پر غزې د اسراییل د بریدونو دوام؛ د اسراییل په ننیو بریدونو کې تر دې دمه ۱۳ کسان وژل شوي

د الجزیرې خبري شبکې د راپور له مخې؛ د اسراییل پوځ نن دوشنبه (د چنګاښ ۱۶مه) له سهار راهیسې تر دې دمه په خپلو بریدونو کې ۱۳ فلسطینیان وژلي دي.

د الجزیرې خبري شبکې د راپور له مخې؛ د اسراییل پوځ نن دوشنبه (د چنګاښ ۱۶مه) له سهار راهیسې تر دې دمه په خپلو بریدونو کې ۱۳ فلسطینیان وژلي دي.
په راپور کې د غزې د روغتیايي چارواکو په حواله راغلي، چې اسرايیلي ځواکونو بریدونه پر کلابندو شویو سیمو کړي دي.

د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتنیاهو نن دوشنبه د ( چنګاښ۱۶مه) د امریکا پلازمینې واشنګټن ته ورسېد. تمه کېږي، چې نوموړی به په واشنګټن کې له ټرمپ سره د اسراییل او ایران د وروستي کړکېچ او د امریکا له لوري د وضع شویو تعرفو په اړه خبرې اترې وکړي.
د ځینو رسنیو په حواله نتنیاهو هڅه کوي، ډونالډ ټرمپ قانع کړي چې پر اسراییلي وارداتو د ټاکل شوې ۱۷ سلنه تعرفې پرېکړه بېرته واخلي او یا یې کمه کړي.
نوموړي له هنګري څخه د سفر پر مهال ویلي و، چې دغه تعرفې د اسراییل اقتصاد ته ستر ګواښ دی.
تمه کېږي، چې دواړه مشران به په غزه کې د روان تاوتریخوالي په اړه هم خبرې وکړي.
د پولیو مرکز خبر ورکړی، چې د ګوزڼ وایرس د مخنېوي لپاره باید له پاکستانه ستنېدونکي افغان کډوال ډیورنډ کرښه کې خپلو ماشومانو ته د پولیو څاڅکي ورکړي. دغه بنسټ همدا راز ټینګار کړی، چې د پولیو په هره دوره کې باید له پنځو کلونو کم عمره ماشومانو ته هم څاڅکي واچول شي.
افغانستان او پاکستان په نړۍ کې یوازیني دوه هغه هېوادونه دي، چې لا هم په کې د پولیو ګواښ پاتې دی.
له پاکستانه افغانستان ته ستنېدونکي کډوال هم د دغه وایرس د خپرېدو لامل بلل شوي دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ په تازه خپور شوي راپور کې راغلي، چې په ۲۰۲۴کال کې په ټوله نړۍ کې نږدې ۱۲۳.۲ مېلیونه خلک د ځورونې، جګړې، تاوتریخوالي، د بشري حقونو سرغړونو او د عامه نظم ګډوډۍ له امله ځورېدلي او له خپلو مېنو څخه کډې کولو ته اړ اېستل شوي وو.
په راپور کې اټکل شوی، چې تر ۲۰۲۵ کاله پورې د ځورېدنې له امله بې ځایه شویو خلکو شمېر یو سلنه کم شوی دی.
راپور زیاتوي، دغه کمښت ۱۲۲.۱ مېلیونه کېږي چې د تېرو څو کلونو پرمهال لومړی کمښت بلل کېږي.
راپور کاږي، چې د بېځایه شویو کسانو دغه کچه د ۲۰۲۳ کال د وروستیو میاشتو پرتله د ۷ مېلیونو خلکو شپږ سلنه زیاتوالی ښيي.
که څه هم په تېرو لسو کالو کې کډوالي نږدې دوه برابره ډېره شوې؛ خو د ۲۰۲۴ کال په دویمه نیمایي برخه کې د زیاتوالي کچه لږ ورو شوې ده.
د راپور په یوې برخه کې راغلي، دا چې د خلکو د بې ځایه کېدو شمېر به نور هم کم شي او که به بدلون ومومي؛ په کانګو، سوډان او اوکراین کې اوربند پورې اړه لري. ایا د سوېلي سوډان وضعیت به نور هم کړکېچن شي؟ ایا افغانستان او سوریې ته به د خپلو وګړو د بېرته ستنېدو شرایط برابر شي؟ دا ګراف په دې پورې هم تړلې دی، چې د بودجې اوسنی کسر یا کمښت به د بېځایه شویو کډوالو باعزته او خوندي ستنېدو بهیر څومره اغېزمن کړي؟
د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین وايي، چې برېکس هېوادونه په اقتصادي لحاظ له جي۷ هېوادونو مخکې شوي دي. نوموړي دا څرګندونې د برېکس سرمشریزې ته د ویډيو له لارې د وینا پرمهال کړې دي.
د پوتین په وینا؛ برېکس هېوادونه دا مهال د نړۍ د اقتصاد ۴۰ سلنه برخه په واک کې لري.
د نړۍوال وجهي صندوق (IMF) د ۲۰۲۵ کال د معلوماتو پر بنسټ؛ د دغه هېوادونو ګډ ناخالص کورني تولیداتو ځواک په مساوي شرایطو کې ۷۷ ټرېلیون ډالرو ته رسېږي، په داسې حال کې چې د جي ۷ هېوادونو ناخالص کورني تولیدات بیا ۵۷ ټرېلیون ډالرو ته رسېږي.
د روسیې دولت اړوند ټاس خبري اژانس د پوتین په حواله لیکلي: «برېکس هېوادونه نه یوازې د نړۍ د ځمکې او نفوس لویه برخه جوړوي؛ بلکې دا مهال د سیاست، امنیت، اقتصاد، مالي چارو، کلتور او بشري چارو په مهمو برخو کې هم خپلې همکارۍ ته وده ورکوي.»
د روسیې ولسمشر زیاته کړې، چې پراخ شوی برېکس اوس د اسیا، افریقا، لاتینې امریکا او منځني ختیځ له مهمو هېوادونو نه جوړ دی او ستر سیاسي، اقتصادي، علمي او بشري ظرفیت لري.
هغه همداراز د برازیل ولسمشر لوېز اناسیو لولا دا سلوا نه سږ کال د برېکس سرمشریزې د غوره رهبرۍ له امله مننه کړې ده. د بریکس سرمشریزه (د جولای پر ۶مه او ۷مه) د برازیل په کوربهتوب ترسره شوې ده.
د یونان ساحلي ګارډ د یکشنبې په ورځ خبر ورکړی، چې له جمعې ورځې راهیسې یې ګاودوس او کرېټ ټاپوګانو ته نږدې سلګونه کډوال ژغورلي دي. د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې؛ د یکشنبې په ورځ تر ۴۳۰ ډېر کډوال ګاودوس ټاپو ته نږدې وژغورل شول.
په یوه بله پېښه کې د اروپايي ټولنې د سرحدونو ادارې (Frontex) کرېټ ټاپو ته نږدې ۹۶ کډوال وژغورل او کرېټ ته یې ولېږل.
دغه ډول د یکشنبې په ورځ یوې یوناني رسنۍ یوه ویډیو خپره کړه. په دېغه ویډیو کې لسګونه کډوال کرېټ ساحل ته تر رسېدو مخکې لیدل کېږي، چې ژر ژر ځانونه له کښتۍ څخه اوبو ته وراچوي.
تېره میاشت یونان اعلان وکړ، چې د لیبیا حوزې ته نږدې یې دوه جنګي بېړۍ ځای پر ځای کړې دي چې د کډوالو مخه ونيسي.
یونان له لیبیا او اروپایي ټولنې هم غوښتي، چې له یونان سره په دې اړه همکاري وکړي.