر څنګ یو له هغو هېوادونو څخه و، چې په ۱۹۹۰ لسیزه کې يې د طالبانو حکومت په رسمیت وپيژاند.

په ۲۰۲۲ کال کې د متحده عربي امارتو یوه هوایي شرکت له طالبانو سره د هرات، کابل او کندهار د هوايي ډګرونو د اداره کولو تړون هم لاسلیک کړ.

یاده دې وي چې په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته طالب مشرانو پرله پسې متحده عربي اماراتو رسمي او غیري رسمي سفرونه کړي.

ذبیح الله مجاهد وايي، عباس ستانکزی په افغانستان کې نشته، خو که هر وخت بېرته افغانستان ته راورګرخي، ښايي پر خپل دنده پاتې شي او یا به یې په اړه بل تصمیم ونیول شي.

مجاهد وايي:«دمګړی هغه په افغانستان کې نشته، خو هر وخت چې راشي انشا الله پر خپل ځای به پاتې شي او یا به یې په اړه بل تصمیم ونیول شي. د بهرنیو چارو وزارت د سیاسي معاونیت پوسټ پر خپل ځای دی نه دیی لغوه شوی، دا پوسټ د بهرنیو چارو وزارت اړتیاو څخه دی.»

ذبیح الله مجاهد په خپل تازه مرکه کې د طالبانو ترمنځ د مخالفتونو په اړه هم غږېدلی او وايي:« د طالبانو په منځ کې د اطاعت اصل مهم دی، د کورنیو چارو د وزیر په شمول ټول اطاعت کوي، هیڅ مخالفت د طالبانو په منځ کې نشته، خو د لیدلوري تفاوتونه چې د انسانانو په منځ کې طبعي دي، دا په دې مانا نه دي، چې خدای مکړه مخالفت دې شتون ولري.»

مجاهد له افغانستان نه بهر د ډېر وخت لپاره د عباس ستانکزي د پاتې کېدو لاملونه په ډاګه نه کړل.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال شیرمحمد عباس ستانکزی له ملا هبت الله اخند سره د مخالفت له امله د تېرو څو میاشتو راهیسې په متحده عربي امارات کې دی.

عباس ستانکزی له هغه وروسته له افغانستان نه بهر ولاړ چې په یوه غونډه کې یې د نجونو د زده کړو د بندیزونو په اړه د طالبانو پر مشر ملا هبت الله نیوکې وکړې.

مجاهد د افاق خبري اژانس سره د خبرو پر مهال تایید کړه، چې د طالبانو د ریاست الوزرا سیاسي پوسټ لغوه شوی دی.

نوموړي ویلي:« په دې ورستیو کې د حکومتدارۍ په بېلابېلو برخو کې تنقیص راغلی او هغه غیر اړیني ادارې چې مصارف یې ډېر او ګټه یې کمه وه، نو طبعاً په دې لړۍ کې د ریاست الوزرا سیاسي معاونیت هم شامل دی، خو په بهرنیو چارو وزارت کې کوم څه نه دې کم شوي او ښه مخته روان دی.»

افغانستان انټرنشنل ـ پښتو شاوخوا یوه میاشت وړاندې د طالبانو د دوو باخبرو سرچینو له قوله راپور ورکړی و، چې د دې ډلې مشر ملا هبت الله په شفاهي امر د ریاست الوزرا سیاسي معاونیت لغوه شوی دی.

د طالبانو د کډوالو د پخواني وزیر خلیل الرحمن حقاني تر وژل کېدو وروسته مولوي عبدالکبیر د ریاست اولوزرا د سیاسي معاونیت له پوسټ څخه د کډوالو د وزیر په توګه تبدیل شو.

پر همدغه مهال د طالبانو د ریاست الوزرا مقام د دفتر عمومي ریاست د غوايي په ۹مه په خپله اېکسپاڼه لیکلي وو، چې د طالبانو د مشر ملا هبت الله د حکم پر اساس د ارګ ۲۲۲ بستونه تنقیص شوي، خو د ریاست الوزرا د سیاسي معاونیت پوسټ د لغوه کېدو په اړه یې څه نه و ویلي.