د پاکستان د پوځ مطبوعاتي دفتر ادعا کوي، چې په سوېلي وزیرستان کې د عملیاتو پر مهال یې د هند تر ملاتړ لاندې ۱۱ وسلهوال وژلي او ۷ نور یې ټپیان کړي دي. دغه دفتر زياته کړې، چې په دې عملیاتو کې د پوځ دوه سرتېري هم وژل شوي دي.
د پاکستان د پوځ مطبوعاتي دفتر د سې شنبې په ورځ (د چنګاښ ۳مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د استخباراتي معلوماتو له مخې يې په سوېلي وزيرستان کې د هند سره تړلي ۱۱ وسله وال وژلي او ۷ نور يې ټپيان کړي دي.
په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د وسله والو په ډزو کې د پوځ د عملیاتو مشر افسر مېجر سید معیظ عباس شاه له یوه بل سرتېري لانس نایک جبران الله سره وژل شوي دي.
د پاکستان پوځ ویلی، چې په سیمه کې به یې پراخ عملیات تر هغو دوام ولري، چې ټول وسله وال یې ځپلي نه وي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ غړی ذکیم خان وزیر افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د شمالي وزیرستان یو ځوان د پاکستان د پوځ په زندان کې له سختو شکنجو وروسته مړ شوی. نوموړی وايي، دغه ځوان شپږ کاله وړاندې د پاکستان پوځ نیولی و. د هغه ورور د پي ټي ایم غړی دی.
د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی ذکیم خان وزیر نن سې شنبه د چنګاښ ۳مه وویل چې وژل شوي تاج مانوالله وزیر د غورځنګ غړیتوب نه درلود بلکې د هغه یو ورور په پښتون ژغورنې غورځنک کې غړیتوب لري.
ذکیم خان وزیر د اېکسپاڼې په یوه یادښت کې لیکلي:«د پاکستان په پوځي زندانونو کې د پښتنو ځوانانو شهادتونه نوي خبره نه ده، په تېرو شلو کالونو کې په زرګونه ځوانان ژوندي ورک شول، یا لیوني شول»
هغه نیوکه کړې، چې ډېرې کمې میندې به دومره بختورې وي چې د زوی قبر پیدا کړي خو نورې میندې شته چې حتا د خپلو زامنو قبرونه یې هم پیدا نه کړل.
په همدې حال کې د پښتون ژغورنې غورځنګ یو بل غړي حنیف پشتین په خپل اېکس کې لیکلي:«د پاکستان پوځي زندانونو ته د زندان نوم کارول ناانصافي ده، دا ځایونه زندانونه نه بلکې د انسان ضد شکنجې مرکزونه دي.»
تاج مانوالله وزیر د شمالي وزیرستان د سپلګې سیمې اوسېدونکی و او په کالج کې یې زده کړې کولې خو تر اوسه د هغه د نیول کېدو د علت او مرګ په اړه د پاکستان پوځ او یا هم نورو اړوندو ادارو څه نه دي ویلي.
په پېښور کې د یوې افغان کډوالې کورنۍ ۸کلنه ماشومه تر درې ورځنۍ ورکېدا وروسته د ګاونډي له کوره مړه موندل شوې. د پولیسو په وینا، د نجلۍ مړی له یوه تړلي صندوق نه ترلاسه شوی او پر بدن یې د تاوتریخوالي نښې لیدل شوې دي.
محلي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې جینۍ مور د پېښور اوسېدونکې ده او پلار یې افغان دی.
سرچینه وايي، د پېښې مجرم د جینۍ د لټون په عملیاتو کې د پولیسو او خلکو همکار و، خو وروسته جوته شوه، چې جینۍ ده په خپل کور کې له جنسي تېري وروسته وژلې او په صندوق کې یې ساتلې ده.
پولیسو یاد سړی نیولی او وايي، له ابتدایي پلټنو داسې ښکاري چې نجلۍ له جنسي تېري وروسته وژل شوې ده.
د ماشومې مړی عدلي طب ته لېږدول شوی او د طبې راپور له مخې به وروستۍ پایله اعلان شي.
د نجلۍ کورنۍ د پاکستان له حکومت څخه غوښتي، چې عامل ته تر ټولو سخته جزا ورکړي.
د ماشومانو د حقونو د خونديتابه سازمان "ساحل" له راپور سره سم، په پاکستان کې هره ورځ شاوخوا ۱۱ماشومان له جنسي، فزیکي یا رواني تاوتریخوالي سره مخ کېږي، چې له هغوی ۵۳سلنه نجونې وي.
د بښنې نړۍوال سازمان په خیبر پښتونخوا کې پر ملکيانو د بېپېلوټه الوتکو د بریدونو د زیاتوالي په تړاو اندېښنه ښودلې او ټینګار یې کړی، چې دا بریدونه د هغوی د ژوند پر وړاندې د پاکستاني چارواکو «بېپروايي» ښيي.
دغه سازمان سېشنبه (د چنګاښ ۳مه) په یوه بیان کې زیاته کړې، په دې بریدونو کې چې د روان کال له پیل راهیسې یې زیاتوالی موندلی؛ د پنځو ماشومانو په ګډون لږ تر لږه ۱۷ کسان وژل شوي دي. په وروستۍ پېښه کې هم یو ماشوم وژل دی.»
د یاد نړۍوال بنسټ په خپاره شوي بیان کې راغلي، چې د پاکستان پوځ او چارواکي په خېبر پښتونخوا کې د ملکیانو د ژوند خوندیتوب په برخه کې ناکام دی.
په بیان کې زیاته شوې: «د پاکستان پوځ او چارواکي په خېبر پښتونخوا کې د ملکيانو د ژوند او ملکیت په ساتنه کې ناکام دي. د بېپیلوټه الوتکو پرلهپسې بریدونه چې کورونه او ان د والیبال لوبې په نښه کوي، د ملکیانو د ژوند پر وړاندې بېپروايي ښیي.»
د بښنې نړۍوال سازمان ټینګار کړی، چې د وژونکو بریدونو لپاره د بې پیلوټه الوتکو چې د ملکيانو د ناقانونه وژنې لامل کېږي؛ له نړۍوال قانون نه سرغړونه ده.
په بیان کې ویل شوي، چې پاکستاني چارواکي ان که د دې بریدونو مستقیم مسوولیت نه مني؛ مکلف دي چې د دې پېښو په اړه چټکې، خپلواکې، رڼې او ګټورې پلټنې وکړي او د عادلانه قضايي بهیر له لارې مجرمان ځواب ویلو ته اړ کړي.
د بښنې نړۍوال سازمان د خېبر پښتونخوا ولسي وګړو د قربانیانو کورنیو ته د جبران او غرامت ورکړې غوښتنه کړې ده.
دغه نړۍوال بنسټ داسې مهال په خېبر پښتونخوا کې د ملکیانو د ژوند پر وړاندې د پاکستاني چارواکو د بېپروايۍ په اړه څرګندونې کوي، چې په دې وروستیو کې یاده سیمه د ټيتيپي او پاکستاني پوځ ترمنځ د سخت تاوتریخوالي شاهده ده.
د یادونې ده، چې پاکستانی پوځ له تېرو څو کلونو راهیسې د ترهګرۍ د ځپلو ادعا په موخه خېبر پښتونخوا او په ځانګړې توګه وزیرستان کې پوځي بریدونه کوي، چې د دې بریدونو ډېری قربانیان ملکیان دي.
د بښنې نړۍوال سازمان اعلان کړی چې افغان فلم جوړونکی سېد رحیم سعیدي د طالبانو تر ۱۱ میاشتني بند وروسته خوشې شوی دی. یاد سازمان د سعیدي د خوشې کېدو په تړاو زیاته کړې چې هغه باید هېڅکله د بیان د ازادۍ حق له امله نه وای زنداني شوی.
د بښنې نړۍوال سازمان له ټولو هغو کسانو نه چې د یاد افغان فلم جوړونکي د خوشېکېدو لپاره یې د «بېړني اقدام» کمپاین ملاتړ او کار کړی، مننه کړې ده. دغه سازمان یو ځل بیا د بیان د ازادۍ او په ټوله نړۍ کې د هنرمندانو او خبریالانو د ملاتړ پر ارزښت ټینګار کړی دی.
څه موده مخکې د افغانستان د خبریالانو مرکز او د افغانستان له د خبریالانو ملاتړ سازمان د طالبانو له بند نه د انار میډیا مدیر مسوول او افغان فلم جوړونکي د سملاسي خوشېکېدو غوښتنه کړې وه. د معلوماتو پر بنسټ، دا مهال تر ۱۰ ډېر خبریالان د طالبانو په بند کې دي.
د یادونې ده چې سېدرحیم سعیدي د ۱۴۰۳ کال د لړم میاشتې پر ۶مه د کابل د درېیمې ناحیې لومړنۍ محکمې لهخوا د دغې ډلې پر ضد د تبلیغاتو په تور پر درې کاله بند محکوم شوی و.
په کویټه کې د عثمان خان کاکړ په تلین کې د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر خوشحال خان کاکړ د پاکستان پر چارواکو غږ وکړ، چې د ډيورنډ کرښې سره تړلې لارې دې د افغانستان پر لور خلاصې کړي.
نوموړي وویل، چې د تګ راتګ بندېدل د پښتنو د اقتصاد لپاره لوی زیان دی او پښتانه د ترهګرۍ او اقتصادي ستونزو له سختو ګواښونو سره مخ دي.
د عثمان خان کاکړ د تلین په مناسبت ولسي غونډه وشوه، چې پکې د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر خوشحال خان کاکړ ګډون او وینا وکړه.
نوموړي وویل: «عثمان خان کاکړ د نه ستړي کېدونکي مبارز په توګه، د محکومو قومونو د ازادۍ او حقوقو لپاره ټول عمر مبارزه وکړه. د هغه ژوند مزاحمت و او د هغه مبارزه د ظالم پر ضد وه.»
خوشحال خان د پاکستان پر سیاسي نظام او ادارو سختې نیوکې وکړې.
هغه زیاته کړه: «عثمان خان کاکړ هڅه وکړه چې په پاکستان کې قانون حاکم شي، خو تر مرګ وروسته یې هم دلته قانون نه شته. نظام یوازې د پوځیانو له خوا پر مخ وړل کېږي.»
کاکړ په پاکستان سختې نیوکې وکړې او ویې ویل، چې د پاکستان ریاست په پښتنو سیمو کې امنیتي ځواکونه منظم فعال ساتي او کار ترې اخلي، خو دوی تعلیمي نظام فعال نه غواړي او پښتانه بې تعلیمه، غلام او د ځان څوکیدار ساتل غواړي.
د نوموړي په وینا، پاکستانۍ رسنۍ د پښتنو د بدنامۍ لپاره کاروي او هڅه کوي، چې پښتانه بې تعلیمه، غلامان او یوازې د ځان لپاره ساتونکي وساتي.
د ډیورند کرښې تړلې لارې
د ډیورند کرښې دواړو غاړو ته د تګ راتګ د بندیزونو له امله د پښتنو اقتصاد زیانمن شوی، خو د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر خوشحال خان کاکړ وايي، که پاکستان دا لارې بېرته پرانیزي، نه یوازې به میلیونونه ډالر وګټي، بلکې پښتانه به هم اباد شي.
خوشحال خان کاکړ د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تګ راتګ لارو په تړاو وویل: «پاکستان باید د ډیورند کرښې لارې پرانیزي. که دا لارې خلاصې شي، پاکستان به میلیونه ډالر لاسته راوړي او پښتانه به اقتصادي وده وکړي. خو پاکستان نه غواړي چې پښتانه اباد شي.»
د عثمان خان کاکړ ژوند او مبارزه
عثمان خان کاکړ د ۱۹۶۱ کال د جون په ۲۳مه د بلوچستان په قلعه سیف الله کې زېږېدلی و. هغه خپلې لوړې زدهکړې د کوټې له پوهنتونه تر حقوقو پورې بشپړې کړې. له ۱۹۸۷ راهیسې یې سیاسي مبارزه د پښتونخوا سټوډنټس ارګنایزېشن له لارې پیل کړه او وروسته د پښتونخوا ملي عوامي ګوند یوه مهمه څېره شوه.
په ۲۰۱۵ کې د پاکستان سنا ته ولاړ او د جنوبي پښتونخوا د خلکو غږ وګرځېد.
هغه به پر پوځ نیوکې کولې، د جمهوریت، مدني ادارو او د قانون د واکمنۍ پلوی و.
نوموړي د افغانستان په اړه د پاکستان او امریکا پر سیاست سخت انتقادونه درلودل.
مرګ او تورونه
عثمان خان کاکړ د ۲۰۲۱ کال د جون پر ۱۷مه د مغزي ټپي کېدو له امله بېهوښه شو او څلور ورځې وروسته ومړ.
کورنۍ یې پاکستاني استخباراتي ادارې د هغه په وژنه تورنوي، خو تر اوسه د هغه د مرګ په اړه شفاف عدلي څېړنې نه دي ترسره شوي.
ټولنیز غبرګون
د هغه له مړینې وروسته، عثمان کاکړ د پښتنو د مبارزې یو سمبول وګرځېد.
د هغه پر لومړي تلین کې یوازې پښتنو نه، بلکې بلوڅو، هزاره ګانو او نورو قومونو په ګڼ شمېر کې ګډون کړی و.
د دې تر څنګ په ټولنیزو رسنیو کې خلکو هغه ته د "ولس جانان" لقب ورکړ.