د طالبانو د هرات والي ایران ته په سفر لاړ

نوموړي د شنبې په ورځ پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې د طالبانو او قطر په همکارۍ د افغانانو د اخراج له امله اندېښمن دی او ښايي نور ورته جبري ستنول هم ترسره شي.

نوموړي ویلي:« ان که دغه کسان مجرمین هم وي، نوړیوال قانون باید رعایت شي، چې په پکې د “نا جبري بېرته استولو” اصل هم شامل دی.

بېنېټ خبرداری ورکړی، چې ستنول کېدونکي کسان به په افغانستان کې له جدي ګواښونو سره مخ شي.

نوموړي په داسې حال کې د جرمني له خوا د افغانانو د بېرته ستنولو په اړه اندېښنه ښودلي چې تېره ورځ د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په رسمي توګه ومنله، چې د جرمني له فډرالي حکومت سره یې د افغانانو د اېستل کېدو په تړاو مفصلې خبرې کړې دي او په دې لړ کې نن ۸۱ هغه افغانان چې په یاد هېواد کې یې د کډوالۍ قضیې رد شوې وې، کابل ته ستنېږي.

په پنجشېر کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم ریاست د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۸مه) په یوې خبرپاڼه کې لیکلي چې په پریان ولسوالۍ کې د پنځو نویو کانونو د استخراج پروسه په رسمي ډول پیل شوې ده.

دې ادارې زیاته کړه، چې د کانونو د استخراج د پروسس پیل شاوخوا ۱۰۰ کسانو ته د کار زمینه برابره کړې ده.

په پنجشېر کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم ریاست مشر محمد قاسم امیري د کانونو د استخراج د جوازونو د ورکولو د پروسې د چټکتیا اعلان وکړ او ویې ویل چې تر اوسه پورې له ۶۰۰ څخه زیاتو شرکتونو ته د کانونو جوازونه ورکړل شوي دي.

هغه زیاته کړه، چې د زمرد د کانونو د پیژندلو او چمتو کولو پروسه په ټول ولایت کې روانه ده.

د طالبانو ځايي چارواکي ویلي، چې اوس مهال په پنجشېر کې د شاوخوا ۱۸۰ زمرد کانونو استخراج په عملي توګه روان دی.

طالبانو په تیرو څلورو کلونو کې د افغانستان د طبیعي سرچینو او کانونو د استخراج پروسه ګړندۍ کړې ده.

خپلواکو ادارو او کارپوهانو دا ډله په طبیعي سرچینو او د شتمنیو په ضایع کولو تورنه کړې ده او دا استخراج غیر مسلکي بولي.

د ایرینا خبري اژانس د ټولنیز رفاه ادارې سرپرست الوند په حواله لیکلي، چې د خیریه موسسې یوازې هغو ماشومانو ته خدمات وړاندې کوي چې والدین یې د استوګنې جواز لري.

هغه همدراز وویل چې د ۱۸ کلونو څخه کم عمر لرونکو وګړو لپاره چې د استوګنې قانوني جواز نه لري کوم حکم نه کوي.

د ایرنا د خبري اژانس د شمېرو له مخې دا مهال په ټول ایران کې ۶۶۶ د ماشومانو د پاملرنې مرکزونه فعالیت لري، چې له دې جملې څخه ۶۱۹ غیر دولتي او ۴۷ دولتي مرکزونه دي.

دوی زیاتوي چې په ټولیز ډول، شاوخوا ۹ زره ۳۰۰ ماشومان چې عمرونه یې له ۱۸ کالونو کم دي په دې مرکزونو کې ساتل کېږي.

امرالله صالح د محمد اشرف غني په حواله ویلي: «دا کسان چې نن پر نظام کبر او ناشکري کوي، له دې نه دي خبر چې په نه موجودیت کې به یې افغانستان داسې یوه زندان ته ورته وي چې چت به نه‌لري.»

نوموړي د سولې او پخلاینې په تړاو د غني دا خبرې راخیستي چې «هغوی د سولې بهیر مانا نه ده درک کړې. د نظام منزوي کول نه سوله راولي، نه ثبات؛ بلکې دا لاره یا کورنۍ جګړې ته لاره هواروي، یا بې‌ساري وېره او وحشت زېږوي او یا هم دواړه.»

امرالله صالح دا څرګندونې د دوحې هوکړې ته په اشارې کړي چې د طالبانو او امریکا ترمنځ په ۲۰۲۰ کال کې لاسلیک شوې وه او د اشرف غني او امرالله صالح په مشرۍ جمهوري نظام ترې څنډې ته کړای شو و.

نن مخترع شېخ په کابل کې د دې اختراع په مناسبت جوړې شوي غونډې ته وویل: تر دې مهاله خلکو فکر کاوه چې د اختراعاتو او ساینس سرچینې یوازې پوهنتونونه او د عصري علومو مرکزونه دي، خو نن مدرسې یو داسې اختراع وکړه که د ساينس پلار (انیشټاین) ژوندی وای نو د مدرسې شاګرد شوی به وای.

مخترع شیخ د خبریالانو او یو شمېر طالب چارواکو په مخ کې دا معجزه غوندې اختراع په عملي ډول خلکو ته وښودله چې څنګه له ځمکې څخه له واټرپمپ او بلې تخنيکي وسیلې پرته اوبه راپورته کوي او ان دا چې له څاه څخه خپله اوبه راپورته کېږي او پر ځمکه بهېږي.

شېخ د یوې مدرسې څو ښکلي پېغلې د یوه ژور او وچې څاه پر غاړه ودرولې، پېغلو یو بل ته لاسونه سره ورکړل، یو ځل به له څاه څو ګامه پر شا ولاړې او بیا به بیرته کوهي ته ورنژدې شوې، په دې ډول به هر ځل کوهي ته د پېغلو له نژدې کېدو سره د کوهي اوبه راپورته کېدلې چې اخیر څاه تر خولې پورې ډکه شوه او اوبه پر ځمکه وبهېدلې.

په دې غونډه کې د زراعت او مالدارۍ وزیر وویل چې دا اختراع به ډېر ژر افغانستان له وچکالۍ څخه وژغوري او د زراعت سکټور به پر خپلو پښو ودروي.

د لوړو زده کړو وزیر هم دې غونډې ته راغلي و، هغه وویل: «په تېر جمهوریت کې هر کال له ښوونځيو او پوهنتونونو څخه زرګونه نجوني فارغېدلې، اما له فحاشۍ پرته یې ټولنې ته یوه ذره خیر نه رسېده، خو الحمدلله شیخ صاحب مبارک له نجونو داسې مثبته استفاده وکړه چې نړۍ ورته حیرانه ده. دا دی موږ په عمل کې ثابته کړه چې د نجونو زده کړې بې ګټې دي او موږ پر ځای پرېکړه کړې ده.»

مخترع شېخ څه موده وړاندې د دې اختراع تیوري په مدرسه کې خپلو طالبانو ته تشریح کړې وه چې ویډیو یې په ټولیزو رسنیو کې ډېره مشهوره شوې وه.

دا په داسې حال کې ده چې څه موده مخکې د اوبو او برېښنا وزارت مشاور په خپل یوه صوتي پيغام کې ویلي و، طالبانو د علمي مرکزونو دروازې تړلي، خو د خرافاتو دروازې یې خلاصي کړي دي.