چین وايي امریکا هېڅ حق نه لري چې د تبت پر موضوع بیجېنګ ته ګوته ونیسي

که څه هم د ټرمپ پر ټروټ پاڼه جوړجاړي ته اشاره شوې؛ خو هغه دا هم ویلي، چې د امریکا د تعرفو پر ضد هر ډول غچ ‌اخیستونکی اقدام به له ورته غبرګون سره مخ شي.

هغه جاپان او سوېلي کوریا ته په خطاب کې ویلي: «که تاسې په هره اندازه پر موږ تعرفې لوړې کړئ، موږ به پر تاسو ۲۵ سلنه تعرفې لوړې کړو.»

سوېلي کوریا د ټرمپ د دغه اعلان په غبرګون کې ویلي، چې له امریکا سره به خپلې سوداګریزې خبرې اترې ګړندۍ کړي.

د ټرمپ له‌خوا پر ۱۴ هېوادونو د تعرفو لوړولو تر اعلان وروسته د امریکا مالي بازارونه راولوېدل.

د ایران بهرنیو چارو وزارت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې په دې لیدنه کې عراقچي د ملګروملتونو سرمنشي ته د امریکا او اسراییل له خوا د ایران پر ضد د نظامي بریدونو او د نړۍوالو قوانینو د ښکاره نقض په اړه معلومات ورکړي دي.

عباس عراقچي وویل: «دغه بریدونه په ځانګړې توګه پر ملکي سیمو، د پوهنتون پر استادانو، علمي شخصیتونو او د عامه وګړو وژنه او همداراز د ایران د سوله‌ییزو اټومي تاسیساتو موخه ګرځول، د نړۍوالو حقونو ښکاره سرغړونې دي.»

په خبرپاڼه کې راغلي، د ایران د بهرنیو چارو وزیر د ملګرو ملتونو پر امنیت شورا سختې نیوکې وکړې او ویې ویل، چې دغه شورا د امریکا او اسراییل له خوا د ترسره شویو ښکاره «تجاوزونو» پر وړاندې چوپه خوله پاتې ده.

هغه ټینګار وکړ، چې د امریکا له لوري د اټومي تاسیساتو په نښه کول، نه یوازې د ایران پر رژیم سخته ضربه ده، بلکې د ملګرو ملتونو د ۲۲۳۱مې پرېکړه‌لیک ښکاره نقض هم دی.

عراقچي له سرمنشي څخه وغوښتل، چې د ۴۸۷مې پرېکړه‌لیک پر بنسټ، په دې اړه لازم ګامونه واخلي او د ایران تاوانونه جبران کړي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش د وروستیو نظامي بریدونو او د ایران پروړاندې د تاوتریخوالي له زیاتوالي ژوره اندېښنه وښوده.

نوموړي وویل،چې دا حالت نه یوازې د سیمې، بلکې د نړۍوال امنیت لپاره جدي ګواښونه رامنځته کولی شي.

ښاغلي یلدیز ټینګار کړی، چې د طالبانو تر ولکې لاندې افغانستان نه‌ یوازې له دننه له ژور بشري او اقتصادي ناورین سره مخ دی، بلکې د داعش ډلې د فعالیتونو پراخېدل او غېرقانوني کډوالۍ، سیمې او نړۍ ته جدي ګواښونه پېښ کړي دي.

هغه په خپله وینا کې زیاته کړې: «په افغانستان کې بشري وضعیت ورځ تر بلې خرابېږي، نړۍوالې مرستې کمې شوې دي او که دا وضعیت دوام ومومي، ښايي د سیمې ثبات ته لوی خطر پېښ شي.»

یلدیز وویل: «د مېرمنو او نجونو پروړاندې محدودیتونه، د بشري حقونو ښکاره نقض دی او نړۍواله ټولنه باید دا حالت نور ونه زغمي. ترکیه غواړي چې د افغان مېرمنو د زده‌کړې او کار حق ژر تر ژره بېرته تضمین شي.»

د ترکیې استازي د داعش ډلې دوامداره فعالیتونه یو خطرناک بدلون وباله او زیاته یې کړه: «له دې ګواښ سره یوازې هغه وخت مبارزه کېدای شي، چې د سیمې او نړۍ هېوادونه ګډ، صادقانه او دوامداره همکاري وکړي.»

احمد یلدیز همداراز ټینګار وکړ، چې د افغانستان سیاسي ثبات او د خلکو مشروع استازیتوب هغه مهال تضمینېدلی شي، چې ټول اقوام، سیاسي جریانونه او مدني بنسټونه د یوه واقعي ټولګډونه حکومت برخه وګرځي.

د یادولو وړ ده، چې په دې ناسته کې د افغانستان په تړاو یو مهم پرېکړه لیک هم تصویب شو چې د طالبانو د حساب‌ ورکړې، د ترهګریزو ګواښونو پر وړاندې د مبارزې او د بشري وضعیت د ښه والي غوښتنه یې کوله.

ترکیې دا پرېکړه‌لیک تایید کړی او له نورو هېوادونو یې غوښتي، چې د دې د تطبیق لپاره عملي اقدامات ترسره کړي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په یوې خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي دي: «دا اقدام د تحریر الشام تر انحلال وروسته او د نویو چارواکو له لوري د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې ژمنو له مخې ترسره شو.»

مارکو روبیو زیاته کړې، چې د دې پرېکړې موخه د سوریې له نوي حکومت سره د اړیکو رغول، د ثبات تامین او د بندیزونو کمول دي.

نوموړي د سوریې د ولسمشر احمد الشرع د «مثبتو اقداماتو» ستاینه وکړه او ویې ویل، چې دا کار د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هغه لیدلوري برخه ده چې غوښتل‌یې سوریه باثباته، واحد او سوله‌ ییز هېواد وګوري.

تحریر الشام ډله چې پخوا د القاعدې له څانګو ګڼل کېده، تېر کال د احمد الشرع په مشرۍ واک ترلاسه کړ.

الشرع وروسته د سوریې د ولسمشر په توګه وټاکل شو او ژمنه یې وکړه، چې د هېواد راتلونکی به ټولګډونه، ولسواکه او له نړۍوالو سره د همکارۍ پر اساس جوړوي.

په راپور کې راغلي، چې د امریکا دا پرېکړه یوه اوونۍ وروسته له هغې وشوه چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سوریې پر ضد د امریکا اقتصادي بندیزونه لغوه کړل.

ویل شوي، چې دا پروسه د سعودي عربستان په منځګړیتوب ترسره شوې او موخه یې د سوریې له نړۍوالې انزوا څخه رااېستل او د دغه جګړه ځپلي هېواد د بیا رغونې ملاتړ دی.

بلخوا، د سوریې د بهرنیو چارو وزارت رویټرز خبري اژانس ته ویلي چې د بندیزونو لرې کول د یوې ناسمې تګلارې د سمولو لوری ښيي.

وزارت هیله ښودلې، چې پاتې بندیزونه هم ختم شي او یادونه یې کړې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا لا هم د تحریر الشام او احمد الشرع نومونه له تور نوملړ څخه نه دي اېستلي.

سرچینو ویلي، چې د سوریې ولسمشر احمد الشرع پلان لري چې د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلې په غونډه کې چې د روان کال په سپټمبر میاشت کې ترسره کېږي، ګډون وکړي.

د روسیې د جنايي تحقیقاتو مرکزي ادارې ویلي، سټاراوویټ د خپل موټر دننه د ډزو له امله مړ شوی او دا مهال د پېښې څرنګوالي په اړه پلټنې روانې دي، چې پکې د ځان‌وژنې احتمال هم شامل دی.

سټاراوویټ له ۲۰۱۸م کال څخه تر ۲۰۲۴م پورې د کورْسک سیمې والی پاتې شوی و او بیا د ۲۰۲۴ کال په مې میاشت کې د ټرانسپورت د وزیر په توګه ټاکل وټاکل و.

د نوموړي ناڅاپي مړینې د روسیې په سیاسي کړیو کې یو ځل بیا پوښتنې راولاړې کړې، په ځانګړي ډول هغه وخت چې چارواکي له دندو ګوښه کېږي او وروسته په مرموز ډول له منځه ځي.

د روسیې چارواکو تر اوسه د پېښې د څرنګوالي په اړه نور جزییات نه‌دي خپاره کړي، خو څېړنې دوام لري.