تېره میاشت د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګري ۱۲ سلنه رالوېدلې

کابلوف پر کابل د طالبانو د تسلط ورځې په نمانځغونډه کې په خپلو خبرو کې، چې په مسکو د طالبانو سفارت خپرې کړې دي، ویلي: «څلور کاله کېږي په افغانستان کې امریکایي اشغال پای ته رسېدلی، دا ډېر وخت نه دی خو موږ پوهېږو چې په دې موده کې ډېر څه ترلاسه شوي، د ترهګرۍ او د نشه يي توکو د تولید او قاچاق په برخه کې مهم پرمختګونه شته، زه د طالب وسله والو سرښندنې ستایم.»

هغه زیاته کړې، چې روسیې د ۲۰۲۱ له اګست وروسته د ملګرو ملتونو له لارې له افغانستان سره بشري مرستې کړې دي او دغه لړۍ به دوام وکړي.

کابلوف وايي، «موږ چمتو یو چې له طالبانو سره په ګډه د ترهګرۍ او د نشه يي توکو د تولید او قاچاق د مخنیوي په برخه کې ګډ کار وکړو.»

کابلوف په خپلو خبرو کې ټینګار کړی، چې مسکو په جولای کې د طالبانو حکومت په رسمیت وپېژنده او په مسکو کې یې د طالبانو سفیر ومانه او دغه پرېکړه د دوه اړخیزو اړیکو لپاره یو مهم بنسټ دی.

هغه دغه راز یادونه وکړه چې روسیه په ۱۹۱۹ کال کې هم لومړی هېواد و چې له انګرېزانو نه د خپلواکۍ له اخیستو وروسته یې افغانستان په رسمیت وپېژنده.

کابلوف دا څرګندونې داسې مهال کوي، چې شنونکي د مسکو له خوا د طالبانو د حکومت رسمیت پېژندل سمبولیک ګام بولي.

د افغانستان لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي خلیلزاد پرون پر خپل اېکس لیکلي وو، چې دغه غونډه ای ایس ای تنظیم کړې او د ګډونوالو نوملړ هم ای ايس ای د وېزو لپاره د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ته لېږلی دی.

مېرمن کوفي د چهارشنبې په ورځ پر اېکس‌ لیکلي: «د ښاغلي خلیلزاد تازه ټویټونه مې ولوستل او ومې لیدل چې هغه د افغان نارینه او ښځو غونډې ته څومره پام کوي، نو زما په اند غوره لاره دا ده چې هغه دې غونډې ته وبلل شي څو د خطر پرځای ځان په دې غونډه کې شامل وانګیري».

کوفي ویلي چې د خلیلزاد په شان کسانو د کمزوري مدیریت له امله پنځه ښځې هم سره ناسته نه شي کولی، د کابل پر سړکونو په ازاد ډول نه شي ګرځیدلی او په عامه ځایونو کې د څرګندو خبرو حق نه لري.

مېرمن کوفي ویلي چې خلیلزاد هڅه کوي اوس د هغو لږو او په سختو هڅو ترلاسه شویو ځایونو مشروعیت زیانمن کړي چې افغان ښځو په خپلو لاسونو رامنځته کړي دي.

هغې ټینګار کړی «کیدای شي په دې غونډه کې ګډون هغه ته فرصت ورکړي چې پخپله وویني د توطیې تیورۍ یې بې بنسټه دي او بالاخره د رد پرځای هغو غږونو ته غوږ ونیسي چې په ریښتیا غواړي په کرامت، عدالت، ګډون او ازادۍ خپل هیواد ته سوله راولي».

تر دې مخکې، د پخواني جمهوري نظام د ولسمشر مرستیال امرالله صالح د زلمي خلیلزاد څرګندونو ته په غبرګون کې ویلي و، «خلیلزاد اوس پوه شو چې د پاکستان «ای اېس‌ ای» د افغانستان لپاره خطرناک پلانونه لري.»

دا څرګندونې داسې مهال دي، چې د پاکستان د سوېلي اسیا د ستراتیژیک ثبات انسټیټیوټ په نوښت یاده غونډه د اګسټ پر ۲۵مه او ۲۶مه په اسلام اباد کې جوړیږي او دا به د اسلام اباد پروسې پیل هم وي.

د طالبانو د عامې ورغتیا وزارت د چارشنبې په ورځ وویل، چې د قطر له الخیریه بنسټ سره په کندهار کې د ۴۰۰ بستریز تخصصي روغتون د جوړولو او تجهیز هوکړه لیک یې لاسلیک کړ.

د طالبانو د عامې روغتیا وزیر مولوي نورجلال جلالي د دغه هوکړه لیک د لاسلیکولو پرمهال ویلي، چې د یاد روغتون په جوړېدو سره به په سویلي زون کې د مور او ماشوم د تخصصي روغتیايي خدمتونو اړتیاوې پوره شي.

جلالي ویلي:«د قطر حکومت او الخیریه بنسټ د دې ستر کار لپاره د مرستې کولو څخه مننه کوم. باور لرم چې د یاد روغتون په جوړېدو سره به په ډېر شمېر میندو، ماشومانو او ښځو ته روغتیايي خدمات وړاندې شي».

طالبانو د یاد روغتون د جوړېدو لپاره د لګښتونو په اړه څه نه دې ویلي، خو وايي، د دغه روغتون د جوړېدو چارې به په دوه کاله او شپږ میاشتو کې بشپړې شي.

د راپورونو له مخې د قطر له خوا یاد روغتون د کندهار په عینومېنه کې جوړیږي او یوازې به د ښځو او ماشومانو په برخه کې خدمات وړاندې کوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د چارشنبې په ورځ، د زمري پر ۲۹مه، وویل، چې د چین د بهرنیو چارو وزیر په کابل کې د دې ډلې د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره په لیدنه کې ویلي، چې بیجنګ په روان کال کې د افغانستان د کانونو د استخراج چارې پیلوي.

پر چین نیوکې دي، چې د عینک د مسو کان د استخراج په پروژه کې په مختلفو پلمو ځنډ کوي.

وانګ یي دغه راز وړاندیز کړی، چې افغانستان د چین د یوه لار او یوه کمربند پروژې رسمی برخه وګرځي.

د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت وايي، په دې ناسته کې متقي د افغانستان او چين دوه اړخيزې اړيکې مخ پر وده او چين د افغانستان ښه سوداګريز شريک بللی چې په وینا یې، په کلني ډول د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګريزه راکړه ورکړه يو ميليارد ډالرو ته رسېږي.

متقي هيله څرګنده کړې، چې په نږدې راتلونکي کې د دواړو هیوادونو تر منځ سوداګزیر حجم د پام وړ کچې ته پورته شي.

متقي دغه راز د افغانستان او چین تر منځ د اقتصادي همکاریو د پراختیا په لړ کې د ټرانسپورتي همکاریو،‌ بانکي‌ اړیکو او د سوداګرۍ انډول د برابرولو په برخه کې هم خپل وړاندیزونه کړي او غوښتنه یې کړې، چې د دواړو هیوادونو تر منځ د اقتصادي همکاریو د لا پراختیا او تخنیکي بحثونو لپار بین الحکومتي کمیسیونونه ګډ کار وکړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر یو ځل بیا بیجنګ ته ډاډ ورکړی، چې د افغانستان خاوره به «هېڅکله د ګاونډیو پر وړاندې ونه کارول شي».

د چین د بهرنیو چارو وزیر په یوه ورځني سفر کابل ته تللی، چې د افغانستان، پاکستان او چین په درې اړخیزه ناسته کې ګډون وکړي.

ددې ناستې یو مهم هدف له ترهګرۍ سره ګډه مبارزه، د سي پیک پروژې امنیت، د پولو مدیریت او د عملیاتو همغږي شودل شوی. دغه راز د بیجنګ د درې اړخیزې ناستې د پرېکړو تعقیب هم ددې ناستې یو هدف ګڼل کیږي.

له دې واندې داسې رپوټونه ورکړل شوي، چې د بیجنګ په ناسته کې د سي پیک په پروژه کې د افغانستان د شاملولو یادونه هم شوې، خو په دې تړاو تراوسه درېواړو اړخونو روښانه دریځ نه دی ښودلی.

وانګ یي به د کابل له سفر وروسته سبا د پاکستان په سفر ځي او د هغه هېواد او چین د ستراتیژیک ډیالوګ د شپږمې ناستې مشري به کوي.

د سې‌شنبې په ماښام د هرات_اسلام کلا پر لویه لار په یوې ټرافیکي پېښې کې لسګونه کسان مړه شوي دي. دغه پېښه هغه مهال وشوه، چې له ایران څخه د اخراج شویو کډوالو مساپر وړونکي بس له یوه موټر سایکل او مازډا ډوله موټر سره ټکر وکړ. طالبانو ویلي، چې په ټوله کې تر دې دمه۷۹ کسان په دې پېښه کې مړه شوي دي.

د هرات د اطلاعاتو او کلتور ریاست ویاند او د زلزله‌ ځپلو د ملاتړ کمېسیون غړي احمدالله متقي د چهارشنبې په ورځ (د زمري پر ۲۹مه) وویل، چې د طالبانو د کډوالو عالي کمېسیون، د رياست الوزرا داداري او مالي مرستيال او ملي دفاع وزارت مقام له خوا به د هرات ولايت د پېښې ټول مړي د یوې ځانګړې نظامي هوايي الوتنې په مټ د کابل ۴۰۰ بستریز روغتون ته انتقال شي.