سعودي عربستان د پرتګال له خوا د فلسطین دولت د رسمي پېژندنې د پروسې پیل هرکلی کړی

دا مرسته د اروپايي ټولنې د بشري پروګرامونو یوه برخه ده، چې د افغانستان په محرومو سیمو کې د عامې روغتیا سکتور د ظرفیتونو په ښه کولو تمرکز کوي.

په افغانستان کې د اروپايي ټولنې استازې ویرونیکا بوسکوویچپوهار د طالبانو د خوست والي عبدالقیوم روحاني سره په یوه لیدنه کې وویل، چې د دې مرستې اصلي موخه د ساري ناروغیو د خپریدو مخنیوی او په سیمه ییزه کچه د لابراتوار خدماتو پیاوړتیا ده.

هغه ویلي اروپايي ټولنه به په افغانستان کې د کډوالو او زیان منونکو خلکو لپاره د اساسي خدماتو د وړاندې کولو ملاتړ ته دوام ورکړي.

په وروستیو کلونو کې اروپايي ټولنه د هغو بنسټونو څخه ده، چې د خپلو بشري مرستو یوه برخه یې په افغانستان کې د روغتیا، ښوونې او روزنې او کډوالو سکتورونو ته ځانګړې کړې ده.

د یادولو وړ ده، چې په افغانستان کې د طالبان د بیا ځلې واکمنېدو وروسته، ډیری بهرني مرسته کوونکي او پرمختیایي بودیجې د بندیزونو او نړیوالې پېژندنې نشتوالي له امله تړل شوې. د سیهلتمر (Sehatmandi) پروګرام، چې تر دوه زره زیات روغتونونه او کلینیکونه پکې شامل وو او د میلیونونو خلکو لپاره یې روغتیايي خدمات برابرول، اوس په بحراني حالت کې دی. د نړیوالې ټولنې له ملاتړ پرته دغه خدمات د زیان منلو پر سر ولاړ دی.

هغه زیاته کړې: «اسراییل د انزوا له ګواښ سره مخ دی او جرمني د دې د مخنیوي لپاره سخت کار کوي.»

یوهانس واډفول،په خپلو څرګندونو کې د اسراییل او فلسطین د شخړې د حل لپاره د سیاسي پروسې د سمدستي پیل په اړتیا باندې ټینګار وکړ، او خبرداری یې ورکړ چې که اسراییلي حکومت د اشغال شوي لویدیځې غاړې د یوځای کولو په څیر یو اړخیز ګامونه پورته کړي، «جرمني به غبرګون ښودلو ته اړ شي».

هغه وویل چې د اسراییلو ځینو لوړ پوړو حکومتي چارواکو په ښکاره ډول د لویدیځې غاړې د یو ځای کولو ملاتړ کړی او ډیری اروپايي هیوادونه اوس چمتو دي چې د سولې هوکړې پرته هم د فلسطین دولت په رسمیت وپیژني.

واډفول ټینګار وکړ چې جرمني، د فرانسې، بریتانیا او کاناډا برعکس، چې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلې په جریان کې د فلسطین د پیژندلو غوښتنه کوي، دا ګام یوازې د سولې خبرو اترو او د دوه اړخیز حل لارې د ترلاسه کولو په پای کې ممکن ګڼي.

هغه د غزې په تړانګه کې وضعیت "اندیښمنونکی" وباله او د ملکي وګړو د ژوند شرایطو کې یې د سمدستي او بنسټیز ښه والي غوښتنه وکړه.

بلخوا په غزه کې د روغتیا سرچینو په وینا، د جګړې د قربانیانو شمیر له 60,000 څخه ډیر شوی، او په سیمه کې د لوږې سره مخ ماشومانو انځورونود اسراییل په وړاندې د نړیوالې نیوکې څپه راپورته کړې ده.

دغه تالار به د سپینې ماڼۍ په ختیځه برخه کې جوړ شي او د پروژې عملي کار به د ۲۰۲۵ کال د سپتمبر له میاشتې پیل شي.

د لیویټ په وینا، د دې نوې ودانۍ موخه د سپینې ماڼۍ د امکاناتو پراخېدل، د رسمي مېلمنو لپاره د یو مناسب ځای برابرول او د ماڼۍ ختیځ لور ته عصري بڼه ورکول دي.

نوموړې وویل، چې د ختیځ بلاک کارکوونکي، په ځانګړې توګه د ملینا ټرمپ مشاورین، به د جوړونې په موده کې موقتي نورو ځایونو ته ولېږدول شي.

د راپور له مخې، دا ستره پروژه به د ډونالډ ټرمپ او یو شمېر نورو شخصي تمویل کوونکو له خوا مالي ملاتړ شي.

ډونالډ ټرمپ مخکې له دې هم څو ځله ویلي وو چې سپینه ماڼۍ د رسمي مېلمنو لپاره یو پراخ تالار نه لري، او دا اړتیا یې تل احساس کړې وه.

دغه پرېکړه داسې مهال کېږي چې د ټرمپ د بیا نوماندۍ هڅې روانې دي، او دا ډول پروژې کېدای شي د هغه د نفوذ د لا زیاتېدو هڅه هم وګڼل شي.

راپور زیاتوي، د دې پټې پروسې په ترڅ کې د ایران تیل د نړیوالو اوبو په منځ کې له یوې بېړۍ بلې ته انتقالېږي، تر څو د اصلي سرچینې پټول اسانه شي.

د شبکې یو کاري ټیم د سنګاپور له بندره، چې د نړۍ له بوختو بندرونو څخه شمېرل کېږي، ۸۰ مایله لرې سمندر ته وتلی تر څو د دغې پټې سوداګرۍ څرک واخلي.

د سي بي ایس شبکې په وینا، د تیلو ټانکرونه د فارس خلیج څخه را وځي، د مالاکا تنګي له لارې د اندونیزیا ریایو ټاپوګانو ته رسي، او هلته د نورو بېړیو له لارې چین ته لېږدول کېږي. چین دا مهال نژدې ۹۰سلنه د ایران د تیلوپېرودونکی بلل شوی.

چارلي براون، چې د امریکا د بحري ځواکونو پخوانی افسر او د «د اټومي ایران ضد اتحاد» مشاور دی، وایي، «تر هغه چې عرضه وي، د ارزانو ایرانی تیلو تقاضا به هم وي».

دا راپور له هغې وروسته خپرېږي چې د امریکا حکومت د چهارشنبې په ورځ د ایران د انرژۍ سکتور پر وړاندې نوې بندیزونه ولګول، څو د ایران د کورني ځپل او سیمې د بې‌ثباته‌کوونکو فعالیتونو تمویل مخه ونیسي.

مولانا فضل رحمان د پنجشنبې په ورځ پر خپل اېکس ولیکل، چې «زه د یو پاکستاني وګړي په توګه د پاکستان د خپلواکۍ لپاره سخت اندېښمن یم. دا یوه شرموونکې خبره ده چې موږ ته د تیلو د تړون خبر هم له ټرمپ څخه راځي او له هند سره د جنګ او سولې پرېکړه هم له هغه واورو».

نوموړي پر حکومت نیوکه کړې، چې له پارلمان، ایالتونو او ولس سره له همغږۍ پرته داسې سترې پرېکړې کوي، چې ملي حاکمیت، اساسي قانون او د ایالتونو حقوق تر پوښتنې لاندې راولي.

مولانا زیاته کړې، « د اساسي قانون له مخې، دا ډول تړونونه باید د پارلمان، ایالتونو او ولس په باور کې اخیستو سره وشي».

نوموړی وايي، چې دا یوازې د سوداګرۍ مساله نه ده، بلکې د ملي حاکمیت او د ایالتونو د راتلونکو حقونو موضوع ده.

مولانا غوښتنه کړې، چې حکومت باید ژر تر ژره پارلمان ته توضیحات وړاندې کړي او د تړونونو بشپړ جزئیات خلکو ته روښانه کړي.

د متحده ایالاتو او پاکستان ترمنځ د پنجشنبې په ورځ یوه نوې سوداګریزه هوکړه وشوه، چې د پاکستان د ماليې وزارت وایي له مخې به تعرفې راکمې شي او په بېلابېلو برخو لکه انرژي، کانونو، معلوماتي ټکنالوجي او کریپټو کې به پانګونه زیاته شي.

د پاکستان د ماليې وزیر محمد اورنګزیب، چې د خبرو اترو د وروستي پړاو مشري یې کوله، وویل، « له اقتصادي اړخه دا هوکړه یوازې سوداګریزه نه، بلکې یوه ستراتیژیکه همکاري ده. موږ د دې لپاره کار کاوه چې تجارت او پانګونه دواړه یو ځای مخ ته لاړ شي».

پاکستان له امریکا سره د صادراتو په تړاو د ۲۹ سلنې تعرفې له خطر سره مخ و، خو دا تعرفه وځنډول شوه څو د اګست تر لومړۍ نېټې خبرې وغځیږي. اسلام‌ اباد هڅه کوي چې د ویتنام د۲۰سلنه او د هند ۲۵ سلنه په پرتله یې تعرفې ټيټې وساتل شي.

ډونالډ ټرمپ پر خپله ټولنیزه شبکه ولیکل، چې « موږ له پاکستان سره یوه هوکړه نهایی کړې، چې له مخې به پاکستان او متحده ایالات د دغه هېواد د تیلو سترو زېرمو د پراختیا لپاره یوځای کار کوي».