فرانسه د خپلې خپلواکۍ ورځ لمانځي

د فلسطیني چارواکو او عیني شاهدانو په وینا، برید هغه مهال شوی کله چې یو شمېر ماشومان د محاصره شوې غزې له یوې سیمې څخه خپلو کورونو ته د اوبو د لېږد په حال کې وو.

د پېښې ویډیوګانې او انځورونه په ټولنیزو رسنیو کې خپاره شوي، چې خلک پرې سخت خواشیني او غوسه دي.

د بشري حقونو سازمانونه له نړۍوالو غوښتي، چې دا ډول پېښې دې ژر تر ژره وڅېړل شي او د ملکي وګړو په ځانګړي ډول د ماشومانو د ساتنې لپاره دې اقدامات وشي.

د کیېف په اعلامیه کې ویل شوي چې دا کسان د ډګروالایوان وورونېچ په وژنه تورن وو. یاد ډګروال د پنجشنبې په ورځ په کییف ښار کې وویشتل شو.

د اوکراین ملي امنیت اداره وايي چې په وژنه شکمن کسان یو نارینه او یوه ښځه دي، خو دا یې نه دي ویلي چې د نیولو عملیاتو پر مهال څومره شکمن کسان وژل شوي دي.

دا پېښه په داسې حال کې رامنځته شوې چې د اوکراین او روسیې ترمنځ امنیتي ترینګلتیاوې لا هم دوام لري او دواړې خواوې یو بل په جاسوسۍ، هدفي وژنو او ترور تورنوي.

زېلېنسکي نن یکشنبه د ( چنګاښ ۲۲مه) په خپلې اېکس پاڼه لیکلي چې روسیې په تېرو۷ ورځو کې د بې پیلوټه الوتکو ۱۸۰۰ بریدونه کړي، ۱۲۰۰ بمونه یې غورځولي او په ۸۳ توغندیزو بریدونو یې بېلابېل ښارونه په نښه کړي دي.

نوموړی وايي، د اوکراین دفاعي ځواکونو د روسیې ځینې بریدونه شنډ کړي او هڅه کیږي چې دفاعي سیسټم لا پسې پیاوړی شي.

په ورته وخت کې د اوکراین ولسمشر وايي چې د روسیې د پراخو هوايي بریدونو پیل د جګړې د اوږدولو مانا لري او سپارښتنه یې کړې چې د شخړې د پای ته رسولو لپاره باید له ډیپلوماتیکو لارو چارو کار واخېستل شي.

د امریکا او او اروپايي تولنې سربیره ګڼ هېوادونه او سیاسي مشران هڅه کوي چې په اواکراین کې جګړې ته د پای ټکی کېږدي، خو تر دې دمه دغو هڅو نتیجه نه ده ورکړې.

یاد افغان-امریکايي ډېپلوماټ یک‌شنبه (چنګاښ ۲۲مه) پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي دي: یوازې د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو دغه راپور ته وګورئ؛ له کمېټو، کاري ډلو او راپور ورکوونکي څخه دی. دا هغه څه دي چې ملګري ملتونه یې ښه کوي - د حل لارو له وړاندې کولو پرته د لګښتي صنعت جوړول.»

هغه زیاته کړې چې دغهډول فعالیت ملګري ملتونه په داسې اداره بدل کړې چې یوازې جوړښت تولیدوي، خو د خلکو لپاره هېڅ پایلې نه‌لري.

خلیل‌زاد دا څرګندونې دا څرګندونې داسې مهال کوي چې څو ورځې مخکې ملګرو ملتونو د افغانستان د وضعیت په تړاو غونډه کړې وه.

نتانیاهو د شنبې پر شپه د «ژوند، ازادۍ او لوېن» په خپرونه کې زیاته کړې چې په سیمه کې د ایران د متحدو ډلو ترپاشل کېدو او پرځېدو وروسته، سپاه پاسداران د یورانیمو د غني کولو پروسه ګړندۍ کړې وه.هغه وویل: «موږ ویلي و چې ایران کولای شي په راتلونکي کال کې اټوم بم جوړ کړي او د اسراییل د ویجاړېدو لپاره یې وکاروي.»

نوموړي د ایران پر وړاندې د امریکا متحده‌ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سیاستونو د ستاینې ترڅنګ ویلي چې ټرمپ د تهران د ګواښ په اړه ښه پوهېده او د ایران له حکومت سره یې د جوړجاړي پر ځای برید ته ترجیح ورکړه.

دی وايي چې د اسراییل او امریکا ترمنځ همکاري د متقابل درناوي او ګډې موخې پر بنسټ ولاړه ده. د نتانیاهو په وینا، «امریکا د ازادې نړۍ مشره ده او اسراییل په منځني ختیځ کې د هغې مرکز دی.»

د اسراییل لومړي وزیر همداراز وايي چې هېواد یې په‌خپله د جګړې په ډګرونو کې جنګېږي، په لومړۍ لیکو کې دی او له متحده‌ایالاتونو سره پوځي او استخباراتي معلومات شریکوي.د هغه په وینا، «له امریکا سره زمونږ استخباراتي همکاري د امریکایانو په ګډوند ډېرو خلکو ژوند ژغوري.»

نتانیاهو د مرکې په یوې بلې برخې کې په غزه کې د اسراییلي یرغمل شویو په تړاو وویل: «موږ د هغوی د ساتنې لپاره هر څه کوو، خو په مقابل کې حماس ملکي وګړي په نښه کوي.»

نوموړي د مرکې په پای د هغې پوښتنې په ځواب چې کهچېرې یې کولای شوای له یوه تاریخي شخصیت سره وویني، نو هغه به څوک و؟ ده وویل: «تیوډور هرزل»؛هغه څوک چې د فلسطین په خاوره کې د یهودي دولت د مفکورې بنسټ‌ګر ګڼل کېږي. نتانیاهو زیاته کړې چې د هرزل ډېرو سیاسي او امنیتي پرېکړو ده ته الهام ورکړی.

هغه په پای کې ویلي چې اسراییل د امریکا ملاتړ ته درناوی لري، خو تمه نه‌لري چې امریکایي سرتېري به د جګړې په ډګرونو کې د هغوی لپاره وجنګېږي، ځکه چې اسراییل د ځان د دفاع کولو وس لري.