مخکې بامیان اوس دایکندي؛ ابراهیم صدر هزاره میشتو ولایتونو ته د سفرونو لړۍ پیل کړې

د ملي بیرغ ورځ د جلاوطنه افغانانو له‌خوا داسې مهال نمانځل کېږي، چې پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنۍ نږدې څلور کاله تېرېږي او په د دغې ډلې په ادارو کې د تور، سور او زرغون بېرغ ځای د طالبانو سپین بېرغ نیولی دی.

د تېر جمهوري نظام پر مهال به د ملي بېرغ ورځ په شانداره مراسمو په حکومتي او ولسي کچه نمانځل کېده. هغه مهال به د کابل په وزیر اکبر خان غونډۍ تر ټولو لوی بېرغ په دغه ورځ نوی کېده؛ د واټونو او هټۍګانو سربېره به خلکو په خپلو موټرونو هم ملي بېرغ لګاوه او په وطني ولولو به یې دغه ورځ نمانځله.

که څه هم سږکال دغه ورځ خلکو په افغانستان کې د طالبانو د بندیزونو او وېرې له کبله د تېر په څېر نه ده نماځلې؛ خو ګڼو افغان ځوانانو، پخوانیو چارواکو او په پښتونخوا کې ځینو سیاست‌والو په خواله رسنیو د ملي بېرغ انځورونه، لیکنې او ویډیویي پیغامونه خپاره کړي دي او درې رنګه بېرغ يې د افغانستان د «ملي ارزښت» په توګه ياد کړی دی.

دوی ویلي، دغه ورځ ځکه په ځانګړو ولولو او احساساتو نماځي چې د افغانستان درې رنګه بېرغ د افغانانو د ملي هويت، تاريخ او وياړلو حماسو سمبول دی او د دغه سمبول ساتنه او پالنه یې «ملي وجيبه» ده.

د تېر جمهوري نظام په وروستیو کې د افغانستان د ملي ټلویزیون مشر اسماعیل میاخېل په اېکس پاڼه لیکي: « دا درې رنګونه د قربانیو، ملي یووالي او مقاومت نښه ده. دا نه د اجیرانو بېرغ دی، نه د کومې ډلې. دا د ټولو افغانانو د هیلو او ښېرازۍ بېرغ دی.»

نوموړي ویلي، هیله او ایمان لري چې ډېر ژر به یو وار بیا پر ارګ او د ټولو افغانانو په کورونو درې رنګه بېرغ ورپېږي.

له بل پلوه پښتون سیاست‌وال او د ملي جمهوري غورځنګ مشر محسن داوړ د یوه لنډ ویډیويي پیغام په خپرو سره ویلي:« په داسې حال کې چې استعمار هڅه کوي د افغانیت ټولې نښې له‌منځه یوسي، دا د هر افغان مسوولیت دی چې دا بېرغ ژوندی وساتي. زه هیله لرم داسې ورځ به راځي، چې دغه بېرغ به په لوی وطن ورپېږي.»

دغه ورځ په ۱۳۹۸ هـ.ش کال کې د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني له لوري د افغانستان ملي بېرغ ته د درناوي او ویاړ په موخه د ملي بېرغ ورځې په نوم ونومول شوه.

طالبانو په افغانستان کې له بیا واکمنېدو سره سم د افغانستان پر «ملي بېرغ» او «ملي سرود» سخت بندیزونه ولګول.

د راپورونو له مخې؛ طالبانو د ملي بېرغ په سر لسګونه ځوانان ونیول، شکنجه کړل او ان د واک په لومړیو ورځو کې یې ځینې ووژل.

په راپور کې راغلي:« حقیقت دا دی، چې کډوال تر ټولو ارزانه مزدوران وو. کله چې د کوربه هېوادونو دغه اړتیا پوره شوه؛ نو هر حکومت خپله اصلي څېره راښکاره کړه.»

د راپور له مخې؛ دغه لړۍ لومړی د امریکا متحده ایالتونو پيل کړه او بیا نورو هېوادونو هم ورسره بدرګه کړه؛ لکه ایران، پاکستان، تاجکستان او ځينو اروپايي هېوادونو.

په راپور کې راغلي:« د کډوالو د اېستلو اصلي او بنسټیز لامل اقتصادي دی؛ د بېلګې په ډول پاکستان له امریکایانو څخه هر کال د کډوالو په سر ډېر ډالر ترلاسه کول او د افغان کډوالو منلو ته به یې د اسلامي ورورولۍ نوم ورکاوه، خو کله چې د لوېديځو هېوادونو پيسې پرې بندې شوې، نور نه اسلامي ورورولي پاتې شوه او نه هم د انصار او مهاجر اسلامي شعارونه.»

په راپور کې په نیوکې سره راغلي، د کډوالو د اېستلو لړۍ لومړی هغو هېوادونو پيل کړه چې د کډوالو لپاره یې نړۍوال سازمانونه جوړ کړي او د کډوالو په اړه یې نړۍوال قوانین وضع کړي وو؛ خو کله چې پوه شول نور دا پېټی نه شي وړلای، نو ټولو تړونونو ته یې شا کړه او بشري سازمانونه خو اوس یوازې په تشو اعلامیو بسنه کوي.

په راپور کې د کوربه هېوادونو سیاسي اخلاقو ته په اشارې ویل شوي،« ځيني هېوادونه اوس دومره انساني عاطفه هم نه‌لري، چې د کډوالو شړلو لپاره منطقي دلایل او انساني طرزالعمل وړاندې کړي. لومړی په خپلو هېوادونو کې د کډوالو پر ضد په مصنوعي ډول کرکه راپاروي او بیا دا پلمه کوي، چې ګواکې کډوال موږ ته ګواښ دي.»

په لیکنه کې زیاته شوې:« ځينو هېوادونو خو د کډوالو پر وړاندې دومره ظالمانه سياست غوره کړی، چې انسانیت یې وشرماوه، بې ګناه کډوال یې په بېلابېلو جرمونو تورن کړل، ویې نیول، زنداني یې کړل، شکنجه یې کړل او ان دا چې اعدام یې کړل.»

په راپور کې پر طالبانو هم نیوکه شوې او ویل شوي دي، چې طالبان نه د کډوالو په اړه له ګاونډیو او نورو هېوادونو سره د خبرو او تعامل صلاحیت او ظرفیت لري او نه هم له راستانه شویو کډوالو سره د مرستې امکانات او ستراتيژي لري.

راپور وړاندې کاږي، چې د کډوالو په اړه نه پخواني «غولوونکي سیاستونه» بریالي وو او نه اوسني سياستونه ښه پایله لرلای شي.

په راپور کې راغلي، چې باید د کډوالو په اړه هر هېواد پر خپلو سرچینو واکمن شي او د خپلو خلکو غم په خپله وخوري.

د کابل ولايت چهار اسياب ولسوالۍ ابتدایه محکمې د حکم له مخې؛ دوه تورن کسان د «لواطت» په تور په ۳۹ درو ووهل شول.

دغه ډول په یوه بله قضیه کې په دایکنډي ولایت کې ابتدایه محکمې یوه ښځه د «نامشروع اړیکو» په تور ۳۹ درې ووهلې او د دې ترڅنګ یې په یوه کال تنفيذي بند هم محکومه کړې ده.

په اعلامیه کې یادونه شوې، چې دغه سزاګاني په عام محضر کې ورکړل شوې دي.

نوموړي اېرنا خبري اژانس ته ویلي، چې ایران له ډېرو هېوادونو سره په یوه غږ په غزه کې روانه نسل وژنه غندي او د دې ظلم بندولو له پاره د هر ډول هڅو ملاتړ کوي.

ښاغلي بقايي زیاته کړې، چې حماس د خپلو خلکو د ګټو په خوندیتوب ښه پوهېږي؛ د نورو هېوادونو او ډلو لاسوهنې ته اړتیا نه شته.

هغه وایي، امریکا باید په غزه کې د ۶۰زره بې ګناه انسانانو د وژلو حساب ورکړی چې ښځې او ماشومان هم په کې شامل دي.

نوموړي نن سې‌شنبه (د زمري ۷مه) په کابل کې د طالبانو اړوندو ادارو لاسته راوړنو په کلنۍ غونډه کې همدا راز ویلي، چې بېلابېل واړه او لوی شرکتونه به په دغه ځمکه کې د پانګونې او سوداګرۍ له اړخه ۳۲ مېلیارده افغانۍ عواید ولري.

هغه زیاته کړې ده، چې په روان کال کې به په افغانستان کې د زر مېګا واټه کورنۍ برېښنا د تولید لپاره پروګرامونه پیل شي.

طالبانو د خپلو حکومتي ادارو د لاسته راوړنو په غونډو کې د لویو لاسته راوړنو په اړه ادعاوې کوي؛ خو د بېلابېلو نړۍوالو بسټونو په ارزونو او راپورونو کې په وار، وار د افغانستان د عمومي وضعیت او په ځانګړې توګه د مخ پر زیاتېدونکې بې وزلۍ په اړه اندېښنې ښودل کېږي.

همدا نن د اماراتي شرکتونو سرپرست ادعا کړې، چې د برېښنا شرکت د برېښنا تولید ځینې لویې پروژې پلې کړې دي او ځینې نورې یې تر کار لاندې دي؛ خو دا مهال د کابل په زړه کې خلک په ۲۴ ساعتونو کې له ۴ ساعتونو زیاته برېښنا نه‌لري.

دوی له افغانستان انټرنشل ـ پښتو سره په خبرو کې وايي، چې د هوا په ګرمېدو د برېښنا دوامداره پرچاوۍ له ګڼو ننګونو سره مخ کړي دي.

د طالبانو حکومت اماراتي شرکتونو په چوکاټ کې بېلابېل ۴۴ شرکتونه فعالیت کوي.