حماس د اوربند پر یوې نوې طرحې مثبت غبرګون ښودلی

د نایجریا د بحران مدریت اداري ویاند ابراهیم عودو حسین ویلي، چې د دغه هېواد په مرکزي سیمو کې د تېزو بارانونو او ناڅاپي سېلانونو راوتلو له امله د مرګ ژوبلي شمېر په چټکۍ سره مخ په زیاتېدو دی.

د نوموړي په خبره د یادو سېلابونو له امله ۳۰۰۰ کسان بې کوره شوي، ۲۶۵ کورونه په بشپړه توګه ویجاړ شوي او دوه لوی پلونه د سېلابونو له امله له منځه تللي دي.

دا تېز بارانونه د چهارشنبې له شپې څخه د پنجشنبې تر سهاره و اورېدل او د نایجریا سیند ترڅنګ د نایجر ایالت په موکوا ښار او شاوخوا سیمو کې لسګونه کورونه تر اوبو لاندې کړل.

ښاغلي حسین ویلي، لا هم ډېر کسان لادرکه دي؛ د یوې ۱۲ کسیزې کورنۍ له غړو څخه یوازې څلور کسان موندل شوي دي.

د نایجریا چارواکو ویلي، چې لا هم ګن کسان لادرکه دي او ژغورنکو ډلو تر اوسه ګډ جسدونه له خاور او خټو څخه راېستلي دي.

د نایجریا د ملي بحران مدریت ادارې دا پېښه ویجاړونکي بللې او د خلکو د ژغورنې لپاره یې له پولیسو او پوځ څخه هم د مرستې غوښتنه کړې ده.

د هند د پوځ لوی درستیز انیل چوهان د سینګاپور په شانګري لا ډیالوګ غونډې په څنډو کې د بلومبرګ رسنۍ سره د خبرو پرمهال په لومړي ځل ومنله، چې د پاکستان سره د نښتو پر مهال یو شمېر جنګي الوتکې یې نسکورې شوې دي.

انیل چوهان ویلي:«شمېر مهم نه دی، خو دا مهمه ده، چې ولې الوتکې رانسکورې شوې.»

وړاندې تردې پاکستان ادعا کړې وه، چې د هند شپږ جنګې الوتکې یې رانسکورې کړې دي، خو انیل چوهان د پاکستان له لورې د شپږو الوتکو د رانسکورولو شمېر ناسم بللی دی.

ښاغلي چوهان ویلي:« ښه خبره داده چې موږ خپله تخنیکي تېروتنه و پېژندله، اصلاح مو کړه او ټولې الوتکې مو دوه ورځې وروسته بیا الوت ته واستولي، دا ځل مو له اوږدې فاصلي هدفونه ووېشتل.»

دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ د هند واکمن ګوند «بي جي پي» مهم غړي سبرامنین سوامي په یوه پاډکاسټ کې د خبرو پرمهال د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي و، چې د می میاشت په لومړیو کې پر پاکستان د هند د بریدونو پر مهال پاکستاني ځواکونو د دغه هېواد پنځه الوتکي نسکورې کړې دي.

د فنلند امنیتي ادارې خبرداری ورکړی، چې ایران د نیابتي جنایت‌پالو ډلو له لارې هم استخباراتي او احتمالي ترهګریز فعالیتونه ترسره کوي.

دوی زیاتوي چې د پناه‌غوښتونکو جاسوسي، د خپلوانو له لارې فشار اچولاو د مخالفو غږونو چوپول د ایران د رژیم له اهدافو څخه دي.

دوی وایي، دا ډول فعالیتونه د فنلند لپاره جدي امنیتي ګواښونه راپورته کوي.

دغو سناتورانو غوښتنه کړې، چې خپله پرېکړه بيا وڅېړي او له اتو زرو څخه زياتو افغان کډوالو ته دې يو ځل بيا په موقتي توګه د مېشتیدو حق ورکړي.

دواړو سناتورانو خبرداری ورکړی، چې د دې قانوني مېشتیدنې پای ته رسول به د زرګونو افغانانو، په تېره بيا د ښځو او نجونو ژوند له سخت ګواښ سره مخ کړي.

په دغه لیک کې راغلي: «د افغان کډوالو لپاره د موقتې ساتنې ختمېدل، يو تاريخي خيانت دی. دا هغه ژمنې تر پښو لاندې کوي چې موږ يې له دوی سره کړي وې او هغه ارزښتونه کمزوري کوي، چې د تېرو شلو کلونو په ترڅ کې مو په افغانستان کې د هغې لپاره جګړه وکړه.»

دغو سناتورانو زیاته کړې، چې د طالبانو بیا ځل واکمنۍ راهیسې د افغانستان وضعیت ورځ تر بلې مخ په خرابیدو روان دي.

په ليک کې راغلي، چې د طالبانو تر ولکې لاندې د افغانستان اقتصاد ډېر نازک شوی، خلکو ته د لومړنيو خدمتونو رسول محدود شوي، بنسټيزې ازادۍ او بشري حقونه تر پښو لاندې شوي دي. همدا راز، ميليونونه افغانان د لوږې له جدي ګواښ سره هم مخ دي.

سناتورانو ټينګار کړی، چې د افغان کډوالو د موقتې مېشتیدو د پای ته رسولو پر پرېکړې دې د اخلاقي او انساني مسوولیت له مخې بیا له سره غور وکړي.

د امريکا د کورني امنیت وزارت وياند تېره مياشت اعلان وکړ، چې د افغان او کامروني وګړو لپاره د (TPS) پروګرام لغوه شوی دی.

یاد پروګرام هغو خلکو ته ځانګړی شوی و، چې هېوادونه يې يا خو له طبيعي افتونو، وسله ‌والو جګړو، يا ځانګړو فوق‌العاده پېښو سره مخ وي.

د دې پرېکړې له اعلان وروسته، په متحده ايالاتو کې د افغان کډوالو لپاره د موقتې ساتنې د ختمېدو په اړه پراخ غبرګونونه او نيوکې راپورته شوي دي.

د دغه دفتر ویاند، جینز لارک وویل، چې د غزې د محاصرې له نرمولو راهیسې، اسراییل په بشري مرستو بار۹۰۰ لاریو ته د ننوتلو اجازه ورکړې، خو یوازې ۶۰۰ لاریو په غزه کې خپل بارونه ښکته کړي دي.

هغه زیاته کړې، «په غزه کې د لږ شمېر لاریو څخه د مرستو ښکته کول، یوازې د امنیتي اندېښنو له امله دي.»

د ملګرو ملتونو دغه چارواکی وایي، چې په غزه کې د مرستې عملیات «په یوه سخت عملیاتي بحران کې دي، چې دا نه یوازې په نننۍ نړۍ کې، بلکې په راتلونکو وختونو کې به هم له سختو او ستونزمنو بشري عملیاتو څخه یاد شي.»