د ایران د ملي امنیت او بهرني سیاست کمېسیون مرستیال عباس مقتدايي ویلي:« اوس له ګاونډیانو سره د شخړو وخت نهدی، موږ له ټولو ګاونډيانو سره ښې اړیکې غواړو؛ خو باید افغانستان هم د نړۍوالو تړونونو په اړه خپلې ژمنې عملي کړي.»
اېراف خبري اژانس د نوموړي په حواله په یوه خپور کړي راپور کې ویلي، اوس له ګاونډیانو سره د شخړو وخت نهدی؛ خو ټول هېوادونه او په تېره بیا افغانستان باید نړۍوال تړونونه او د ښه ګاونډیتوب اصول مراعت کړي.
مقتدايي د افغانستان د بخشاباد بند د پرانیستلو او پر ایران د دغه بند د اغېزو په اړه ضمني اندېښنه ښودلې؛ خو ښکاره نیوکه یې نهده کړې. مقتدايي زیاتوي:« زموږ ګاونډیان باید د پخوانیو تړونونو پر بنسټ هم خپلې او هم د ایران ملي ګټې په پام کې ونيسي.»
هغه ویلي: «زموږ ترمنځ د اوبو ډیپلوماسي ډېر ارزښت لري، باید په دې اړه یوازې له افغانستان سره نه؛ بلکې عراق، ترکیې، ارمنستان، ترکمنستان او اذربایجان سره هم ګډ فکر او همغږي ولرو.»
مقتدايي وايي:« موږ د افغانستان درناوی کوو او په ورته وخت کې له افغانستان او ټولو ګاونډیانو سره ښو اړیکو ته اړتیا لرو.»
د بخش اباد بند جوړولو کار د تېر جمهوریت پر مهال پيل شوی و او طالبانو یو کال مخکې اعلان وکړ چې، د دغه بند تر ۶۰ سلنه ډېر کار بشپړ شوی او ایران له پخوا لا د دغه بند په اړه اندېښنې لرلې.
سراج دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ د «افغانستان د نظام د سقوط د اغېزو ارزونه» تر سرلیک لاندې په علمي-څېړنیزې غونډه کې وکړې، چې د برونل پوهنتون په کوربهتوب ترسره شوه.
هغه ټینګار وکړ، چې د وخت په تېرېدو سره به نړۍواله ټولنه هم د دې ګواښونو درنه بیه ورکړي.
نوموړي د ۲۰۲۱کال د فبرورۍ یوې غونډې ته په اشارې سره وویل، چې ده هغه مهال خبرداری ورکړی و، چې که د نړۍوال اېتلاف ملاتړ پای ته ورسېږي، د افغانستان امنیتي ځواکونه به د ترهګرو پر وړاندې له جدي ستونزو سره مخ شي.
هغه د سیمې له هېوادونو غوښتنه کړې وه، چې د افغان ځواکونو ملاتړ وکړي ځکه هغوی د سیمې په استازیتوب له نړۍوال تروریزم سره جګړه کوي، خو د ده په خبره هېڅ عملي مرسته ونه شوه.
سراج یادونه وکړه، چې د افغانستان امنیتي ځواکونه ډېر ستړي شوي او بې شمېره قربانۍ یې ورکړي دي. ده وویل، د ترهګرو شتون په لنډمهال کې د افغانانو لپاره ناورین دی، خو په اوږد مهال کې به سیمه د هغې بیه پرې کوي.
دغه پخواني امنیتي چارواکي په خپلو خبرو کې د جمهوریت د دورې ننګونې هم یادې کړې او ویې ویل، چې په تېرو کلونو کې د دوښمن د پېژندنې او خپل وضعیت په درک کې نیمګړتیاوې موجودې وې.
په دغه کنفرانس کې نورو ویناوالو هم د افغانستان د نظام د نسکورېدو او د طالبانو د بیا راتګ اغېزې وڅېړلې. دوی ټینګار وکړ، چې د طالبانو حاکمیت یوازې د افغانستان لپاره نه، بلکې د پاکستان، هند، منځنۍ اسیا او ان د لوېدیځو هېوادونو لپاره هم یو جدي ګواښ دی.
د هغوی په خبره، د بنسټپالنې زیاتوالی، د بشري حقونو پراخې سرغړونې، د ډېموکراسۍ کمزوري کېدل او د نړۍوالو ترهګریزو شبکو پراخېدل هغه ګواښونه دي، چې که نړۍواله ټولنه پر وخت او په اغېزمن ډول همکاري ونه کړي، ټولې سیمې او لوېدیځ به هم اغېزمن شي.