قبایلي جرګې د پاکستان د حکومت له مخالفو وسله والو غوښتي چې افغانستان ته ستانه شي

وزیرستان، بنو، لکي مروت او ډېره اسماعېل خان هغه ولسوالۍ دي چې له ترهګرۍ ډېرې اغېزمنې شوې دي. د راپور له‌مخې، شمالي وزیرستان کې ۷۷، بنو کې ۷۴، لکي مروت کې ۴۸ او ډېره اسماعېل خان کې ۴۴ ترهګریز بریدونه شوي دي. په دې بریدونو کې ډېری هغه یې د‌ پاکستاني پوځیانو او امنیتي ادارو پر غړو شوي دي.

په اسنادو کې راغلي چې وژل شويو کسانو کې ۶۶ پولیس وژل شوي او ۹۰ نور ټپیان دي. همداراز پښتونخوا کې د‌ پاکستان د سرحدي ځواکونو ۴۸ سرتېري د وژل شویو او ۱۰۹ نور د ټپیانو په نوملړ کې ښودل شوي دي. د نورو بېلابېلو امنیتي ادارو هم ۱۰ کسان وژل شوي او ۱۶ ټپیان دي.

هم‌مهاله د خېبرپښتونخوا د پولیسو مشر ذولفقار حمید وایي، د سوېلي سیمو د امنیت ټینګښت لپاره پولیسو ته عصري وسلې ورکول کېږي او د امنیتي پوستو پر قوي کېدو یې کار پیل کړی دی. نوموړي هیله‌مندي ښودلې چې ډېر ژر به یې مثبتې پایلې ترلاسه شي.

په پښتونخوا کې د ټي‌ټي‌پي وسله‌والې ډلې په دې وروستیو کې خپل بریدونه پراخ کړي او هره ورځ له پوځ سره په بېلابېلو سیمو کې پر جګړو اخته وي. اسلام‌اباد ادعا کوي چې پر کابل واکمنو د پاکستاني طالبانو تحریک غړو ته په افغانستان کې خوندي پټن‌ځایونه ورکړي او له هماغه ځایه دغه بریدونه تنظیموي.

د طالبانو تر واکمنیدو وروسته ټي‌ټي‌پي چې د دغې ډلې پخواني متحدین یادېږي، لا یې نورې قوي شوي او ان په افغانستان کې پاتې امریکایي وسلو ته یې هم لاس‌رسی موندلی دی.

دغه لاریون د جمعې په ورځ د انګور اډې د ځايي اوسېدونکو، پښتون ژغورنې غورځنګ غړو، قومي مشرانو او دیني عالمانو له خوا ترسره شوی دی.

لاریون کوونکو ویلي، چې د باجوړ او مومند ولسوالیو د خلکو تر څنګ ولاړ دي او په یادو سیمو کې پوځي عملیات په کلکه غندي.

د انګور اډې اوسېدونکي ملک ګل ریز خان وویل:« د پښتونخوا په ناامنیو کې د حکومت لاس دی. حکومت دې پښتونخوا په ډالري جګړه کې نه ښکیلوي، د پښتونخوا وسایل د ځايي خلکو حق دی او باید خلکو ته ورکړل شي.»

په ورته مهال لاریون کوونکو پر حکومت غږ کړی چې د انګور اډې له لارې دې افغانستان لور ته د تګ راتګ او سوداګرۍ اجازه ورکړل شي.

د انګور اډې اوسېدونکو داسې مهال په پښتونخوا کې د پوځي عملیاتو خلاف لاریون کړی، چې په تېرو څو ورځو پوځي عملیاتو کې په باجوړ او مومند ولسوالیو کې د پوځي عملیاتو له امله ملکي وګړو ته زیانونه اوښتي او د باجوړ ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکي د خپلو کورونو پرېښودو ته اړ شوي دي.

د سرچینو د معلوماتو له مخي، دغه برید د پنجشنبې په ورځ (د زمري ۱۰مه) د بنو په میریان سیمه کې د پوليسو پر یوه مرکز شوی.

ځايي سرچینو د لومړنیو معلوماتو له مخي ویلي، چې په برید کې ۷ تنو پوليس ته مرګ ژوبله اوښتې، او د لا ډیرو معلوماتو ورکولو څخه یې ډډه کړې ده.

پوليسو ویلي، چې په پېښه کې ټپي شوي پولیس يې نږدې روغتون ته لېږدولي دي.

له دې سره هم مهاله په بنو کې ځايي پولیسو خبر ورکړی، چې د پاکستاني طالبانو تحریک یو ډرون يې ویشتل او را غورځولی یې دی.

تر اوسه د دې پيښو په اړه د پاکستاني طالبانو تحریک څه نه دي ویلي.

مولانا فضل رحمان د پنجشنبې په ورځ پر خپل اېکس ولیکل، چې «زه د یو پاکستاني وګړي په توګه د پاکستان د خپلواکۍ لپاره سخت اندېښمن یم. دا یوه شرموونکې خبره ده چې موږ ته د تیلو د تړون خبر هم له ټرمپ څخه راځي او له هند سره د جنګ او سولې پرېکړه هم له هغه واورو».

نوموړي پر حکومت نیوکه کړې، چې له پارلمان، ایالتونو او ولس سره له همغږۍ پرته داسې سترې پرېکړې کوي، چې ملي حاکمیت، اساسي قانون او د ایالتونو حقوق تر پوښتنې لاندې راولي.

مولانا زیاته کړې، « د اساسي قانون له مخې، دا ډول تړونونه باید د پارلمان، ایالتونو او ولس په باور کې اخیستو سره وشي».

نوموړی وايي، چې دا یوازې د سوداګرۍ مساله نه ده، بلکې د ملي حاکمیت او د ایالتونو د راتلونکو حقونو موضوع ده.

مولانا غوښتنه کړې، چې حکومت باید ژر تر ژره پارلمان ته توضیحات وړاندې کړي او د تړونونو بشپړ جزئیات خلکو ته روښانه کړي.

د متحده ایالاتو او پاکستان ترمنځ د پنجشنبې په ورځ یوه نوې سوداګریزه هوکړه وشوه، چې د پاکستان د ماليې وزارت وایي له مخې به تعرفې راکمې شي او په بېلابېلو برخو لکه انرژي، کانونو، معلوماتي ټکنالوجي او کریپټو کې به پانګونه زیاته شي.

د پاکستان د ماليې وزیر محمد اورنګزیب، چې د خبرو اترو د وروستي پړاو مشري یې کوله، وویل، « له اقتصادي اړخه دا هوکړه یوازې سوداګریزه نه، بلکې یوه ستراتیژیکه همکاري ده. موږ د دې لپاره کار کاوه چې تجارت او پانګونه دواړه یو ځای مخ ته لاړ شي».

پاکستان له امریکا سره د صادراتو په تړاو د ۲۹ سلنې تعرفې له خطر سره مخ و، خو دا تعرفه وځنډول شوه څو د اګست تر لومړۍ نېټې خبرې وغځیږي. اسلام‌ اباد هڅه کوي چې د ویتنام د۲۰سلنه او د هند ۲۵ سلنه په پرتله یې تعرفې ټيټې وساتل شي.

ډونالډ ټرمپ پر خپله ټولنیزه شبکه ولیکل، چې « موږ له پاکستان سره یوه هوکړه نهایی کړې، چې له مخې به پاکستان او متحده ایالات د دغه هېواد د تیلو سترو زېرمو د پراختیا لپاره یوځای کار کوي».

د سویلي پښتونخوا ملت پال سیاستوال او د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر محمود خان اڅکزي په اسلام اباد کې ټول ګوندیز کنفرانس کې ویلي، چې که د هېوادونو واکمنان له پوهې کار وانخلي، نو پاکستان، افغانستان، ایران، ازبکستان او د سیمې هېوادونه د خپلو طبیعي زیرمو له امله د سترو قدرتونو له خوا د جګړي ډګر جوړیدای شي.

نوموړي ویلي: « زموږ دا سیمه به زموږ د سرچینو له امله د مستو غوایانو لپاره د جګړې ډګر شي. اوس زموږ د سیمي د هېوادونو د واکمنانو د هوښیارۍ د ازموینې وخت دی. داسیمه په ګډې پوهې سره ژغورل کیدای شي.»

محمود خان اڅکزي په باجوړ او مومند کې د ملکي وګړو وژل کېدو ته په اشاره د پاکستان پر حکومت سختې نیوکې کړې دي. نوموړي ویلي، چې په باجوړ کې د نظامیانو له خوا د ملکي وګړو ټول وژنه روانه ده.

اڅکزي زیاته کړه:« په باجوړ کې قتل عام شروع دی، ګرځبندیز لګول شوی، له پاسه زموږ چورلکې دي او خلکو باندې بمبار کوي. د څه لپاره؟ ایالتونه د مرمیو تر سیوري لاندې نه چلېږي، هېوادونه د لرګیو په زور نه شي چلېدای بلکې هېوادونه د اساسي قانون لاندې چلېږي.»

په اسلام اباد کې د پاکستان د ټول ګوندیز کنفرانس پرمهال د نورو ګوندونو غړو او مشرانو هم د شهباز شریف پر حکومت، پوځ او عدلي ادارو سختې نیوکې کړې دي.

د حکومت د مخنیوي له هڅو سربیره هم په اسلام اباد کې د ټولو ګوندو ګډ کنفرانس جوړ شو او سبا به هم دوام ولري.