محمود خان اڅکزی: هېوادونه او ایالتونه د لرګیو او مرمیو په زور نه شي چلېدای

د پښتون ژغورنې غورځنګ غړی ارمان لوڼې د ۲۰۱۹کال فبرورۍ په ۲مه نېټه په لورلایي کې پولیسو وواژه او په محکمه کې د هغه د قاتلانو خلاف عریضه شوې وه.

منظور پښتون وایي: «د لور لایي عدالت د ارمان لوڼي قاتل عطاالرحمن او نور په کیس کې بري کړل. شپږ نیم کاله په دوی باندې کیس و؛ خو زندانیان نه شول».

نوموړي زیاته کړې، چې د‌ پاکستان محکمې هېڅ ډول عدالت نه پلی کوي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په وینا؛ پاکستانۍ محکمې به د پښتنو قاتلان وبښي؛ خو د‌ پښتنو له لوري به هېڅ‌کله ونه بښل شي.

هغه خبرداری ورکړی، داسې ورځ به حتمي راځي چې پښتانه خپل وژونکي له ګرېوانونو راونېسي او خپلو محکمو کې به سزاوې ورکړي.

د هغه په خبره: «تاسو به هېڅکله نه معاف کېږئ او خپل منطقي انجام ته به حتمي رسېږئ». هغه پر خپلو پلویانو غږ کړی، چې د غورځنګ د وژل شویو غړو د ارمانونو او فکر لپاره کار وکړي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ بېلابېل غړي په تېره یوه لسیزه کې وژل شوي دي.

منظور پښتین په وار، وار ادعا کړې، چې د دوی غړي د‌ پاکستاني پوځ په دستور وژل کېږي او په محاکمو کې ان د دوی د وژل شویو غړو اړوند عریضې هم نه منل کېږي. د دغه غورځنګ لسګونه غړي د پښتونخوا په بېلابېلو سیمو کې په ډول، ډول وژل شوي او یا هم تري تم کړای شوي دي.

د سرچینو د معلوماتو پر بنسټ؛ امنیتي ځواکونو د سیمې له اوسېدونکو غوښتي، چې له خپلو کورونو څخه ونه وځي او که مشکوک کسان وویني؛ نو سملاسي دوی خبر کړي.

همداراز خبرداری ورکړل شوی، چې تخریبي عناصر ښايي ملکي وګړي د انساني ډال په توګه وکاروي.

سرچینې وايي، هغه کورونه که ډزې ترې وشي؛ د پوځ له‌خوا د سملاسي نړېدو ګواښ ورته شوی. همداراز د هغو کسانو پر وړاندې چې وسله‌والو ته پناه ورکوي، د سخت غبرګون ګواښ ورته شوی دی.

د پاکستانۍ ورځپاڼې اېکسپریس ټریبون د راپور له مخې، د دې لیدنې پر مهال فیصل کریم کنډي ویلي، چې افغانستان او پاکستان د اسلامي ورورولۍ، کلتور، ژبې او تاریخ له پلوه ژورې اړیکې لري.

هغه ټینګار کړی: «موږ دواړه نه بېلېدونکي ګاونډیان یو، باید خپلو اړیکو ته لا زیات ارزښت ورکړو او یو بل ته د درناوي، همکارۍ او باور له لارې ستونزې حل کړو.»

هغه زیاته کړې، چې د دواړو هېوادونو د پرمختګ، هوساینې او ثبات لپاره دایمي سوله ضروري ده.

د هغه په وینا، ناامني او بې‌ثباتي نه یوازې حکومتونه زیانمنوي، بلکې عام خلک په ځانګړي ډول کډوال، محصلین او کاروباریان تر ټولو ډېر اغېزمنوي.

په راپور کې راغلي، دواړو لوریو د قانوني تګ راتګ، د سرحدي بازارونو فعالول، سوداګرو لپاره د ویزو اسانتیا او سیاسي تفاهم په پیاوړتیا ټینګار کړی دی.

بلخوا، د طالبانو قونسل حافظ محب‌الله هیله څرګنده کړې چې دا اړیکې به لا پراخې شي.

هغه وویل، چې افغان ولس سوله او پرمختګ غواړي او د پاکستان د مثبت رول ستاینه کوي.

په دې ناسته کې که څه هم د طالبانو حکومت په ښکاره ډول یاد نه شو، خو سرچینو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته تایید کړه، چې دواړو لوریو د افغانستان د امنیتي وضعیت او د طالبانو د حکومت پر سیاستونو غېر رسمي خبرې هم شوې دي.

پاکستان چې له طالبانو سره محدودې سیاسي او امنیتي اړیکې لري، تر ډېره هڅه کوي له افغان خاورې د هر ډول ناامنۍ مخنیوی وشي.
دا اړیکې چې تل د شک او باور تر منځ پاتې شوي، اوس له اقتصادي، امنیتي او بشري اړخونو د بیا کتنې غوښتنه کوي.

د اېکسپرېس ټریبون په وینا، دواړو خواوو دا ژمنه وکړه چې د ګډو ګټو پر اساس به خپلو اړیکو ته دوام ورکوي او د خلکو لپاره به لا ډېرې اسانتیاوې رامنځته کړي.

د عوامی نېشنل پارټۍ د قامي امن جرګې د ایالتي کمېټې مشر میا افتخار حسین د چارشنبې په ورځ، د زمري پر اتمه، د یوې اعلامیې په ترڅ کې وویل، «امن لاریون کې به د سیاسي ګوندونو، قبایلي مشرانو، مدني ټولنې او عام ولس کاروانونه برخه واخلي، څو نړۍ ته دا پیغام ورکړي چې پښتانه نور د تحمیلي جګړو د اور خوراک نه شي کېدلی، موږ سولې ته ژمن یو.»

میا افتخار حسین ویلي: «د پښتنو سیمو ته یو ځل بیا د جګړې، بدامنۍ او ترهګرۍ تیاره راوستل کېږي، خو دا ځل به پښتون قوم د چا د جنګي اجنډا برخه نه وي. موږ خپلو اولادونو ته ټوپک نه، بلکې سپین بیرغونه غواړو».

د نوموړي په وینا، د امن لاریون د بري لپاره به له نن نه تر اګست ۲۰مې پورې د ټولو سیاسي ګوندونو له مشرانو، قبایلي مشرانو او د مدني ټولنو استازو سره پراخې مشورتي ناستې وشي.‌

په دغه لړ کې د پاکستان پیپلز ګوند، مسلم لیګ (ن)، جمعیت علماء اسلام (ف)، جماعت اسلامي، ملي وطن ګوند، نیشنل ډيموکریټیک موومنټ، پختونخوا ملي عوامي ګوند، د مزدورانو او بزګرانو پارټۍ او نورو ګوندونو مشرانو هم د امن جرګې په غونډه کې ګډون کړی، خو د پي ټي ایم په څېر حرکتونه، چې له دې وړاندې یې د پښتون قومي جرګې او امن پاڅونونو بنسټ اېښی، په دې نوي حرکت کې محسوس رول نه لري.

میا افتخار ویلي، چې د امن لپاره د ولسي اجماع رامنځته کولو لپاره، ټولو ولسوالیو ته لارښوونه شوې چې هلته موجود سیاسي حرکتونه فعال شي او چېرته چې حرکتونه نشته، د عوامي نېشنل ګوند د ولسوالیو مشران دې ژر تر ژره د "ټول ګوندیز کنفرانس" راوبولي.

نوموړي وویل: «دا یوازې د یوې سیاسي ډلې حرکت نه دی، بلکې د پښتون ملت د ویښتابه، شعور او ګډ غږ څرګندونه ده،».

په خېبر پښتونخوا کې له تېرو څو کلونو راهیسې د ترهګرۍ، هدفي بریدونو او ناامنۍ نوې څپه پیل شوې، چې تر ټولو زیات یې عام ولس او سیاسي فعالان اغېزمن کړي دي.

د پښتونخوا د باجوړ ولسوالۍ لسګونو اوسېدونکو د چارشنبې په ورځ، د زمري پر اتمه، د پوځي عملیاتو او ملکي وګړو د وژل کېدو په غبرګون کې لاریونونه وکړل.

لاریون کوونکو په پوځي عملیاتو کې د د درې تنو ملکي وګړو جسدونه هم د اعتراض په موخه له ځان سره لېږدول.

لاریون کوونکي وايي، تېره ورځ د پاکستان پوځ د باجوړ ولسوالۍ په ۱۶ سیمو کې پوځي عملیات پیل کړي، چې له امله یې تردې مهاله د یوې ښځې په ګډون درې تنه وژل شوي او اته تنه نور ټپیان دي.

لاریون کوونکو ویلي، چې روان عملیات ملکي وګړو ته له کومې خبرتیا ورکولو پرته پیل شوي، چې له امله یې ملکي وګړو ته زیانونه اوښتي دي.

لاریون وال له پوځ او وسله والو جنګیالیو غوښتنه کوي، چې په ګڼ مېشتو سیمو کې جګړه ودروي.

د پاکستان د ملي شورا پخواني غړي ګل ظفر خان ویلي:« موږ نور د دې حالت نه تنګ شوي يو، موږ نه وسله وال منو او نه هم پوځیان منو. که دوی جنګ کوي، نو زموږ له کلیو بهر دې وکړي. زموږ سیمه دې د جګړې ډګر نه ګرځوي.»

په ورته وخت کې په مومند ولسوالۍ کې هم سلګونو کسانو د پوځي عملیاتو او ګرځبندیز پرضد لاریون کړی او وايي، د پاکستان د پوځي عملیاتو پرمهال ملکي وګړو ته زیانونه اوړي.

د خېبر پښتونخوا په باجوړ ولسوالۍ کې په داسې حال کې پوځي عملیات پیل شوي، چې څو ورځې وړاندې د دغه ایالت سر وزیر امین ګنډاپور ویلي، چې پښتونخوا ایالت د ناامنیو له امله سخت ځپل شوی او دې سیمه کې د نورو پوځي عملیاتو اجازه نه ورکوي.