یونان ګاودوس او کرېټ ټاپوګانو ته نږدې سلګونه کډوال ژغورلي

د (چنګاښ ۱۶مه) دغه بنسټ خبرداری ورکړی، چې روانې جګړې، اقلیمي بدلونونه، د ښځو پر وړاندې جوړښتي توپیر (جنسیتي اپارتاید) او زیاتېدونکی فقر هره ورځ زرګونه بې‌وزله افغانان اړ باسي؛ څو له خپلو کورونو او مېنو ووځي.

په خپرې شوې خبرپاڼه کې ټینګار شوی، چې د نړۍوالې ټولنې بېړنی غبرګون د بې ځایه شویو افغانانو د کړکېچ د حل لپاره حیاتي ارزښت لري.

د بې ځایه کېدو نړۍوال بنسټ وایي، که پر دې ناورین سترګې پټې شي؛ نو دغه چاره کولای شي یو ستر بشري ناورین راولاړ کړي.

یاد بنسټ له مرسته کوونکو هېوادونو، نړۍوالو بنسټونو او مرستندویه ادارو غوښتي، چې خپلې مرستې ډېرې کړي او داسې اغېزمنې تګلارې دې جوړې کړي؛ څو په ښه توګه د بې ځایه کېدونکو افغانانو ملاتړ وشي او د وضعیت د لا خرابېدو مخه ډب شي.

د طالبانو په واکمنېدو سره په هېواد کې انساني ناورین، بې روزګاري، جبري کډوالي او سیاسي بې ثباتي تر بل هر وخت ډېره شوې ده.

هم‌مهاله له ایران او پاکستان څخه د افغان کډوالو اېستل کېدو دغه ناورین لا ډېر کړی او بشري بنسټونو اندېښنې ښوولې، چې طالبان د دغه کړاو د مدیریت توان نه لري.

مخکې تر دې چې د اسراييل لومړی وزیر بنیامین نتنیاهو واشنګټن ته لاړ شي؛ دغه خبرې د یکشنبې په ورځ له سره پیل شوې.

فلسطيني سرچینو ویلي، چې اسراييلي پلاوی د هوکړي له پاره کافي صلاحیت نه لري.

نتنیاهو واشنګټن ته له تګ وړاندې ویلي و، چې د اسرايیل پلاوي ته د اوربند او خبرو له پاره روښانه لارښوونه شوې ده.

د شنبې په ماښام، سلګونه اسراييليان د تل ابیب په یوه چوک کې د دفاع وزارت مرکزي دفتر ته راټول شوي وو؛ دوی د اوربند او غزه کې د پاتې شاوخوا ۵۰ یرغمل شویو اسراييلیانو د خوشي کېدو غوښتنه کوله.

د دوی په یوې ګډه اعلامیه کې راغلي: «موږ د هغو یو اړخیزو ګمرکي او غېر ګمرکي اقداماتو د زیاتوالي په اړه جدي اندېښنه لرو، چې سوداګرۍ ته زیان رسوي او د نړۍوالې سوداګرۍ د سازمان (WTO) له مقرراتو سره په ټکر کې دي.»

د بریکس سازمان چې برازیل، روسیه، هند، چین او سوېلي افریقا پکې شامل دي، د نړۍ مهم پرمختللی اقتصادي بلاک بلل کېږي.

دا هېوادونه له اوږدې مودې راهیسې د نړۍوال اقتصاد د عادلانه جوړښت ملاتړ کوي.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې یو شمېر وارداتي توکو درنې تعرفې لګولي، چې موخه یې د سوداګرۍ نابرابري کمول دي، خو دا اقدامات د نړۍوالو شریکانو له خوا یو اړخیز، غېرمنصفانه او د نړۍوالو اصولو خلاف بلل شوي دي.

بریکس هېوادونه دا ډول اقدامات د نړۍوالې سوداګرۍ د ثبات او پرمختګ لپاره خطرناک ګڼي.

د دغه ادارې د معلوماتو له مخې، د یادې نېټې ماښام پورې د درېیو مهمو هوايي ډګرونو د مسکو شیریمیټیوفو، د سینټ پیټرزبورګ پُلکوفو او د نزني نووګورود سټریګینو په کچه ټولې۲۸۷ الوتنې ځنډول شوي یا لغوه شوې دي.

یاد محدودیتونه له هغې وروسته لګول شوي، چې تېره شپه هم د ورته ډرون ګواښونو له امله هوايي ډګرونه لنډمهاله وتړل شول.

د روسیې د دفاع وزارت ادعا کړې، چې د جولای له ۵مې تر ۶مې شپې پورې یې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې ۱۲۰بې‌پیلوټه الوتکې له منځه وړي دي.

د اوکراین حکومت تر اوسه په دې اړه تبصره نه ده کړې، خو د کییف بې‌پیلوټه بریدونه چې د روسیې د ملکي هوايي چلند فعالیتونه یې اغېزمن کړي، د اوکراین د پراخې ستراتیژۍ برخه ده چې هدف یې د روسیې لوژستیکي سیستم د جګړې له کرښې هاخوا هم ګډوډول دي.

په ګډه اعلامیه کې چې د لسو غړو هېوادونو له خوا خپره شوه، ټینګار شوی چې باید اسراییلي ځواکونه له غزې او ټولو «اشغال شویو» فلسطیني سیمو په ځانګړې توګه له لوېدیځې غاړې او ختیځ بیت‌المقدس څخه، بشپړ او بې‌درنګه ووځي.

بریکس مشران د اسراییل او متحده ایالاتو له لورې پر ایران شوي بریدونه هم غندلي او ویلي یې دي، چې دا ډول اقدامات د سیمې ثبات له جدي ګواښ سره مخ کوي.

اعلامیه کې د منځني ختیځ د شخړو لپاره د "عادلانه، جامع او پایدارو حل‌لارو" غوښتنه شوې، چې باید د ټولو ملتونو حقونه، خپلواکي او د نړۍوالو قوانینو اصولو ته درناوی پکې تضمین شي.

د بریکس دغه دریځ د نړۍوالو غبرګونونو په لړ کې یو مهم اقدام بلل شوی، چې د غزې کړکېچ لپاره د جګړې د بندېدو او د سیاسي حل پر لور د تګ غوښتنه کوي.