د بلوڅانو د یووالي کمېټې مشره ماهرنګ بلوڅ د دې کمېټې له څو غړو سره یو ځای د ترهګریزو فعالیتونو په تور د کراچۍ ترهګرۍ ضد محکمې ته وړاندې شوې. محکمې د دوی د بند موده د لسو نورو ورځو لپاره تمدید کړې. ماهرنګ شاوخوا درې میاشتې وړاندې نیول شوې وه.
تازه د بښنې نړیوال سازمان یې د خوشې کېدو غوښتنه کړې.
د ترکیې یوې ډېپلوماتیکې سرچینې رویټرز ته ویلي، چې د ترکیې د بهرنیو چارو او دفاع وزیران به د چارشنبې په ورځ پاکستان ته سفر وکړي. په دغه سفر کې به یاد ترکي چارواکي د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف سره د دوه اړخیزو اړیکو، سیمه ییزو مسایلو او دفاعي صنعت همکارۍ په اړه خبرې وکړي.
ترکیه له پاکستان سره پیاوړې اړیکې لري او د می په میاشت کې یې له هند سره د پوځي شخړې پر مهال د پاکستان ملاتړ وکړ، چې دې کار هند په غوسه کړ.
سرچينو رویټرز ته ویلي، چې د دغه سفر په ترڅ کې به د ترکیې د بهرنيو چارو وزير هاکان فيدان او دفاع وزیر یاسر ګولر د ترکيې او پاکستان د اړيکو د لا ټينګېدو هيله څرګنده کړي او د سيمه ييزې سولې په برخه کې به د انقرې د ملاتړ وړانديز وکړي.
سرچینې وویل چې فیدان به په دغه سفر کې "د دفاعي صنعت په برخه کې خپله لیوالتیا څرګنده کړي."
انقره هم له هند سره ښې اړیکې لري خو د پاکستان له ملاتړ او د هند او پاکستان په جګړه کې د ترکي بې پیلوټه الوتکو له استعمال وروسته، ددواړو خواوو اړیکې خړې پړې شوې دي.
نوي ډیلي هم په دغه هېواد کې د ترکیې د هوایی چلند د خدماتو له چمتو کوونکې کمپنۍ سیلبي سره ملي امنیت ته د ګواښ د پېښېدو له وېرې خپل تړون لغوه کړی.
د پاکستان د پوځ لوی درستیز سید عاصم منیر خبرداری ورکړی، چې که هر څوک د پاکستان ځمکنۍ بشپړتیا وګواښي او یا هم پرې تېری وکړي، له هېڅ ډول ځنډ یا محدودیت پرته به «ډېر سخت او د متقابل لوري پر تله سخت ځواب ورکړل شي».
عاصم منیر تېره ورځ د اسلام اباد له ملي دفاعي پوهنتون څخه تازه فارغو شویو افسرانو ته په وینا کې د هند د هغو د څرګندونو په تړاو، چې د وروستۍ جګړې پر مهال پاکستان بهرنی ملاتړ ترلاسه کړی و، وویل، دا د هند د تلپاتې نهمنلو ذهنیت ښکارندویي کوي، ځکه دوی نهغواړي د پاکستان خپله داخلي وړتیا او قوت ومني.
نوموړي همداراز دغو تازه فارغو شویو افسرانو په وینا کې د جګړې د بدلېدونکو ځانګړتیاوو په اړه خبرې وکړې او ذهني چمتووالی، عملیاتي وضاحت او مسلکیتوب یې د ستراتیژیکو ننګونو پر وړاندې مهم عناصر وبلل.
هغه دا خبره یو ځل بیا تکرار کړه چې پاکستان یو اصولي دریځ لري،« هر ډول تېری یا د خاورې خلاف عمل ته به له ځنډ پرته کلک او پرېکنده ځواب ورکړي».
عاصم منیر همداراز په ډاګه کړې، چې « زموږ د خلکو، پوځي اډو، اقتصادي مرکزونو او بندرونو د په نښه کولو هر ډول هڅه به سملاسي داسې سخت ځواب شي چې بریدګر ته به ډېر درد ورسېږي. د جګړې د زیاتوالي مسوولیت به په مستقیم ډول د یرغلګر وي، چې د خپل عمل له عواقبو ناخبره دی او له یوه اټومي دولت سره دا ډول عمل کوي».
د نوموړي په باور، هند د "سندور عملیاتو" پر مهال خپل اعلان شوي اهداف نهدي ترلاسه کړي، نو اوس هڅې کوي خپله ناکامي په فلسفي توجیهاتو توجیه کړي، چې دده په وینا، دا د دوی د ستراتیژیک لید د نشتوالي ښکارندويي کوي.
همدا تېره اونۍ د هند د پوځ مرستیال راهول سېنګ وویل، چې چین د څلور ورځنۍ جګړې پر مهال پاکستان ته د هند د موقعیتونو په اړه "ژوندي استخباراتي معلومات" ورکړي وو، خو په اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي.
عاصم منیر همداراز ویلي، هند هڅې کوي دغې دوه اړخیزې جګړې ته درېیم لوری ور ګډ کړي او په وینا یې دا یوه ناکامه سیاسي لوبه ده، څو د هند د ناکامو بریدونو پړه پر نورو واچول شي او ځان د سیمې د امنیت تضمینوونکي په توګه وپېژني.
د ویلو ده چې، په کشمیر کې د وسله والو په برید کې د یو شمېر سیلانیانو له وژل کېدو وروسته هند د می پر ۷مه پر پاکستان برید وکړ او پاکستان هم ځوابي برید وکړ او په دې څو ورځنۍ جګړه کې دواړو خواو ته مرګ ژوبله هم اوښتې وه.
د بښنې نړیوال سازمان د پاکستان له حکومت څخه غوښتنه کړې، چې په دغه هېواد کې دې ټول نیول شوي د بلوڅو د حقونو فعالین له زندانونو ازاد کړي. یاد سازمان په خپل یوه تازه غبرګون کې ویلي، چې د بلوڅو د حقونو فعالان ماهرنګ بلوچ او ګلزار دوست په ګډون دې ټول له زندانونو ازاد کړي.
د روان کال د جولای په ۶ مه، د بلوڅ بشري حقونو مدافع ګلزار دوست د پاکستان د ترهګرۍ ضد څانګې له خپل استوګنځي څخه نیولی دی.
د پاکستان امنیتي ادارو پر ګلزار باندې د ترهګرۍ تورونه لګولي دي.
د پښنې نړیوال سازمان له پاکستاني چارواکو غوښتي، چې باید د سوله ییزو بلوڅ فعالینو غیرقانوني نیول ودروي او سمدلاسه ټول فعالان د ګلزار او ماهرنګ بلوچ په ګډون خوشې کړي، چې له دریو میاشتو راهیسې په زندان کې دي.
په پاکستان کې مسوولو ادارو د دغو بلوڅ فعالانو د نیولو په اړه څه نه دي ویلي.
په همدې حال کې د بښنې نړیوال سازمان پر پاکستاني چارواکو غږ کړی، چې د بلوڅ فعالانو د جبري ورکېدو په اړه "چټکې، بشپړې او اغېزناکې پلټنې" وکړي.
د بشري حقونو نړیوال سازمان ټینګار کړی چې پاکستاني چارواکي باید سمدلاسه د بلوڅ زده کونکو ځایونه افشا کړي او هغوی خوشې کړي.
یاد سازمان له پاکستاني حکومته غوښتي چې د بلوڅ فعالانو د ورکېدو مسوول کسان وپېژني او عدالت ته یې وسپاري.
یاد سازمان یادونه کړې چې د بلوڅ وګړو جبري بې درکه کول د پاکستان د بشري حقونو له نړیوالو مکلفیتونو څخه سرغړونه ده.
دا په داسې حال کې ده، چې بلوڅ لاریون کوونکو د لیندۍ پر ۱۹مه د بلوڅ نسل وژنې، جبري ورکېدو او د دغه قومي اقلیت د هدفي وژنو پر ضد له ۲۷ ورځو پرلت وروسته یو لوی لاریون وکړ.
د پاکستان امنیتي چارواکو له هغه راهیسې یو زیات شمیر بلوڅ فعالان نیولي دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې پر سوېلي کوریا او جاپان به ۲۵ سلنه ګمرکي تعرفې لوړې کړي. سپينې ماڼۍ اعلان وکړ، چې دوی به د صربستان، ټایلنډ او تونس په ګډون پر سوېلي کوریا او جاپان هم نوې تعرفې ولګوي.
که څه هم د ټرمپ پر ټروټ پاڼه جوړجاړي ته اشاره شوې؛ خو هغه دا هم ویلي، چې د امریکا د تعرفو پر ضد هر ډول غچ اخیستونکی اقدام به له ورته غبرګون سره مخ شي.
هغه جاپان او سوېلي کوریا ته په خطاب کې ویلي: «که تاسې په هره اندازه پر موږ تعرفې لوړې کړئ، موږ به پر تاسو ۲۵ سلنه تعرفې لوړې کړو.»
سوېلي کوریا د ټرمپ د دغه اعلان په غبرګون کې ویلي، چې له امریکا سره به خپلې سوداګریزې خبرې اترې ګړندۍ کړي.
د ټرمپ لهخوا پر ۱۴ هېوادونو د تعرفو لوړولو تر اعلان وروسته د امریکا مالي بازارونه راولوېدل.
پرون په کندهار کې افغان سوداګرو او طالب چارواکو د پاکستان له نوي کونسل احمد ویس سره غونډه وکړه. په دې غونډه کې پر سوداګریزو وېزو، ګمرکي تعرفو او سوداګریزو اسنادو بحث وشو؛ خو مثبته پایله یې نه درلوده.
د کندهار د سوداګرۍ او پانګونې خونې ریاست پر خپله فیسبوک پاڼه لیکلي، چې دوی پرون له پاکستاني چارواکو سره د سوداګریزو وېزو، ګمرکي تعرفو، تجارتي اسنادو او نورو ستونزو په اړه غونډه وکړه.
په غونډه کې افغان سوداګرو شکایت وکړ، چې د دوی سوداګریزې وېزې په یوه او بله پلمه ځنډول کېږي او د دوی پر صادراتو ګمرکي تعرفې هم لوړې شوې دي.
د غونډې یوه برخهوال چې نه یې غوښتل د امنيتي لاملونو له مخې یې نوم یاد شي وویل:« افغان سوداګرو پاکستاني چارواکو ته د ګمرکي تعرفو لوړولو په اړه شکایت وکړ؛ خو پاکستاني لوري پر طالبانو تور ولګاوه، چې لومړی دوی ګمرکي تعرفې لوړې کړې دي.»
دغه سوداګر وايي، چې دوی د طالبانو او پاکستان دواړو لهخوا د لوړو تعرفو قربانیان دي.
دغه سوداګر زیاتوي، که څه هم د سوداګریزو وېزو او ګمرکي تعرفو په اړه اوږد بحث وشو؛ خو ځانګړې پایله یې نه درلوده.
غونډې ته ازاد خبریالان هم ورغلي وو؛ خو د راپور جوړولو اجازه ورنه کړل شوه او له غونډې واېستل شول.
پرون دپاکستان حکومت د افغان سوداګرو له پاره پاسپورټ او سوداګریزې وېزې حتمي وبللې، چې دا کار پخوا افغان سوداګرو د خپل فعالیت پر وړاندې یو ستر خنډ بللی و.