په خېبر پښتونخوا کې په یوې ټرافيکي پېښه کې ۱۳ کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې

دغه اعتراضیه غوڼده د خېبر ولسوالۍ د باړي بازار سیمه کې د ځايي سیاسي ګوندونو او زرګونو عامو خلکو له لوري ترسره شول. د غونډې ګډوالو ویلي، چې په قبایلي سیمو کې د حکومت واک له منځه تللی او ورځ تر بلې امنیتي وضعیت د خرابېدو خواته روان دی.

د خېبر اوسېدونکو ویلي، چې حکومت دې د قبایلي سیمو د مشرانو د وژنو او له تېرا څخه په زور د ځايي کسانو اېستلو مخنیوی وکړي.

د اقبال افریدي په نوم د دې غونډي یو ګډونوال ویلي:«دا هېواد د قبایلي وینو په بدل کې اباد شوی خو قبایل لا هم له بنسټیزو اسانتیاوو بې برخې دي. اوسنی عملیات د ترهګرو پر ضد نه بلکې د ولس پر ضد دي. که یو ځل ترهګر له منځه تللي وو نو بېرته څنګه راپیدا شول؟»

د دغه اعتراضیه غونډي پرمهال د خېبر اوسیدونکو په قبایلو سیمو کې د پوځي عملیاتو سخت مخالفت وکړ او وې ویل، چې پوځ د عملیاتو په بهانه د پښتونخوا کاني زیرمې غصبوي.

د حمیدالله جان افریدي په نوم د دې غونډي یو وینا وال ویلي:«موږ د مرمیو د خوراک لپاره چمتو یوو، خو نور پوځي عملیات نه شو زغملای. د قبایلي سیمو پر سر یو ځل بیا د ډالرونو د ترلاسه کولو سازش روان دی. ولس دې راپورته شي او د پوځي عملیاتو پر وړاندې دې د اوسپنې دیوال جوړ کړي.»

دوی وايي، که حکومت د ترهګرۍ ضد تګلار کې بدلون را نه ولي، اړ دې چې د قبایلي سیمو ټول ښارونه، لويي لارې او سړکونه د تګ راتګ پر مخ بند کړي.

امر الله صالح زیاته کړې:«هر مولانا چې د مدني فکر خاوند وي، په نښه کېږي. مولانا خانزیب ځکه ووژل شو، چې غوښتل یې ازاد فکر له مذهبي افراطیت سره یو ځای نه شي. دا یو بشپړ پلان شوی پروګرام دی، چې اجازه نه ورکوي، دین د مدنیت او سوله‌ییز ګډ ژوند سره یو مسیر غوره کړي.»

نوموړي ویلي، چې قابیلي سیمي په تېرو سلو کلونو کې د ناامنۍ او بې ثباتۍ د یوې وسیلې په توګه کارول شوي دي او د افغانستان پر حالاتو یې هم ژور اغېز کړی دی.

صالح وايي، چې یو شمېر ملتپاله پښتانه هڅه کوي، چې له دې وضعیت څخه د خلاصون لار پیدا کړي، خو د دې لارو مخکښان هره شېبه د مرګ له خطر سره مخ دي.

د پاکستان د لومړي وزیر د سوداګرۍ همغږي کوونکي راڼا احسان افضل د دغه پلټفارم د پرانېستنې پرمهال وویل، ډیجیټل سوداګریز دهلیزونه به له سیمه‌ییزو صادروونکو او سوداګرۍ سره هم مرسته وکړي.

پاکستاني چارواکو په دې غونډه کې زیاته کړه، حکومت ژمن دی چې یو عصري او خوندي ډیجیټلي سوداګریز نظام رامنځته کړي څو ورسره له کوچني او منځنیو کاروبارونو ملاتړ وشي.

په ورته وخت کې د دغه هېواد کې د بهرنیو چارو وزارت یوې چارواکې امنه بلوڅ هم د اقتصادي ډیپلوماسۍ پر اهمیت له ټینګار سربېره په ډاګه کړه چې ډیجیټلي وسایل د نړیوال اقتصاد په برخه کې د پاکستان د فعال حضور لپاره اړین دي.

د سرچینو د معلوماتو له مخې؛ په باړې بازار کې د غونډې ټاکل شوي ځای ته زرګونه خلک راغونډ شوي او لا هم ډلې، ډلې خلک راروان دي.

ټاکل شوې د جمعې تر لمانځه وروسته به همدلته د روانې نا امنۍ، هدفي وژنو، وسله‌والو بریدونو او سیمه کې د خپلسرو وسله‌والو پر ضد ویناوې وشي.

ځايي اوسېدونکي له سپینو بېرغونو سره د غونډې ځای ته رسېدلي دي.

په دې وروستیو کې د خېبر ولسوالۍ بېلابېلو سیمو کې د وسله‌والو فعالیتونو او د پاکستاني پوځ عملیاتو خلک تنګ کړي او له همدې امله دوی غواړي د نا امنۍ مخنیوي لپاره ولسي پرېکړې وکړي.

دغه وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغې خبرې د قزاقستان د بهرنیو چارو له وزیر مرات نورتلیو سره په کتنه کې کړې دي.

د طالبانو په دویمه واکمنۍ کې دا لومړی ځل دی، چې د قزاقستان د بهرنیو چارو وزیر افغانستان ته سفر کوي.

د طالبانو په وینا؛ دوی د قزاقستان سره پر سياسي تفاهم بحث کړی دی. که څه هم په دې ملاقات کې د بېلابېلو اړیکو پر پراختیا د بحث یادونه شوې؛ خو سوداګریزې اړیکې او سياسي تفاهم یې مهم بحثونه بلل کېږي.

د افغانستان د تورغونډۍ له لارې له قزاقستان سره د اورګاډي د پټلۍ غځولو توافق مخکې لا شوی؛ خو اوس د دې تخنيکي کار پر دوام بحث شوی دی.

کله چې روسیې د طالبانو حکومت په رسمیت وپېژاند داسې ښکاري، چې طالبان په منځنۍ اسيا کې د نورو ملګرو په لټه کې دی؛ په تېره بیا هغه هېوادونه چې د روسیې تر نفوذ لاندې دي.

د یادونې وړ ده، چې طالبانو په خپله لومړۍ واکمنۍ کې هم له ترکمنستان او قزاقستان سره ښې سوداګریزې اړیکې لرلې.