کاناډا: د ټرمپ په مشرۍ د اوکراین جګړې د پای ته رسېدو لپاره فرصت برابر شوی دی

د دغې خبري شبکې د راپور له مخې، په مجموعي ډول د ډونالډ ټرمپ او ولادیمیر پوتین تر منځ د جمعې ورځې د لیدنې معلوماتو د اروپايي چارواکو په منځ کې چندانې هیله مندي نه ده رامنځته کړې، خو دغې لیدنې ته د اروپايي ټولنې د مشرانو علني ځوابونه داسې تنظیم شوي وو چې د ټرمپ له لیدلوري سره په تضاد کې نه وي.

سپینې ماڼۍ د ټرمپ او پوتین تر منځ د لیدنې د جزییاتو په تړاو پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی، خو ټرمپ په یوې مرکه کې ویلي، ښه دا ده چې د دغې لیدنې جزییات همداسې خصوصي پاتې شي.

د اروپايي ټولنې مشرانو ویلي، د مسکو او کېیف تر منځ د جګړې له پای ته رسېدو وروسته ټرمپ اوکراین ته د امریکا د امینتي تضمینونو ورکړې ته لېوالتیا ښودلې، خو د جزییاتو په تړاو یې څه نه دي ویل شوي.

د اروپايي ټولنې د چارواکو په وینا، د روسیې ولسمشر د امریکا له ولسمشر سره په کابو ۳ ساعته لیدنه کې له اوکراین سره د «ځمکې د مبادلې» په تړاو خپلې غوښتنې په ډاګه کړي او زیاته کړې یې ده، چې اوکراین باید دونباس سیمه مسکو ته وسپاري.

د دغې معاملې په صورت کې ولادیمیر پوتین ویلي، په پاتې اوکراین لکه په خرسون او زاپوریژیا سیمو کې د جګړې لومړۍ کرښې ثابتې وساتي او همداراز یې ژمنه کړې، چې تر دې وروسته به پر اوکراین او اروپايي هېوادونو برید ونه کړي.

له دې سره سم، پوتین په اوکراین کې د جګړې د لاملونو په تړاو شاتګ نه دی کړی. روسیه غواړي کېیف باید خپل نظامي ځواک راکم کړي او له ناټو سره د یو ځای کېدو خوب له سره وباسي.

د اروپايي ټولنې چارواکو همداراز ویلي، ټرمپ باوري دی که چېرې د پوتين شرایط ومنل شي نو کېدای شي په ډېرې چټکۍ سره یوې هوکړې ته ورسېږي او ټرمپ غواړي چې راتلونکې دوشنبه په سپینه ماڼۍ کې دغه موضوع د اوکراین له ولسمشر سره هم مطرح کړي.

روسیه نیوز د شنبې په ورځ (د زمري‌ ۲۵مه) په یوه خبر کې ویلي، چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین په الاسکا کې د اوکراین د کړکېج لپاره د عادلانه حل په اړه بحث کړی.

په خبر کې ویل شوي، چې دغه غونډه د روسیې د دريځ د روښانه کولو لپاره یو فرصت برابر کړی.

پوتین ویلي: «روسیه غواړي چې په اوکراین کې ژر تر ژره دوښمني پای ته ورسوي او مهمه ده، چې ټولې مسلې له سوله ییزو لارو حل کړو.»

پوتین زياته کړې، چې په اوکراین کې د دوښمنۍ د ژر پای ته رسولو اړوند د ټرمپ د دريځ درناوی کوي.

نوموړي ویلي: «په الاسکا کې له ټرمپ سره د خبرو اترو په جریان کې له امریکا سره د همکارۍ پر ټولو برخو بحث وشو.

له ولادیمیر پوتین سره تر ناستې وروسته ډونالډ ټرمپ له فاکس نیوز ټلوېزیوني شبکې سره په مرکه کې د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي ته مشوره ورکړې، چې د اوکراین جګړې د پای ته رسولو لپاره دې له مسکو سره هوکړې ته حاضر شي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي چې اوکراین باید د روسیې سره د جګړې د پای ته رسولو لپاره یوې موافقې ته ورسیږي، ځکه چې «روسیه یو ډېر لوی ځواک دی او دوی نه دي.»

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له پوتین سره د لیدنې وروسته ویلي، هغه له پوتین سره موافقه کړې چې د اوربند پر ځای باید مذاکره کوونکي مستقیم د سولې جوړجاړي ته لاړ شي.

بل خوا د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي وویل چې هغه به د راتلونکو ګامونو په اړه د خبرو لپاره د دوشنبې په ورځ واشنګټن ته سفر وکړي.

د اوکراین اروپايي متحدینو له امریکا غوښتي چې د اوکراین لپاره امنیتي تضمینونه وړاندې کړي.

د هسپانیې په مادرید ښار کې یو شمېر مدني فعالان، ژورنالیستان او افغان کډوال وايي، چې په افغانستان کې ښځې او نجونې د جنسیتي ظلم له سختو بڼو سره مخ دي او په سیستماتیک ډول له زده کړو، کار او ټولنیزو فعالیتونو څخه محرومې دي.

دوی د هسپانیې له حکومت، اروپايي ټولنې او نړیوالو ادارو څخه غوښتنه کړې، چې د طالبانو د ظالمانه کړونو په وړاندې اغېزمن اقدام وکړي.

دوی په یوه نهه مادیز پرېکړه لیک کې غوښتې چې طالبان باید په رسمیت ونه پېژندل شي، د جنسیتي توپير په وړاندې مبازره وشي او د رسنیو او خبریالانو په وړاندې رامنځ ته شوي بندیزونه او تهدیدونه لیري کړي.

په پرېکړه لیک کې د بشري حقونو په وړاندې د طالبانو جرمونه، جنسي او نژادي تبعیض او سرغړونې په تور د طالب مشرانو د مستند کېدو او محاکمه کېدو غوښتنه کړې.

100%

په دې غونډه کې په اروپا کې د طالبانو کمپاین کوونکو ته خبردارۍ ورکړل شوی، چې د دې ډول فعالیتونو څخه لاس واخلي.

دوی ژمنه کړې، چې د خپلو هېوادوالو سره به مرستي کوي او مدني مقاومت، عدالت غوښتنې او د خلکو د بشري ستونزو د حل په برخه کې به هڅې کوي.

د هغه په وینا، د خبرو اترو اصلي تمرکز د اوکراین پر جګړه، د سولې پر امکان او د امریکا ـ روسیې د اړیکو د عادي کېدو پر لارو چارو وې.

پوتین هیله څرګنده کړه،چې متقابل تفاهم به د اوکراین جګړې ته د پای ټکی کېږدي او ټینګار یې وکړ چې کیفاو اروپايي هېوادونه باید د سولې د خبرو د زیانمنولو هڅه ونه کړي.

هغه یادونه وکړه چې مسکو او واشنګټن به تل په یاد ولري چې دواړو هېوادونو په تېرو کې د ګډو دښمنانو پر وړاندې اوږه په اوږه جګړه کړې ده.

د روسیې ولسمشر همدارنګه وویل،چې تېره موده د امریکا او روسیې په اړیکو کې د زیاتې کړکېچنې او ستونزمنې فضا شاهده وه، خو اوس د دواړو لوریو ترمنځ د اړیکو د ښه کېدو هیلې را پیدا شوې دي.