د طالبانو د دفاع وزارت ویاند عنایت الله خوارزمي وايي، چې د پوځ په اوسني شمېر کولای شي د افغانستان امنیت ټینګ کړي. نوموړي نن سې شنبه د (چنګاښ ۳۱مه) د دغه وزارت د لاسته راوړنو په غونډه کې ویلي، چې دا مهال د طالبانو د پوځ شمېر د ۱۵۰ تر ۲۰۰زرو ترمنځ دی.
هغه وایي:« د اردو شمېر د ۱۵۰ څخه تر۲۰۰ زرو ترمنځ دی، اوسني شرایط همدا ایجابوي او موږ په دې شمېر کولای شو د خپلو پولو، ښارونو او لویو لارو امنیت ټینګ کړو.»
د طالبانو د دفاع وزارت لوی درستیز فصیح الدین فطرت وايي، که څه هم تراوسه د هغو الوتکو چې د تېر نظام د پرځېدو پرمهال له افغانستانه دباندې وړل شوې وې؛ د بېرته ترلاسه کولو هڅو پایله نهده ورکړې، خو هیڅکله به ترې تېر نه شي.
نوموړي دغه څرګندونې نن سې شنبه د (چنګاښ ۳۱مه) په کابل کې د تېر یوه کال په موده کې د طالبانو د دفاع وزارت د لاسته راوړنو په غونډه کې کړې دي.
ښاغلی فطرت وايي:« هغه څه چې د افغانستان دي، موږ به ترې هیڅکله تېر نه شو. په تېرو څلورو کالو کې هڅې شوې دي، تراوسه یې پایله نه ده ورکړې؛ خو موږ نهیلي نه یو.»
د راپورونو پربنسټ له افغانستانه د امریکایي ځواکونو د وتلو پر مهال ۲۲ پوځي الوتکې او ۲۴ چورلکې له افغانستانه ازبکستان ته لېږدول شوې وې.
د طالبانو د فاع وزارت د دغې غونډې پرمهال دا رنګه ویلي، چې په تېر یوه کال کې یې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې ۷۰۰ امنیتي پوستې جوړې کړې دي.
د دغه وزارت لوی درستیز محمد فصیح الدین فطرت ويلي، چې دغه پوستې د پولې په اوږدو کې د امنیتي تدابیرو په موخه جوړې شوې دي.
نوموړي زیاته کړې، دوی هیڅکله نه دي غوښتي چې د کرښې په اوږدو کې له پاکستاني او ایراني پوله ساتو ځواکونو سره په جګړه کې ورښکېل شي؛ خو که له هغې خوا پرې برید شوی هغه یې بېځوابه نه دی پرېښي.
فطرت یو وار بیا په افغانستان کې د داعش ډلې د حضور په اړه راپورونه بېبنسټه وبلل او ویې ویل، چې دغه ډول خبرونه حقیقت نه لري او د تبلیغاتو تر بریده دي.
نوموړی وايي، طالبانو په افغانستان کې بشپړ امنیت ټنیګ کړی او د وسلهوالو ډلو د حضور په اړه اندېښنې بېځایه دي.
له افغان خبریالانو د ملاتړ سازمان وايي، چې افغان خبریالان د افغانستان په ګاونډیو او په ځانګړې توګه پاکستان او ایران کې له جدي ننګونو سره مخامخ دي او دغه وضعیت دوی سخت اندېښمن کړي دي.
د یاد سازمان له لوري نن سې شنبه د ( چنګاښ ۳۱مه) په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې افغان خبریالان په پاکستان کې او ایران کې له خپلسرو نیونو، ګواښونو، په جبري توګه د ستنولو او له ټولو لومړنیو حقونو بې برخې دي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې خبریالان د بیان ازادۍ، مسلکي فعالیتونو او د سانسور پر وړاندې د مقاومت له امله له هېواده وتلي؛ خو اوس په داسې شرایطو کې ژوند کوي، چې ژوند یې له جدي ګواښ سره مخامخ دی.
په پاکستان کې د ویزو د تمدید لړۍ بندېدل هم د اندیښنې وړ بلل شوي او د خبریالانو د ملاتړ سازمان وايي، چې دې چارې ډېری خبریالان په دغه هېواد کې له پراخو ستونزو سره مخ کړي دي.
په خپرپاڼه کې د ملګرو ملتونو، اروپايي ټولنې، د کډوالو عالي کمېشنرۍ او د بیان ازادۍ د ملاتړ له ټولو بنسټونو غوښتنه شوې، چې له افغان خبریالانو سره د ستونزو په حل کې بېړنۍ مرستې وکړي او خپل مسوولیتونه دې ادا کړي.
یاد سازمان زیاته کړې، چې دغه بنسټونه باید نورو هېوادونو ته د خبریالانو د اېستلو، جبري ستنولو د مخنیوي، د ویزو د تمدید او نورو لومړنیو اسانتیاوو ته د لاسرسي په برخو کې له ځنډ پرته ګامونه پورته کړي.
د افغان خبریالانو د ملاتړ سازمان د خبرپاڼې په پای کې ژمنه کړې، چې د خبریالانو د ژغورنې لپاره به خپلو هڅو ته دوام ورکړي او له نړۍوالې ټولنې یې غوښتي، چې په دې برخه کې له دوی سره همکاري وکړي.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان بانک وايي، له مرکزي، سوېل ختیځ او ختیځ زونونو څخه راټول شوي یو میلیارد، نهه مېلیونه او ۸۶۷ زره افغانیو په ارزښت یې زاړه بانک نوټونه سوځولي دي.
د دغه بانک له لوري په خپرې شوې خپرپاڼه کې راغلي، چې دغه زاړه بانک نوټونه د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان بانک دویم مرستیال ملا محمد اخند په مشرۍ د ګومارلشوي پلاوي تر څار لاندې په کابل کې سوځول شوي دي.
په خپرپاڼه کې د نورو زړو بانک نوټونو را ټولولو ژمنه هم شوې ده.
په خبرپاڼه کې راغلي:« د دې لپاره چې هېوادوال خپلې مالي راکړې ورکړې په اسانۍ ترسره کړي، د افغانستان بانک وخت په وخت د افغانۍ زاړه بانک نوټونه له بازار څخه راټولوي؛ په بدل کې یې هېوادوالو ته نوي بانکنوټونه وېشي او مندرس بانک نوټونه سوځوي.»
په خبرپاڼه کې همداراز له خلکو غوښتل شوي، چې د افغاني بانک نوټونو سمې ساتنې او کارَونې ته دې جدي پاملرنه وکړي.
دا په داسې حال کې ده، چې اوسمهال د افغانستان په بازارونو کې ډېری کارېدونکي بانک نوټونه زاړه شوي او خلکو یې په اړه په دوامداره توګه شکایتونه هم کړي دي.
د سور صلیب نړۍوال فدراسیون تازه افغانستان ته د ستنېدونکو کډوالو د وضعیت په اړه اندېښنه ښودلې او په دې برخه کې یې د بېړنیو مرستو غوښتنه کړې ده.
د یاد فدارسیون له لوري په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي:« که نړۍواله ټولنه همدا اوس اقدام ونهکړي؛ نو دغه وضعیت به له کنټروله بهر شي.»
په خبرپاڼه کې د افغانستان لپاره د یاد فدراسیون د پلاوي د مشر له قوله راغلي، چې نړۍواله ټولنه باید د راستنېدونکو افغانانو د ښه ژوند لپاره په خپلو مرستو کې زیاتوالی راولي.
دا په داسې حال کې ده، چې په وروستیو څو اوونیو کې د افغانستان له ګاونډیو او په ځانګړې توګه له ایرانه د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ په بې ساري ډول چټکه شوې او هره ورځ زرګونه کسان په جبري توګه افغانستان ته ستنېږي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي بیا ویلي، چې له طالبانو سره یې د کډوالو په تړاو تماسونه او همغږي ډېره شوې ده.
اسماعیل بقايي د دوشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۰مه) په یوې خبري ناسته کې د افغانانو د جبري ستنولو موضوع رد کړه او ویې ویل،« اړتیا ده، چې لومړی دغه مفهوم اصلاح شي؛ دلته د افغان کډوالو د داوطلبانه بېرته ستنېدو د اسانولو خبره ده، نه د جبري اېستلو.»
د امریکا د استیناف محکمې د پرېکړې له مخې به په امریکا کې مېشت افغانان او کامرون وګړي له دغه هېواده و اېستل شي. تر دې وړاندې د استیناف محکمې د ټرمپ ادارې هغه پرېکړه د یوې اوونۍ لپاره ځنډولې وه، چې د افغانانو د لنډمهاله خوندیتوب پروګرام د لغوه کېدو په اړه یې کړې وه.
د محکمې تازه پرېکړه د امریکا حکومت ته دا اجازه ورکوي، چې په دغه هېواد کې مېشت څه باندې ۱۴زره افغانان او نږدې ۸زره کامرون وګړي د امریکا له خاوري وباسي.
تر دې وړاندې د CASA په نامه د کډوالو ملاتړ سازمان له محکمې د افغانانو د لنډمهاله خوندیتوب پروګرام ځنډولو غوښتنه کړې وه؛ خو محکمې ویلي چې اوس دومره شواهد نشته چې حکومت دې دا اقدام ونهکړي.
د افغان ایواک په نوم امریکا ته د افغانانو د لېږد بنسټ مشر د محکمې تازه پرېکړه ننګولې او هغه یې ظالمانه بللې ده.
د دغه بنسټ له لوري په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې « دا اقدام قانوني نه؛ بلکې سیاسي انګیزه لري او په دې تړاو د ټرمپ ادارې پالیسي ظالمانه ده.»
د امریکا د کورني امنیت وزیرې کرېسټي اېل نویم وړاندې اعلان وکړ، چې د افغانانو لپاره به د لنډمهاله خوندیتوب یا TPS پروګرام پای ته ورسېږي، چې له مخې به یې زرګونه افغانان د جولای له میاشتې وروسته د امریکا د کډوالۍ او ګمرکونو ادارې (ICE) لهخوا د جبري اېستلو له ګواښ سره مخ شي.