د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څرګنده کړې چې غواړي د روسیې او اوکراین جګړه د اګست تر۸مې نېټې پای ته ورسیږي. د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د امریکا متحده ایالاتو استازي جان کیلي د پنجشنبې په ورځ وویل، چې «هم روسیه او هم اوکراین باید یو اوربند او دوامداره سوله ومني».
هغه زیاته کړه، «اوس یې وخت دی، چې یو تړون وشي. ولسمشر ټرمپ څرګنده کړې چې دا کار باید د اګست تر۸مې ترسره شي. متحده ایالات چمتو دي چې د سولې د ټینګښت لپاره نور اقدامات هم وکړي».
هغه د نورو اقداماتو په اړه وضاحت نه دی ور کړی، خو تازه روسیې پر اوکراین مرګوني بریدونه کړي، چې ۱۲ تنه پکې وژل شوي او ۱۳۵ نور ټپیان دي.
د اوکراین د پلازمېنې کیېف چارواکي وايي چې د روسیې د پنجشنبې د سهار په برید کې لږ تر لږه ۱۲کسان وژل شوي، چې یو ۶ کلن ماشوم هم پکې شامل دی او ۱۳۵نور ټپیان دي. د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي ویلي، روسیې په دغه برید کې له ۳۰۰ډېر ډرونونه او ۸ توغندي کارولي.
د اوکراین د کورنیو چارو وزارت ویلي چې له ۱۲۰۰ ډېر پولیس او ژغورونکي د برید له ویجاړیو سره د مبارزې لپاره ځای پر ځای شوي او د ماسپښین تر څلور نیمو بجو لا هم تر نړېدلو ودانیو لاندې د ژونديو کسانو د ژغورنې عملیات روان وو.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي ویلي، روسیې په دغه برید کې له ۳۰۰ډېر ډرونونه او ۸ توغندي کارولي.
هغه پر خپل ټیلیګرام لیکلي، « نن نړۍ یو ځل بیا ولیدل چې روسیه زموږ سولې غوښتنې ته څه ډول ځواب وايي. نو ځکه، سوله له ځواک پرته نهشي ترلاسه کېدای».
چارواکو اعلان کړی چې د جمعې ورځ به د وژل شویو کسانو د ویر ورځ وي.
د روسیې د دفاع وزارت ادعا کړې چې دوی د کییف پوځي هوایي ډګرونه او د مهماتو زېرمې په نښه کړې دي.
د اوکراین د کورنیو چارو وزارت په وینا، د برید له امله ۱۱ماشومان ژوبل شوي دي.
د کیېف د نظامي ادارې مشر تېمور تکاچینکو ویلي، یو ۵ میاشتنی ماشوم هم ژوبل شوی او ۵ماشومان روغتون ته انتقال شوي دي.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان خبرداری ورکړی، چې د اوبو زیات مصرف د ایران لپاره د زغم وړ نه دی او که د اوبو د مصرف مخه ونه نېول شي، تر سپټمبر میاشتې پورې به تهران د اوبو له سخت کمښت سره مخ شي.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د چهار شنبې په ماښام د اوبو سکتور لپاره د ستراتیژیک او عملیاتي پلان بیاکتنې په غونډه کې ویلي، چې ایران د سرچینو د ناسم مدیریت او ډېر مصرف له امله په تېرو کلونو کې د برېښنا، ګاز او اوبو له پرله پسې کمښتونو سره مخ شوی.
پزشکیان ویلي:«که په تهران کې د اوبو مصرف کنټرول نه شي او خلک همکاري ونه کړي، نو تر سپټمبر یا اکتوبر پورې به د اوبو بندونه نور هېڅ اوبه ونه لري.»
د ایران د چاپېریال ساتنې ادارې مشرې شینا انصاري ویلي، چې ایران له تېرو پنځو کلونو راهیسې د وچکالۍ له ناورین سره مخ دی او د هوا پېژندنې ملي ادارې هم ویلي، چې د تېرو څلورو میاشتو بارانونه د اوږدمهاله اوسط په پرتله ۴۰ سلنه کم شوي دي.
انصاري ویلي:«د دوامداره پراختیا له پامه غورځول دا حالت رامنځته کړی، چې اوس له ګڼو چاپېریالي ستونزو سره مخ یو، لکه د اوبو کمښت.»
د تهران ښار د اوبو رسولو ادارې مشر محسن اردکاني ویلي، چې د تهران شاوخوا ۷۰ سلنه اوسېدونکي تر ټاکلي معیار ډېرې اوبه کاروي او دا د اوبو مدیریت لپاره لویه ننګونه ده.
د ایران چارواکو ویلي، چې د اوبو د مدیریت اصلي هدف یې د ایران کرنیز سکټور ګڼل کیږي، ځکه د ایران کرنیز سکټور د اوبو نږدې ۸۰ سلنه مصرف لري.
د ایران ولسمشر په دغه هېواد کې د اوبو د کمښت خبرداری پر داسې مهال ورکړی، چې له تېرو څو کلونو راهیسې د دغه هېواد لویدیزې سیمې د اوبو له سخت کمښت سره مخ شوې دي.
د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي ويلي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دې باور دی چې د فلسطین دولت په رسمیت پېژندل حماس ډلې ته د انعام ورکولو په معنا ده او ټرمپ نه غواړي داسې اقدام وکړي.
یاد چارواکي زياته کړې: «لکه څنګه چې ولسمشر ویلي که فلسطین په رسمیت وپېژني نو دا به حماس ډلې ته د انعام ورکولو په معنا وي او هغه باور نه لري، چې حماس ته انعام ورکړل شي، نو دا کار به ونه کړي. د ولسمشر ټرمپ تمرکز د غزې خلکو ته د خوړو په رسولو باندې دی.»
دا څرګندونې وروسته له هغه وشوې، چې د کاناډا لومړي وزیر مارک کارني وویل، پلان لري چې د ۲۰۲۵ کال په سپتمبر کې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې فلسطین په رسمیت وپېژني.
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، هغه چارواکي چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي دا ونه ویل چې ایا امریکا د کاناډا له دې پرېکړې څخه مخکې خبره وه او که نه.
د اسراییل د بهرنیو چارو وزارت هم د کاناډا د لومړي وزیر څرګندونې وغندلې، چې غواړي فلسطين په رسميت وپېژني.
د اسراییل د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د کاناډا د دریځ بدلون په دې وخت کې د حماس لپاره د انعام په توګه ګڼل کېږي او دا به د غزې د اوربند او د یرغمل شویو کسانو د ازادۍ لپاره روانو هڅو ته زیان ورسوي.
د جرمني مشهوره د ورزشي توکو شرکت اډیډاس اعلان کړی، چې ښایي د خپلو محصولاتو بیې په متحده ایالاتو کې لوړې کړي. دا اعلان وروسته له هغه شوی، چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له خوا وضع شوې نوې ګمرکي تعرفې د شرکت لګښتونه په میلیونونو یورو زیات کړل.
د اډیډاس چارواکو ویلي، چې دا تعرفې به د روان میلادي کال په دویمه نیمایي کې شاوخوا ۲۰۰میلیونه یورو نږدې ۲۳۱ میلیونه ډالر اضافي بار پر شرکت واچوي.
د دغو فشارونو له امله د شرکت د ونډو ارزښت ۱۱ سلنه راټیټ شوی او د ۲۰۲۵ کال تر دې دمه اډیډاس شاوخوا ۲۶سلنه تاوان کړی دی.
د اډیډاس اجراییوي مشر بیورن ګولډن د چهارشنبې په ورځ وویل، چې سره له دې چې لا هم د امریکا له خوا د تعرفو دقیق اندازه مشخص نه ده، خو شرکت له جدي اقتصادي فشارونو سره مخ دی.
هغه زیاته کړه: «پر لګښتونو سربېره، زما تر ټولو ستره اندېښنه دا ده چې مصرف کوونکي به د بیو لوړوالي ته څنګه غبرګون وښيي. دا نه یوازې زموږ په صنعت، بلکې د امریکا په ټول اقتصاد کې اغېز کولی شي.»
ګولډن ټینګار وکړ، چې که د امریکا تورم (قیمتونو عمومي لوړوالی) لا زیات شي، د توکو تقاضا (پېرود) به کمه شي او له امله به یې د اډیډاس پلور هم راټیټ شي.
فرانس ۲۴ حبري اژانس راپور ورکړی، چې د اډیډاس ټول پلور د ۲۰۲۵ کال په دویم ربعه کې یوازې ۲.۲سلنه زیات شوی، چې نږدې ۶.۹میلیارده ډالر تشکیلوي، دا اندازه د مالي شنونکو د اټکلونو څخه کمه ده.
د یادونې وړ ده، ویتنام او اندونیزیا چې د اډیډاس د تولید ۵۳ سلنه برخه جوړوي، اوس د امریکا له نویو تعرفو سره مخ دي. د جولای میاشتې په نیمایي کې امریکا پر ویتنامي صادراتو ۲۰ سلنه او پر اندونیزیایي صادراتو ۱۹ سلنه تعرفې ولګولې.
د ګولډن په وینا، دا تعرفې اوس د ویتنام له خوا د صادرو شویو بوټانو پر بیه ۴۶سلنه او د اندونیزیا له خوا ۴۳سلنه تعرفې رامنځته کوي، حال دا چې پخوا دا تعرفې ۲۶ او ۲۴ سلنه وې.
د اډیډاس مشر ویلي، چې شرکت هڅه کوي د خپلو مشهور برانډونو بیې تر وروستۍ اندازې پورې ثابتي وساتي، خو نوې تولیدېدونکي محصولات به ممکن د نویو قیمتونو تابع وي.
ګولډن ژمنه وکړه، چې اډیداس به د امریکا په بازار کې خپل حضور لا قوي کړي او هلته به خپلې پانګونې دوه برابره کړي، ځکه امریکا اوس هم د اډیډاس لپاره یو مهم بازار ګڼل کېږي، چې شاوخوا ۲۰ سلنه پلور یې هلته ترسره کېږي.
په داسې حال کې چې واشنګټن په نوي ډیلي فشار زیاتوي، خو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چهارشنبې په ورځ له پاکستان سره د سوداګرۍ تړون اعلان کړ. هغه وویل، چې د دې هوکړې له مخې به امریکا او پاکستان د دغه هېواد د سترو نفتي زېرمو د پراختيا لپاره ګډ کار وکړي.
ټرمپ زیاته کړه: «موږ د دې ملګرتیا د رهبري کولو لپاره د یو شرکت د غوره کولو په پروسه کې یو.»
هغه د کنایې په ډول زیاته کړه: «ښایي یوه ورځ پاکستان پر هند نفت وپلوري.»
ټرمپ پر اېکس پاڼې ولیکل: «موږ نن په سپینه ماڼۍ کې د سوداګریزو معاملو په کار کې ډېر بوخت وو. نورو هېوادونو هم د تعرفو د کمولو وړاندیزونه کړي دي.»
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د امریکا او پاکستان د بهرنیو چارو وزیرانو په دې وروستیو کې د سوداګرۍ او تعرفو په اړه دوه پړاوه خبرې اترې کړې دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی، چې وروستۍ خبرې اترې په دوه اړخیزو اړیکو، د سوداګرۍ، پانګونې، کرنې، ټکنالوژۍ او په طبیعي سرچینو کې د همکارۍ په برخو متمرکزې وې.
پاکستان ته امتیاز، هند ته سخت دریځه چلند
د امریکا او پاکستان د سوداګریز تړون اعلان په داسې حال کې شوی، چې ټرمپ هممهاله اعلان کړی، چې هغه به د جمعې له ورځې د هند پر وارداتي توکو ۲۵ سلنه تعرفه ولګوي.
نوموړي همداراز پر هند د «نامعلومو بندیزونو» خبره هم کړې، چې دلیل یې د روسیې څخه د نفتو او وسلو پېرل ښودل شوی دی.
دا پرېکړه د امریکا له لوري پر خپل یوه ستراتیژیک متحد هند بېساری فشار بلل کېږي.
د رسمي شمېرو له مخې، هند د ۲۰۲۵ کال په لومړۍ نیمايي کې شاوخوا ۳۵ سلنه خپل اړین نفت له روسیې څخه اخیستي او د روسیې له سترو وسلو اخیستونکو هېوادونو څخه بلل کېږي.
په ورته وخت کې امریکا له هند سره شاوخوا ۴۵.۷ میلیارد ډالر کسر (زیان) لري.
د ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې د هند حکومت د چهارشنبې په ورځ په یوې اعلامیه کې ویلي، چې د امریکا پرېکړې ته پام لري او زیاته کړې یې ده چې «نوی ډیلی د دې پرېکړې پایلې ارزوي.»
هند او امریکا نن یو ځل بیا د دغو تعرفو په اړه خپل نوي مذاکرات پیل کړي دي.
د واشنګټن او اسلام اباد اړیکې د جو بایډن له دورې راهیسې د پام وړ ښه شوي دي.
اسلام اباد هڅه کړې، چې د داعش په اړه د امریکا سره د استخباراتي همکارۍ له لارې له واشنګټن سره سړې او ځینې وختونه ترینګلې اړیکې پای ته ورسوي.
څه موده وړاندې ټرمپ په واشنګټن کې د پاکستاني پوځ د لوی درستیز مارشال عاصم منیر کوربه توب وکړ، په داسې حال کې چې د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف لا تر اوسه واشنګټن ته نه دی بلل شوی.
په ورته وخت کې د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار په واشنګټن کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو سره ولیدل.
دا په داسې حال کې ده، چې تېره اوونۍ د امریکا یوه لوړپوړی پوځي قوماندان پاکستان ته سفر وکړ او د هېواد له ولسمشر څخه یې تر ټولو لوړ پوځي مډال ترلاسه کړ.
ټرمپ د هند او پاکستان ترمنځ په وروستۍ ترینګلتیا کې په اوربند کې مهم رول ولوباوه.
اسلام اباد د اوربند د ترلاسه کولو لپاره د ټرمپ د هڅو ستاینه وکړه او هغه یې د نوبل د سولې جایزې مستحق وګاڼه.