د ایران د صنعت وزیر: سبا به د ایران او پاکستان تر منځ د ازادې سوداګرۍ هوکړه لاسلیک شي

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، په دې کتنه کې دواړو لوریو د سیمه ییز ثبات په موخه د پاکستان او ایران تر منځ د سوداګرۍ او اقتصادي همکاریو په تړاو پر خپلو کړو ژمنو له ټينګار سربېره د متقابلو ګټو په مهمو برخو کې د دوه اړخیزو اړیکو د لا پراخولو په اړه هم خبرې کړې دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت هم د همدې لیدنې په تړاو په یوې خبرپاڼه کې ویلي، دواړو لوریو د دوه اړخیزو تعاملاتو د پراختیا په تړاو هم خبرې کړې دي.

د یادونې ده، چې د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان پاکستان ته د خپل سفر پر مهال نن شنبه لارهور ته ورسېد او د پاکستان د مسلم لیګ “ن” مشر نواز شریف او د پنجاب وزیرې اعلی مریم نواز شریف له خوا یې هرکلی وشو.

دا پاکستان ته د مسعود پزشکیان لومړی سفر دی او ټاکل شوې ده، چې د خپل سفر په ترڅ کې د پاکستان له ولسمشر اصف علي زرداري او د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف سره هم وګوري.

د هند دوو دولتي سرچینو نیویارک ټامیز ته ویلي، چې له روسیې څخه د تېلو پېرلو په مسله کې د دغه هېواد په پالیسیو کې هېڅ بدلون نه دی راغلی.

سرچینې زیاتوي:«له روسیې سره د تېلو تړونونه اوږدمهاله دي. دومره اسانه نه ده، چې په یوه شپه او ورځ کې د تېلو له پېرلو لاس واخلو.»

دغو سرچینو ویلي، چې د هند حکومت شرکتونو ته له روسیې د وارداتو کمولو په اړه هېڅ لارښوونه نه ده کړې.

د جرمني رسنیو د راپور له‌مخې، له هغو درېیو افغان کډوالو چې له سویډن نه د شړل کېدو له وېري هامبورګ ته تللي او وروسته یې په برلین کې یوې کلیسا ته پناه وړې وه، یو یې د پنجشنبې په ورځ بېرته سویډن ته ولېږل شو، خو د پاتې دوو کسانو وضعیت لا تر اوسه نه دی څرګند.

دا ۲۶ کلن ځوان د کلیسا له انګړ څخه دباندې پولیسو ونیوه چې دا اقدام د هامبورګ او برلین د ښاروالانو تر منځ د اختلاف لامل شوی دی.

د هامبورګ ښاروال د برلین ښاروال په کلیسا کې د افغان کډوال د پناه اخیستلو له امله پر ناوړه ګټې‌اخیستنې تورن کړی. د برلین ښاروال پولیسو ته اجازه نه وه ورکړې چې کلیسا ته ننوځي او د افغان کډوال پلټنه وکړي.

د هامبورګ ښاروال د سوسیال‌ ډيموکراټ ګوند غړی دی، په داسې حال کې چې د برلین ښاروال بیا په مسيحي ډیموکرات ګوند پورې اړه لري.

د برلین چارواکي وايي، دوی د سیاسي لارښوونو له مخې مکلف دي د هغو خلکو درناوی وکړي چې کلیسا ته پناه ور وړي.

د سپاه پاسداران اړوند فارس خبري اژانس د راپور له‌مخې، پخوا که به کوم ناقانونه افغان کډوال ته په ترافيکي پېښه کې زیان واوښت او د بېمې اسانتیا به یې نه درلوده، نو د ایران حکومت به هغه ته تاوان ورکاوه.

د راپور پر بنسټ، د ایران د جسمي زیانونو جبران صندوق تر دې وړاندې مکلف و، که کوم افغان کډوالد اقامې قانوني اسناد نه درلودای او په ترافيکي پېښه کې ټپي یا مړ شوی وای، د هغوی وارثینو ته به تاوان ورکول کېده؛ خو دا چې ناقانونه اتباع پېژندل شوي وارثین نه‌لري، ځینو وکیلانو به له دې بیمې څخه ناوړه ګټه پورته کوله او د هغوی پيسې به یې اخیستې، لږ پيسې به یې د هغوی جعلي وارثینو ته ورکولې او پاتې پیسې به یې خپله اخيستې.

په دې راپور کې ویل شوي چې اوس د ایران د جسمي زیانونو جبران صندوق د دې کار مخه نیولې ده. د ایران حکومت اوس معمولاً د «ناقانونه» او «بهرني اتباع» اصطلاحات د هغو افغان کډوالو لپاره کاروي چې په ایران کې ژوند کوي.

څو ورځې مخکې په ټولنیزو شبکو کې یوه ویډیو ډېره خپره او مشهوره شوه. په دې ویډیو کې یو افغان بایسکل‌ چلوونکي ‌ځوان لیدل کېږي چې په بندر عباس سیمه کې دوه ایراني موټرچلوونکي ورپسې دي.

یو ایرانی چې ویډیو اخلي بل ته په ډېر کرکجن او مغرورانه ډول وايي: «برو بزن زیرش، افغانی دیه ندارد!» یانې تر موټر یې لاندې کړه، افغان دی تاوان نه‌لري. هغه بل ایرانی موټر چلوونکی هم هڅه کوي چې بایسکل چلوونکی ځوان په موټر ووهي او ویې وژني.

عاصم منیر وايي، د چین او پاکستان ترمنځ اړیکې ازمایل شوي او ان د سیمې په ګډون د نړۍ په سترو بدلونونو کې دواړه لوري پیاوړي پاتې شوي دي. هغه زیاته کړې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ شراکت د دوه‌اړخیز باور، نه‌ماتېدونکي ملاتړ او ګډې ژمنتیا بېلګه ده.

د پاکستان د پوځ مشر ټینګار کړی چې که څه هم ستراتیژیک شرایط بدلېږي، خو د دواړو هېوادونو ترمنځ دوستي همېشه کلکه او نه ماتېدونکې پاتې شوې ده. په دې مراسمو کې د چین سفیر د پاکستان پوځ له مشر عاصم منیر څخه د ترهګرۍ پر ضد جګړه کې د پاکستان د وسله‌وال ځواک رول هم ستایلی او د سټراټېژیک شراکت د دوام او ملاتړ ژمنه یې هم تازه کړې ده.

پاکستان چې په سیمه کې د چین تر ټولو نږدې متحد دی، وخت ناوخت یې له امریکا سره د همدې اړیکو له امله د باوري اړیکو رامنځته کېدو کې خنډونه هم راپورته شوي دي. دا دواړه هېوادونه په اقتصادي او سوداګریزه برخه کې هم یو بل سره نږدې همکاران دي.