د ایران په یزد کې یو شمېر ناپېژندو وسله والو پر افغان کډوالو د برید په پایله کې هغوی وهلي او ځورولي دي. د اېراف خبري سرچینې د راپور له مخې، په ایران کې د افغان کډوالو د قصدي ځورونې لړۍ لا هم روانه ده.
د راپورونو له مخې، دا پېښه د جمعې په ورځ د غبرګولي ۹مه (میبد مهمانشهر، یزد) کې رامنځته شوې ده، چې ویل کېږي چې په دې پېښه کې د افغان کډوالو یو موټرسایکل هم سوځول شوی دی.
دا پېښه داسې مهال رامنځته شوې، چې یوازې دوه ورځې وړاندې هم د دوو ایراني ځوانانو لهخوا هڅه شوې وه، چې یو افغان هلک چې په بایسکل سپور و، له موټر لاندې کړي.
که څه هم افغان هلک ژوندي پاتې شو، خو د دې پېښې ویډیو په ټولنیزو رسنیو کې پراخ غبرګونونه راوپارول او د افغانضد، کډوالو ضد او حتی ایرانضد کړیو لهخوا د پراخې پروپاګندې لپاره وکارول شوه.
کارپوهان وايي، له هغه راهیسې چې د ایران د حکومت له لوري د مېلیونونو افغان کډوالو د جبري اېستلو پلان اعلان شوی، په ټولنیزو رسنیو کې د کډوالو ضد تبلیغاتو څپې زور اخیستی او حتی دا کرکه ځینې وختونه عملي تاوتریخوالي ته هم اوړي.
دوی زیاتوي، چې دا ډول تاوتریخوالی او تبلیغات ډېری وختونه د سیمهییزو استخباراتي شبکو لهخوا هدایت کېږي او هدف یې د ایران دننه د افغان کډوالو پر ضد فضا خرابول دي.
له بلې خوا، د ایران د کورنیو چارو وزارت اعلان کړی چې د ټولو افغان کډوالو د سرشمېرنې پاڼې لغوه شوي دي او د چنګاښ له ۱۵مې نېټې وروسته ټول غیرقانوني کډوال باید له ایرانه ووځي.
د دغه وزارت په وینا، دا مهال له ۶ مېلیونه زیات افغان کډوال په ایران کې ژوند کوي.
په همدې حال کې، د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ (UNHCR) راپور ورکړی، چې یوازې په تېرو دوو میاشتو کې نېږدې ۵۰۰زره افغان کډوال له ایران او پاکستان څخه په جبري توګه افغانستان ته ستانه شوي دي.
دغه ادارې ټینګار کړی، چې د کډوالو بېرته ستنول باید داوطلبانه او باعزته وي.
دغه ترلاسه شوي اسناد ښیي، چې د یاد وزارت په مکتوب کې د اته متخصصینو نوملړ هم شته چې قراردادونه یې نور نه تمدید کیږي.
ځیني ګوښه شوي متخصصین وايي چې له وړاندې دوی ته د ګوښه کېدو په تړاو څه نه و ویل شوي.
دوی همدراز زیاتوي چې د طالبانو د عامې روغتیا وزیر مولوي نور جلال جلالي په مکتوبي ډول د یاد وزارت د پالیسۍ او انکشاف معینیت او د پالیسۍ عمومي ریاست څخه غوښتنه کړې وه، چې متخصصینو ته اړتیا ده او باید له دندو ګوښه نه شي، خو بیا هم دوی د خپل وزیر له امر څخه سرغړونه کړې او دا اته متخصصین یې په خپل سر له دندو ګوښه کړي دي.
په دغه مکتوب کې ښکاري، چې د دوی قرارداد په روان ۱۴۰۴ مالي کال کې ختم شوی دی.
د طالبانو د عامې روغتیا وزارت په یو بل مکتوب کې لیکل شوي، چې د دې وزارت قراردادي کارمندانو کار د ۱۴۰۳ کال ترپایه ختم شوی دی او بیا ورسره قرارداد نه کېږي.
د طالبانو د عامې روغتیا د وزارت څخه ترلاسه شوي معلومات ښيي، چې د قراردادي کارمندانو شمېر ۱۷ سوه شاوخوا و، چې د تنقیص په روانه لړۍ کې دا شمېر ۱۰۰۰ ته راکښته شوی دی.
د طالبانو د عامې روغتیا د اسنادو له مخې د تنقیص له امله ددې وزارت په ملي تخنیکي سهمیه کې تغییر راغلی دی.
د غويي په ۳مه د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد په ادارو کې د کارکوونکو تنقیص تایید کړ او دا یې یوه طبیعي پروسه وبلله. هغه زیاته کړه، چې د ادارو د لا ښه فعالیت لپاره، ځینې ادارې ممکن اړې شي چې خپل کارکوونکي کم کړي.
دا څرګندونې وروسته له هغې وې، چې افغانستان انټرنشنل د طالبانو د ځینو ادارو په جوړښت کې د کارکوونکو د تنقیص پرله پسې اسناد خپاره کړل.
په دې وروستیو کې په ټولنیزو رسنیو کې د طالبانو اړوند وسله والو غږونه لاس په لاس کېږي چې د تنقیص په دغه بهیر کې له دندو اېستل شوي، ډېر ناراضه دي او نیوکه کوي، چې قرباني هم ساتونکي ورکوي او بېرته له دندو هم ساتونکي زیات تنقیص کېږي.
د طالبانو مشر ملا هبت الله دا تصمیم په داسې حال کې نیولی چې د افغانستان لپاره د امریکا مرستې بندې شوې او د معاشونو د ځنډ او خنډ له امله د دولتي کارکوونکو پرلهپسې شکایتونه راپورته شوي دي.