د پخواني افغان چارواکي خبرداری؛ امریکا کې کشف شوی بم د طالبانو له هغې سره ورته‌والی لري

په افغانستان کې د دغه صندوق د استازي مرستیالې انډریا تازه په اېکس‌پاڼه کې لیکي، په بامیان ولایت کې یې له هغو روزنیزو ټولیګو لیدنه کړې چې د تدریس چارې یې د ښځینه ښوونکو له لوري پرمخ وړل کېږي.

نوموړې زیاته کړې، دا ډول ټولنیز او ولسي روزنیز ټولګي چې د نجونو په زده‌کړو کې حیاتي رول لري، هغه مهال اغیزمن تمامېدای شي چې ښځینه ښوونکې موجودې وي. اغلې انډریا همداراز ویلي ویاړي چې له نړۍوالو شریکانو سره په ګډه د دا ډول ښځینه ښوونکو ملاتړ ته دوام ورکوي.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو په افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پرمخ د ښوونځیو دروازې تړلي چې له کبله په کور دننه او بهر له دوامدره نیوکو سره مخ دي او د ملامتۍ ګوته هم نیول ورته نیول کېږي چې نجونې یې د زده‌کړې له بنسټیزو حقونو راګرځولې دي.

د راپورونو له‌مخې، وسله‌والو لومړی د امنيتي پوستو مخابراتي شبکې ویجاړي کړي او بیا یې برید کړی دی. په دې بریدونو کې ۳ پاکستاني سرتېري تری تم شوي دي.

د اسلام‌اباد ټایمز وېب‌پاڼې لیکلي چې وسله‌والو د پاکستاني سرتېرو مړي هم له ځان سره وړي دي.

پوځ د خپلو نادرکه‌شویو سرتېرو لټون پيل کړی او د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ويلي چې حکومت به د ترهګرۍ او بېلتون‌پالنې پر وړاندې کلک ودرېږي.

په دې لیدنه کې، د ايران د دفاع وزیر سرتېپ عزيز ناصرزاده له خپل پاکستاني سيال خواجه محمداصف سره د دوه‌اړخيزو او سيمه‌ييزو موضوعاتو په اړه خبرې کړې دي.

د پاکستان د دفاع وزارت په يوه خپره شوې خبرپاڼه کې ويل شوي چې دواړو خواوو د ګډې لېوالتیا پر بنسټ د سیمه‌ییز امنیتي وضعیت ارزونې، ترهګرۍ سره د مبارزې او د دفاعي همکاریانو د پراختیا په تړاو سلا-مشورې کړې دي.

دواړو وزيرانو يو ځل بيا ژمنه کړې چې د ایران او پاکستان ترمنځ به خپلې اړيکې لا پياوړې کړي. د پاکستان دفاع وزارت لیکلي: «خواجه اصف د ايران د پرله‌پسې رغنده تعامل قدرداني وکړه او څرګنده یې کړه چې دفاعي ډېپلوماسي د ګډو امنيتي ګواښونو په حل کې مهم رول لري».

سرتېپ ناصرزاده ویلي چې تهران له اسلام‌اباد سره د دفاعي اړيکو د لا پياوړتيا هوډ لري. هغه زياته کړه: «ایران غواړي چې له پاکستان سره د متقابل درناوي پر بنسټ د ګډو ارزښتونو او اعتماد لا قوي کېدو اړوند همکارۍ وکړي». دواړه لوریو په راتلونکي کې د دفاع اړیکو پر ډېرېدو خوښي ښودلې او ژمنې یې کړي چې د سیمې امنیت او ثبات لپاره به په ګډه کار کوي.

ایران او پاکستان داسې مهال د سیمې په تړاو بحثونه کوي چې دواړه لوري پر افغانستان دواکمنو طالبانو څخه امنیتي اندېښنې هم لري. اسلام‌اباد په وار وار نیوکې کړي چې طالبانو د ترهګرو ډلو د ملاتړ او ورته د پناه ورکولو له امله د سیمې امنیت له ګواښ سره مخ کړی دی.

طـالبان وایي، د دغو ګرځندویانو د سفر یوه موخه افغانستان هم دی، څو هلته د کلتوري تبادلو او امن افغانستان انځور نندارې ته وړاندې کړي. ویل کېږي تر افغانستان وروسته دا ډله تاجکستان ته سفرونه کوي او ټول‌ټال به ۲۳ ورځې په بېلابېلو هېوادونو کې تېرې کړي.

طالبانو همداراز ویلي چې د دوی په واکمنېدو سره د افغانستان تاریخي، طبیعي ښکلا لرونکو او فرهنګي سیمو ته د بهرنیو ګرځندویانو سفرونه ډېر شوي دي. پر افغانستان دا واکمنه ډله داسې مهال دا ادعا کوي چې نیوکې کېږي دوی خپله بهرنیو یوټیوبرانو، ګرځندویانو او د خواله رسنیو فعالانو ته بلنې ورکوي، څو د افغانستان د ډاډمن امنیت په تړاو دغه هېواد ته سفر وکړي او خلکو ته مالومات وړاندې کړي.

سره له دې چې طالبانو د امنیت ټینګښت دعوې کوي،‌ خو بیا هم بهرنیو سېلانیانو ته امنیتي پروټوکولونه ورکوي او د احتمالي امنیتي اندېښنو له کبله یې ان ځینو ته د ګرځېدو لپاره ساتونکي هم ورکړي دي. څه موده مخکې د افغانستان انټرنشنل موندنو په ډاګه کړې وه چې طالبانو هغو چینایي سېلانیانو ته چې امنیتي وضعیت یې د ډاډ وړ بللو هم ساتونکي ورکړي وو.

د تبلیغاتي کارپوهانو په وینا، طالبان د خواله رسنیو لرونکو سېلانیانو څخه خپلې ډلې ته د مثبتې پروپاګنډې د یوې الې په توګه کار اخلي او د امنیت دروغجنې دعوې پرې تبلیغوي. نږدې دوه کاله وړاندې په بامیانو کې هسپانوي سېلانیان د ناڅرګندو وسله‌والو له لوري ووژل شول او هغې راورسته د بهرنیو سېلانیانو په شمېر کې کموالی هم راغلی دی.

د امریکا په ګډون یو شمېر هېوادونو له خپلو وګړو غوښتي چې افغانستان اوس مهال باثباته او د ښه امنیت لرونکی هېواد نه‌دی او وګړي یې باید له ورتګ څخه ډډه وکړي.

نیویارک ټایمز ورځپاڼې یک‌شنبه (زمری ۱۱مه) لیکلي، ې د ډریګن براوو اور چې په ګرینډ دره کې د سختې وچکالۍ او وچ موسم له امله بل شوی چې تر دې دمه یې تر ۱۱۴ زرو جریبو ډېر ځنګلونه سوځولي او یوازې ۱۱ سلنه اور کنټرول شوی دی.

دغه اور ګرېنډ کنین لوژ، سېلانیانو مرکز او مېلمنو کوټو په ګډون د پارک په شمالي څنډه کې ډېرې ودانۍ ویجاړې کړې دي.

اوروژونکي لګیا دي چې کنټرول یې کړي، خو تر اوسه نه دي بریالي شوي. د پارک شمالي او سوېلي څنډو تر منځ لارې تړل شوي، خو د سوېلي څنډې یوه لاره د سېلانیانو لپاره خلاصه ده.