سپینه ماڼۍ: ټرمپ د ۲۰۰ میلیونو ډالرو په ارزښت د مېلمه پالنې عصري تالار جوړولو امر کړی

راپور زیاتوي، د دې پټې پروسې په ترڅ کې د ایران تیل د نړیوالو اوبو په منځ کې له یوې بېړۍ بلې ته انتقالېږي، تر څو د اصلي سرچینې پټول اسانه شي.

د شبکې یو کاري ټیم د سنګاپور له بندره، چې د نړۍ له بوختو بندرونو څخه شمېرل کېږي، ۸۰ مایله لرې سمندر ته وتلی تر څو د دغې پټې سوداګرۍ څرک واخلي.

د سي بي ایس شبکې په وینا، د تیلو ټانکرونه د فارس خلیج څخه را وځي، د مالاکا تنګي له لارې د اندونیزیا ریایو ټاپوګانو ته رسي، او هلته د نورو بېړیو له لارې چین ته لېږدول کېږي. چین دا مهال نژدې ۹۰سلنه د ایران د تیلوپېرودونکی بلل شوی.

چارلي براون، چې د امریکا د بحري ځواکونو پخوانی افسر او د «د اټومي ایران ضد اتحاد» مشاور دی، وایي، «تر هغه چې عرضه وي، د ارزانو ایرانی تیلو تقاضا به هم وي».

دا راپور له هغې وروسته خپرېږي چې د امریکا حکومت د چهارشنبې په ورځ د ایران د انرژۍ سکتور پر وړاندې نوې بندیزونه ولګول، څو د ایران د کورني ځپل او سیمې د بې‌ثباته‌کوونکو فعالیتونو تمویل مخه ونیسي.

مولانا فضل رحمان د پنجشنبې په ورځ پر خپل اېکس ولیکل، چې «زه د یو پاکستاني وګړي په توګه د پاکستان د خپلواکۍ لپاره سخت اندېښمن یم. دا یوه شرموونکې خبره ده چې موږ ته د تیلو د تړون خبر هم له ټرمپ څخه راځي او له هند سره د جنګ او سولې پرېکړه هم له هغه واورو».

نوموړي پر حکومت نیوکه کړې، چې له پارلمان، ایالتونو او ولس سره له همغږۍ پرته داسې سترې پرېکړې کوي، چې ملي حاکمیت، اساسي قانون او د ایالتونو حقوق تر پوښتنې لاندې راولي.

مولانا زیاته کړې، « د اساسي قانون له مخې، دا ډول تړونونه باید د پارلمان، ایالتونو او ولس په باور کې اخیستو سره وشي».

نوموړی وايي، چې دا یوازې د سوداګرۍ مساله نه ده، بلکې د ملي حاکمیت او د ایالتونو د راتلونکو حقونو موضوع ده.

مولانا غوښتنه کړې، چې حکومت باید ژر تر ژره پارلمان ته توضیحات وړاندې کړي او د تړونونو بشپړ جزئیات خلکو ته روښانه کړي.

د متحده ایالاتو او پاکستان ترمنځ د پنجشنبې په ورځ یوه نوې سوداګریزه هوکړه وشوه، چې د پاکستان د ماليې وزارت وایي له مخې به تعرفې راکمې شي او په بېلابېلو برخو لکه انرژي، کانونو، معلوماتي ټکنالوجي او کریپټو کې به پانګونه زیاته شي.

د پاکستان د ماليې وزیر محمد اورنګزیب، چې د خبرو اترو د وروستي پړاو مشري یې کوله، وویل، « له اقتصادي اړخه دا هوکړه یوازې سوداګریزه نه، بلکې یوه ستراتیژیکه همکاري ده. موږ د دې لپاره کار کاوه چې تجارت او پانګونه دواړه یو ځای مخ ته لاړ شي».

پاکستان له امریکا سره د صادراتو په تړاو د ۲۹ سلنې تعرفې له خطر سره مخ و، خو دا تعرفه وځنډول شوه څو د اګست تر لومړۍ نېټې خبرې وغځیږي. اسلام‌ اباد هڅه کوي چې د ویتنام د۲۰سلنه او د هند ۲۵ سلنه په پرتله یې تعرفې ټيټې وساتل شي.

ډونالډ ټرمپ پر خپله ټولنیزه شبکه ولیکل، چې « موږ له پاکستان سره یوه هوکړه نهایی کړې، چې له مخې به پاکستان او متحده ایالات د دغه هېواد د تیلو سترو زېرمو د پراختیا لپاره یوځای کار کوي».

د اوکراین د کورنیو چارو وزارت ویلي چې له ۱۲۰۰ ډېر پولیس او ژغورونکي د برید له ویجاړیو سره د مبارزې لپاره ځای پر ځای شوي او د ماسپښین تر څلور نیمو بجو لا هم تر نړېدلو ودانیو لاندې د ژونديو کسانو د ژغورنې عملیات روان وو.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي ویلي، روسیې په دغه برید کې له ۳۰۰ډېر ډرونونه او ۸ توغندي کارولي.

هغه پر خپل ټیلیګرام لیکلي، « نن نړۍ یو ځل بیا ولیدل چې روسیه زموږ سولې غوښتنې ته څه ډول ځواب وايي. نو ځکه، سوله له ځواک پرته نه‌شي ترلاسه کېدای».

چارواکو اعلان کړی چې د جمعې ورځ به د وژل شویو کسانو د ویر ورځ وي.

د روسیې د دفاع وزارت ادعا کړې چې دوی د کییف پوځي هوایي ډګرونه او د مهماتو زېرمې په نښه کړې دي.

د اوکراین د کورنیو چارو وزارت په وینا، د برید له امله ۱۱ماشومان ژوبل شوي دي.

د کیېف د نظامي ادارې مشر تېمور تکاچینکو ویلي، یو ۵ میاشتنی ماشوم هم ژوبل شوی او ۵ماشومان روغتون ته انتقال شوي دي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د چهار شنبې په ماښام د اوبو سکتور لپاره د ستراتیژیک او عملیاتي پلان بیاکتنې په غونډه کې ویلي، چې ایران د سرچینو د ناسم مدیریت او ډېر مصرف له امله په تېرو کلونو کې د برېښنا، ګاز او اوبو له پرله پسې کمښتونو سره مخ شوی.

پزشکیان ویلي:«که په تهران کې د اوبو مصرف کنټرول نه شي او خلک همکاري ونه کړي، نو تر سپټمبر یا اکتوبر پورې به د اوبو بندونه نور هېڅ اوبه ونه لري.»

د ایران د چاپېریال ساتنې ادارې مشرې شینا انصاري ویلي، چې ایران له تېرو پنځو کلونو راهیسې د وچکالۍ له ناورین سره مخ دی او د هوا پېژندنې ملي ادارې هم ویلي، چې د تېرو څلورو میاشتو بارانونه د اوږدمهاله اوسط په پرتله ۴۰ سلنه کم شوي دي.

انصاري ویلي:«د دوامداره پراختیا له پامه غورځول دا حالت رامنځته کړی، چې اوس له ګڼو چاپېریالي ستونزو سره مخ یو، لکه د اوبو کمښت.»

د تهران ښار د اوبو رسولو ادارې مشر محسن اردکاني ویلي، چې د تهران شاوخوا ۷۰ سلنه اوسېدونکي تر ټاکلي معیار ډېرې اوبه کاروي او دا د اوبو مدیریت لپاره لویه ننګونه ده.

د ایران چارواکو ویلي، چې د اوبو د مدیریت اصلي هدف یې د ایران کرنیز سکټور ګڼل کیږي، ځکه د ایران کرنیز سکټور د اوبو نږدې ۸۰ سلنه مصرف لري.

د ایران ولسمشر په دغه هېواد کې د اوبو د کمښت خب‍رداری پر داسې مهال ورکړی، چې له تېرو څو کلونو راهیسې د دغه هېواد لویدیزې سیمې د اوبو له سخت کمښت سره مخ شوې دي.

یاد چارواکي زياته کړې: «لکه څنګه چې ولسمشر ویلي که فلسطین په رسمیت وپېژني نو دا به حماس ډلې ته د انعام ورکولو په معنا وي او هغه باور نه لري، چې حماس ته انعام ورکړل شي، نو دا کار به ونه کړي. د ولسمشر ټرمپ تمرکز د غزې خلکو ته د خوړو په رسولو باندې دی.»

دا څرګندونې وروسته له هغه وشوې، چې د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني وویل، پلان لري چې د ۲۰۲۵ کال په سپتمبر کې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې فلسطین په رسمیت وپېژني.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، هغه چارواکي چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي دا ونه ویل چې ایا امریکا د کاناډا له دې پرېکړې څخه مخکې خبره وه او که نه.

د اسراییل د بهرنیو چارو وزارت هم د کاناډا د لومړي وزیر څرګندونې وغندلې، چې غواړي فلسطين په رسميت وپېژني.

د اسراییل د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د کاناډا د دریځ بدلون په دې وخت کې د حماس لپاره د انعام په توګه ګڼل کېږي او دا به د غزې د اوربند او د یرغمل شویو کسانو د ازادۍ لپاره روانو هڅو ته زیان ورسوي.