طالبانو د شمالي ولایتونو لپاره امنیتي ناسته کې د ځیرک ټلیفون پر استعمال محدودیت ولګاو

د افغانستان د اورګاډي د ګډ کنسرسیوم مرستیال د ایران د صدا او سیما رسنۍ سره خبرو کې ویلي، د خواف ـ هرات ریل پټلۍ له لارې د توکو د انتقالاتو په برخه کې د افغان سوداګرو علاقمندي ډېره شوې ده.

د افغانستان د اورګاډي د ګډ کنسرسیوم مرستیال عابدي وايي:«دغو بارونو کې سمنټ، کاشي خښتې، د اوسپنې تختې، بوره او نور ودانیز توکي دي چې له دې لارې افغانستان ته واردیږي.»

د خواف ـ هرات اوسپنې پټلۍ له لارې له ایران څخه د توکو انتقالات هره میاشت مخ پر ډېرېدو دي. مسولین وايي، له دې لارې اوس په میاشت کې ۴۰ زره ټنه توکي‌انتقالیږي او هڅه کوي، چې دا انتقالات تر پنځوس زره ټنه ورسوي.

د افغانستان د اورګادي د ګډ کنسرسیوم استازی ضیا الحق وايي:«موږ په ډېره کمه موده کې په دې توانېدلي یوو، چې دا ریکارډ مات کړو چې په لومړو کې ۱۰ زره ټنه او شل زره ټنه انتقالات کېدل خو اوس په میاشت کې زموږ انتقالات ۴۰زره ټنه ته رسېدلي دي او ښايي په راتلونکي میاشت کې یې ۵۰ زره ټنه ته ورسو.»

د راپورونو له مخې، د خواف ـ هرات اوسپنې پټلۍ د کال د شپږ میلیون مېټریک ټنه توکو او یو میلیون کسانو د انتقال ظرفیت لري.

د طالبانو او ایران د اورګادي پټلۍ مسولینو ویلي، چې ډېر ژر به له دې لارې د مسافرانو د تګ راتګ زمینه هم برابره کړي.

د اوبو او انرژۍ وزارت د جمعې په ورځ (د زمري ۱۷مه) پر اېکس‌پاڼه لیکلي، په ناسته کې اخوندزاده ټینګار کړی چې بهرنیو پانګه‌والو ته باید په دې برخه کې د پانګونې اسانتیاوې برابرې شي.

د دغه وزارت د معلوماتو پر اساس ترکیه کې د افغانستان سفیر هم ژمنه وکړه چې بهرني شرکتونه به وهڅوي تر څو د اوبو په تنظیم کې ونډه واخلي.

د دوست محمد خپلوانو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې دوست محمد د کندهار ښار په لومړی حوزه کې د رنګ شرکت درلود او تېره شپه د عینو مېني پر ۲۳ سړک په خپل کور کې کې د خپلو درېیو ملګرو له لوري په چړو وهل شوی دی.

د دوست محمد خپلوان وايي، قاتلین یې پیژندلي دي، خو د دوست محمد له وژلو وروسته قاتلین په تېښته بریالي شوي دي.

د وژل شوي کس یوه خپل افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د دې پېښې په اړه ځايي طالبانو پلټنې پیل کړې دي، خو تر اوسه یې قاتلین نه دې نیولي.

په کندهار کې د طالبانو امنیه قوماندانۍ تر اوسه د یادې پیښې په اړه رسنیو ته څه نه دې ویلي.

د یادې کارخونې د پرانېستې مراسمو پر مهال په هرات کې د طالبانو والي مولانا اسلام جار د اوسپنې د تولید ډېرېدو په برخه کې د یادې فابریکې د کار پیلېدل ګټور بللي. د هغه په وینا؛ اوس باید ځايي صنعت کاران د خپلو تولیداتو د کېفیت په لوړېدو سره ځانونه نړۍوالو مارکېټونو کې سیال کړي.

هرات یو له هغو ولایتونو دی، چې صنعتکاران په‌کې د نورو ولایتونو پرتله ډېر فعال دي او د کارخونو شمېر هم په کې ډېر دی؛ خو په دغه ولایت کې پانګه‌وال د برېښنا له کمښت، د طالبانو له لوړې مالیې او د دوی توکو ته د نه پاملرنې له کبله نیوکې کوي.

په هرات او یو شمېر نورو ولایتونو کې پانګه‌والو په وار وار نیوکې کړې، چې طالبان یې ستونزو ته پاملرنه نه کوي او له همدې کبله په کور دننه بازارونو کې د دوی تولیدات له ننګوونو سره مخ دي. تر ټولو لویه نیوکه دا ده، چې د طالبانو د لوړو مالیو له کبله د دوی تولیدي توکي په لوړه بیه تمامېږي او باید د بیو د راکمېدو لپاره پرې د لوړو مالیو مخنېوی وشي.

همدا راز په کور دننه د مسلکي کارګرو نشتوالی هم د بېلابېلو صنعتونو پر وړاندې لویې ستونزې دي او ډېر کله د ماشین الاتو د خرابېدو پرمهال صنعتکاران د ترمیم لپاره پاکستاني او ایراني انجینرانو یا تخنیکي کسانو ته اړ کېږي.

(د ۱۹۹۸ کال د اګسټ په ۸مه) وسله‌والو کسانو په مزار شریف کې د ایران پر قونسلګرۍ برید وکړ، چې په‌کې ۸ ایراني ډېپلوماټان او د دغه هېواد د اېرنا دولتي خبري اژانس خبریال محمود صارمي ووژل شول.

نورالله نوروزي، کریم حیدریان، رشید پریاوف فلاح، حیدرعلي باقري، محمدعلي غیاثي، مجید نوري نیارکي او محمدناصر ناصري هغه ایراني ډېپلوماټان وو چې په مزارشریف ښار کې وژل شوي دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت دا پېښه «په ډېپلوماټیکو اړیکو کې له نړۍوالو قوانینو یوه لویه سرغړونه» بللې او زیاتوي، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په ګډون د دغه سازمان په ۱۲۶۷ پرېکړه‌لیک کې هم غندل شوې ده.

طالبانو په ۱۹۹۸ کال کې د مزارشریف ښار تر نیولو وروسته د ایران پر قونسلګرۍ برید وکړ او د اېرنا خبري اژانس خبریال محمود صارمي سره یوځای یې اته ایراني ډیپلوماټان ووژل. یادې ډلې د دې پېښې مستقیم مسوولیت نه‌دی منلی او ویلي یې دي، چې «خپل سرو» وسله‌والو دا کار کړی دی؛ خو ایران وايي چې دا کار طالبانو کړی.