ټرمپ د روسیې له پاروونکو څرګندونو وروسته د اټومي اوبتلونو د ځای پر ځای کولو امر وکړ

د ولسمشر ولادمیر زیلینسکي د دفتر مشر انډري یرماک، د جمعې په ورځ (د زمري ۱۰مه) په یوه پیغام کې ویلي: « موږ وینو چې روسیه د «شاهد-۱۳۶» ډرون ټیکنالوژي پیونګ‌یانګ ته لېږدوي، د تولید کرښو په فعالولو کې مرسته کوي او له شمالي کوریا سره په توغندیزو پروژو کې همکاري کوي.»

د ایران لخوا روسیې ته ورکړل شوي شاهد ډرونونه، د اوکراین پر ضد د روسیې د هوايي بریدونو یوه مهمه وسیله بلل کېږي. کیف او لوېدیځو هېوادونو څو ځل خبرداری ورکړی چې د روسیې، ایران او شمالي کوریا تر منځ پوځي همکاري ورځ تر بلې پراخېږي او دا کار به د نړیوال امنیت لپاره جدي پایلې ولري.

د اوکراین چارواکي وایي چې د دې هېواد پر زیربنایي او ملکي اهدافو د روسیې بریدونه زیاتره وخت له همدې شاهد ډرونونو سره ترسره کېږي، چې د ملکي وګړو د مرګ‌ژوبلې ترڅنګ، د هېواد د انرژۍ سیستم ته هم پراخ زیانونه اړولي دي.

اوکراین او د هغې لوېدیځ متحدین له نړیوالو سازمانونو غواړي چې د دغو هیوادونو ترمنځ پر پوځي همکارۍ سخت بندیزونه ولګوي.

د روغتیايي مرکزونو د راپورونو له مخې، یوازې تر دې دمه ۹۰ماشومان د شدیدې لوږې له امله مړه شوي، او دا شمېر ورځ تر بلې زیاتېږي.

د غزې یوه ډاکټر د الجزیره تلویزیون ته ویلي: «په زرګونو کوچني ماشومان، چې عمرونه‌یې له دوو کلونو کم دي، د شدیدې لوږې له امله له ګواښ سره مخ دي. مورګانې د خوړو له کمښت سره مخ دي، شېدې نه شي تولیدولای، او ماشومان‌یې یوازې په اوبو یا له خځلو پاتې موادو تغذیه کېږي.»

نوموړي زیاته کړې، چې د شېدو بدیل توکي نشته، او هغه خواړه چې ماشومانو ته ورکول کېږي، لکه اوبه یا وچې وړې شوې دانې، د هغوی روغتیا ته جدي زیان رسوي.

طبي سرچینو ویلي، له شیدو څخه د کوچنیانو محرومېدل، په ځانګړې توګه هغو ماشومانو ته چې لا یې غاښونه نه دي راوتلي، د معافیت سیسټم له منځ وړي او بدن‌یې د ناروغیو پر وړاندې بېوسه کوي.

همداراز، د غزې روغتونونوتایید کړې چې لږ تر لږه دو نور ماشومان د لوږې له امله مړه شوي، چې له دې سره د لوږې له کبله د مړو شوو کسانو عمومي شمېر ۱۵۹ته رسېږي.

د بشري مرستو نړیوالو سازمانونو خبرداری ورکړی چې که د غزې محاصره ژر لېرې نشي، دا بشري بحران به لا پراخ شي. د خوراکي توکو، اوبو، درملو، او نورو لومړنيو بشري توکو محدودیت، نه یوازې ماشومان، بلکې ښځې، زاړه او ناروغان هم له سختو ګواښونو سره مخ کړي دي.

یونیسف، ملګرو ملتونو، او نورو مرستندویو بنسټونو له اسراییلي چارواکو غوښتي چې د بشري مرستو د رسېدو لپاره دې ژر تر ژره لارې پرانیزي، خو لا تر اوسه کوم د پام وړ اقدام نه‌دی شوی.

دغه وزارت وايي، د ایران حکومت په اوسني حالت کې له غیرعادي شک‌ګمان، تعقیب او امنیتي تعزیراتو سره مخ دی، بهرني وګړي او په ځانګړي ډول امریکایان له جدي خطر سره مخ کولای شي.

په یوه لنډه اعلامیه کې، چې د جمعې په ورځ د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له لوري پر ایکس خواله رسنۍ خپره شوې، راغلي: « د ایران رژیم له اسراییل سره تر ۱۲ ورځنۍ جګړې وروسته، په یوه شکمن او امنیت‌محور حالت کې دی. د جاسوسانو، مخالفینو او بهرنیانو پر وړاندې بې‌ساري تعقیب روان دی.»

په اعلامیه کې ټولو هغو کسانو ته چې غواړي ایران ته سفر وکړي، خبرداری ورکړل شوی چې باید خپل تصمیم له سره وارزوي.

یاد وزارت ټینګار کړی: « تکرار کوو،چې امریکایيوګړي باید ایران ته سفر ونه‌کړي!»

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وړاندې تر دې هم، خپلو وګړو ته د «لوړ خطر» هېوادونو په اړه خبرداري ورکړی، چې پکې ایران، سوریه، روسیه، او یو شمېر نور هېوادونه شامل دي.

دا څرګندونې د اوکراین ولسمشر او د بریتانیا د لومړي وزیر ترمنځ په ټلیفوني خبرو کې ترسره شوي دي.

د بریتانیا د حکومت دفتر (ډانینګ سټریټ) ویاندې د دواړو مشرانو تر منځ تر تلیفوني خبرو وروسته وویل: "دواړو مشرانو د ټرمپ له‌خوا روسیې ته ټاکل شوی نوی ضرب‌الاجل وستایه، څو د سولې په تړاو د ځنډ سیاست پای ته ورسول شي او ریښتینی پرمختګ ممکن شي."

هغې زیاته کړه: "دواړو مشرانو په دې موافقه وکړه چې د اوسنۍ جګړې د پای ته رسېدو یوازینی خنډ روسیه ده."

سټیو وټکوف ویلي، چې په غزه کې یې له پنځو ساعتونو څخه ډېر وخت تېر کړ او د دې سفر موخه یې ټرمپ ته په غزه کې د بشري وضعیت روښانه انځور وړاندې کول، د غزې خلکو ته د خوړو او روغتیايي مرستو رسولو د‌پلان په پراختیا کې مرسته ده.

نوموړي د دغه سفر پرمهال په غزه کې د مرستو رسولو هغه مرکز څخه لېدنه کړې، چې په مستقیم ډول د امریکا له خوا تمویل کیږي.

په همدې وخت کې ملګري ملتونه وایي، چې د مې میاشتې راهیسې د امریکا د مرستو مرکز له فعالیت وروسته، د مرستو د ترلاسه کولو پر مهال تر ۱۰۰۰ زیات کسان وژل شوي.