د کرېکټ اسیا جام سیالیو د غوره څلورو لوبډلو د لوبېدو په لړ کې د هند کرېکټ لوبډلې پاکستان ته د ۶ ویکټو په توپیر ماتې ورکړه. هند په دې جام کې خپلې ټولې سیالۍ ګټلي او د اسیا جام د اتلولیو وروستي پړاو ته یې لار موندلې ده.
د کرېکټ اسیا جام د غوره څلورو لوبډلو د لوبېدو په لړ کې د هند او پاکستان کرېکټ لوبډلو ترمنځ هند د لوبې پچه وګټله او لومړی یې د توپ اچونې پرېکړه وکړه.
پاکسان لوبډلې د خپلو ۵ لوبغاړو په سوځېدو هند لوبډلې ته د ۱۷۲ منډو هدف وټاکه.
هند کرېکټ لوبډلې بیا د خپلو څلورو لوبغاړو په سوځېدو په ۱۸.۵ اور کې دغه هدف پوره کړ او پاکستان ته یې د ۶ ویکټو په توپير ماتې ورکړه.
دا په داسې حال کې ده، چې د هند کرېکټ لوبډلې د اسیا جام پایلوبې ته وتلې ده.
پاکستان د سپټمبر له لومړۍ راهیسې په دغه هېواد کې د مېشتو پي، او، ار کارټ لرونکو افغانانو د اېستنې بهیر پیل کړی او تر اوسه زرګونه افغان کورنۍ له ډيورند کرښې اړول شوي دي. یو شمېر دغو کورنیو په پاکستان کې د لسګونه کلونو په خپل لاس جوړ کړي کورونه وران کړي او دستکونه یې هم لېږدوي.
په دغه موټر کې د شهباز په نوم (مستعار نوم) د یوه عمر خوړلي کورنۍ او کډه له پاکستان څخه د یکشنبې په ورځ (د وږي ۳۰مه) د تورخم له لارې افغانستان ته لېږدول کېږي. دی وايي، له شاوخوا څلوېښتو کلونو راهیسې له خپلې کورنۍ سره په پاکستان کې له پي، او، ار کارټونو سره اوسېده، خو اوس د پاکستان د حکومت له لوري اړ شوی چې بېرته خپل هېواد ته ستون شي.
د نوموړي په وینا، په افغانستان کې د ناستې ځای نه لري او هک حیران دی چې هلته به څه کوي. هغه د افغانستان انټرنشنل- پښتو خبریال ته په خبرو کې زیاته کړه: «زما بچیان لا څه کوې چې لمسیان مې هم همدلته پیدا شوي دي.»
هغه د دغې پوښتنې په ځواب کې چې په دغه موټر کې یې د کور دستکونه او ګاډر د څه لپاره بار کړي وویل: «دلته [پاکستان] کې یو خس هم نه پرېږدم، مجبور شوم چې د لسګونه کلونو په خپل لاس جوړه کړې جونګړه ورانه کړم او دستک او ګاډر یې یوسم، څو هلته [افغانستان] کې د اوسېدو ځای برابر کړم، دومره عیال چېرې وساتم پر سړک خو نه کېږي.»
د دغه عمر خوړلي کس په څېره کې له ورایه ستوماني او نا هیلي لیدل کېږي او د خپلو خولو په پاکولو سره یې همداراز زیاته کړه: «پاکستان پر موږ اباد شو اوس مو شړي.»
سره له دې چې په تورخم کې پاسپورټ لرونکو افغانانو او له پاسپورټ پرته افغانانو لپاره لارې جلا شوي، خو د ګڼې ګوڼې له امله سخته بې نظمي روانه ده. په دغه ځای کې د دومره ډېرو اېستل کېدونکو کډوالو لپاره هېڅ ډول امکانات نه دي برابر شوي.
له دې سربېره، ځايي پولیس له افغان کډوالو که پاسپورټ ولري او که یې ونه لري بد چلند کوي او د ځينو دغو افغانانو په وینا، په ډېریو مواردو کې پولیس په یوه پلمه نه په یوه پلمه له افغانانو د پیسو شکونې ته لاره جوړوي.
په تورخم کې ډېری افغانان له پاکستاني پولیسو په شکایت سره زیاتوي، سره له دې چې په سکنر کې یې ټول بیکونه سکن کېږي او هلته د وړلو اجازه ورکول کېږي، خو د موټرو تر تم ځایه دوه تر درېیو ځایونو پاکستاني پولیس ولاړ وي او د بیکونو د تلاشۍ غوښتنه کوي او «که د پیسو د شکونې لپاره بل څه ونه مومي نو وايي چې جامې مو نوې دي او د وړلو اجازه نه لرئ.»
د دوی په وینا: «دا ټول چل یې د پیسو شکونې ته جوړ کړی دی او که پیسې ورکړل شي، نو هر څه سم وي.»
له افغانستان څخه پاکستان او له پاکستان څخه افغانستان ته تلونکي افغانان وايي، په تورخم کې د مسافرو لپاره هېڅ ډول اسانتیاوې نشته او د ویزو د ټاپه کولو په ځای کې افغان مسافر په سره ګرمۍ کې درول کېږي او ان له ګرمۍ له وړانکو د پناه کېدو لپاره څه نشته.
د پاکستان د کډوالو ادارو د معلوماتو له مخې، د اګسټ له لومړۍ د سپټمبر تر ۲۰مې له پاکستان څخه ۱۱۷ زره او ۱۷۲ پي، او، ار کارټ لرونکي افغانان او همداراز ۵۰ زره او ۹۴۴ افغان سټیزن (اې، سي، سي) کارټ لرونکي افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي او دغه بهیر همداراز روان دی.
سرچینې زیاتوی، یوازې د شنبې په ورځ ۲ زره او ۲۵۱ پي، او، ار کارټ لرونکي افغانان، ۳۰۴ اې، سي، سي کارټ لرونکي افغانان او همداراز ۹۵۸ ناقانونه افغانان بېرته خپل هېواد ته شړل شوي دي.
د ملګرو ملتونو اړوندو بنسټونو او همداراز د بشري حقونو نړۍوالو سازمانونو له پاکستان او ایران څخه غوښتي، چې له خپلو هېوادونو په زوره د افغانانو د اېستنې بهیر ودروي، خو په ظاهره دغو دواړو هېوادونو د یادو بنسټونو او سازمانونو غوښتنو ته پام نه دی کړی.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی، چې یوازي د شنبه په ورځ ۷۸۰۴ تنه افغان کډوال له ایران او پاکستان څخه هېواد ته راستانه شوي دي. طالبانو ویلي، چې د دغو کورنیو شمېر ۱۲۰۳ ته رسېږي، چې تر ثبت وروسته خپلو مېنو ته لېږدول شوي دي.
د طالبانو مرستیال ویاند حمدالله فطرت د شنبه په ورځ (د وږي ۲۹مه) د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت د نن ورځي په راپور کې ویلي، چې له پاکستان او ایران څخه د ستنو شویو افغان کډوالو سره یې مرستې او همکارۍ کړي دي.
دغه افغان کډوالو د هرات د اسلام کلا، د نیمروز د ورېښو، د کندهار د سپين بولدک، د ننګرهار د تورخم او د هلمند د بهرامچې له لارې افغانستان ته راغلي دي.
که څه هم طالبان له ستنو شویو افغان کډوالو سره د مرستې خبره کوي، خو دغه کورنۍ وایي، چې د سرپناه ترڅنګ د خوړو، روغتيا، کار او د ماشومانو د زده کړو په برخه کې لا هم پراخې ستونزې لري او دغه ډله ورته پاملرنه نه کوي.
د کډوالو په برخه کې نړۍوالو بنسټونو هم افغانستان ته د ستنو شویو کورنیو وضعیت د اندېښنې وړ ګڼلی او په وار-وار یې د مرستو او لاسنیوي ټينګار کړی دی.
دا په داسې حال کې ده، چې د پاکستان د کډوالو ادارو د شمېرو له مخې بیا د روان کال د اګسټ له لومړۍ نېټې راهیسې له پاکستان څخه ۱۶۸ زره او ۱۱۶ کسان بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي دي. دغو ادارو په دې اړه چې ایا دغه کسان په خپله خوښه تللي او که په زوره اېستل شوي څه نه دي ویلي.
د طالبانو ویاند وايي، چې که د پاکستان لومړی وزیر او چارواکي له ګواښونکې ژبې څخه کار واخلي، نو دا ډله نشي کولی پاکستاني طالبان اصلاح یا د دوی د بریدونو د بندولو مخه ونیسي. مجاهد پر پاکستاني چارواکو تور ولګاوه چې د "جګړې غوښتونکې" ژبې په کارولو یې د اړیکو فضا خرابه کړې ده.
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد پاکستاني چارواکو ته وویل:«مخکې لدې چې موږ په رسنیو کې خبرې وکړو، فضا خرابه کړو یا پوځي اقدام وکړو، باید یوه معقوله حل لاره وموندل شي.»
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد تېره ورځ د پاکستان د امنیتي مطالعاتو مرکز ته وویل، د کابل او اسلام اباد ترمنځ باید باور رامینځته شي.
دا څرګندونې شاوخوا یوه اوونۍ وروسته له هغه وشوې، چې د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د افغان طالبانو سره د اړیکو پرې کولو ګواښ وکړ.
شریف طالباو ته ویلي و چې د پاکستان او پاکستاني طالبانو ترمنځ باید یو انتخاب کړي.
هغه زیاته کړه، چې طالبان نشي کولی په ورته وخت کې د هغو وسلهوالو کوربهتوب وکړي چې د دوی ګاونډیان بې ثباته کوي او بیا له اسلاماباد سره د عادي اړیکو تمه هم ولري.
ذبیح الله مجاهد په ځواب کې وویل چې موږ له اوسني وضعیت څخه راضي نه یوو ځکه چې دواړه خواوې د یو بل په وړاندې رسنیز تبلیغات کوي او پاکستاني چارواکي د ګواښونکو کلمو څخه کار اخلي او د طالبانو په وړاندې خبرداری ورکوي.
مجاهد ټینګار وکړ، چې ګواښونکي بیانونه هېڅ ګټه نلري او پاکستاني چارواکي باید د ګواښونو پرځای په پاکستان کې د مرګونو بریدونو مخه ونیسي.
هغه زیاته کړه په پاکستان کې امنیتي پیښې د هېواد داخلي مسله ده او د پاکستان امنیتي ځواکونه د هېواد د ښارونو د امنیت ډاډمن کولو مسوولیت لري.
اسلاماباد پر افغان طالبانو تور لګوي، چې د پاکستاني طالبانو مشرانو ته پټنځایونه ورکوي او له افغان خاورې څخه په پاکستان کې وژونکي بریدونه تنظیموي، دا هغه تور دی چې افغان طالبانو تل رد کړی دی.
تازه، پاکستانۍ رسنۍ جیونیوز د امنیتي سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې په بلوچستان کې پر جعفر اېکسپریس اورګاډي د برېد تنظیمونکی په افغانستان کې وژل شوی دی. جیو نیوز ویلي چې وژل شوی کس ګل الرحمن نومېده، خو د وژل کېدو په اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي.
تر دې دمه افغان طالبانو د دې پېښې په اړه څه نه دي ویلي.
افغان کرېکټ بورډ د بنګله دېش پر وړاندې د شل اوریزو لوبو لپاره د راشد خان په لوبډلمشرۍ او د یو ورځینو لوبو لپاره د حشمت الله شهیدي په لوبډلمشرۍ لوبډلې اعلان کړې. دغه سیالۍ د افغانستان په کوربهتوب د اکټوبر میاشت په دویمه نېټه پیلیږي.
د افغانستان کرېکټ بورډ د بنګله دېش په وړاندې د یو ورځینو لوبو لپاره د حشمت الله شهیدي په لوبډلمشرۍ د رحمن الله ګربز، ابراهیم ځدراڼ، صدیق الله اتل، رحمت شاه، محمد نبي، راشد خان، دروېش رسولي، اکرام علي خېل، ننګیال خروټي، الله محمد، عبدالله احمدزي، بشیر احمد، سلیم ساپي او عظمت الله عمرزي نومونه په عمومي نوملړ کې او د بلال سمیع او فریدون داودزي نومونه یې په احتیاطي لوبغاړو کې اعلان کړل.
د کرېکټ بورډ اجراييوي رییس نصیب خان ویلي:«که څه هم موږ د کال په پیل کې لوبې نه درلودې، خو دا دی له تېرو څو میاشتو راهیسې پرله پسې لوبلړۍ او سیالۍ لرو او له اسیا جام وروسته د بنګله دېش کوربهتوب هم پر غاړه لرو، ترڅو د پاکستان تر درې اړخیزې لوبلړۍ پورې بشپړ چمتووالی ولرو او وکولی شو نړیوال جام خپله موخه وګرځوو.»
همدارنګه کرېکټ بورډ د شل اوریزو سیالیو لپاره هم د راشدخان په لوبډلمشرۍ د رحمن الله ګربز، صدیق الله اتل، ابراهیم ځدراڼ، وفي الله تره خیل، دروېش رسولي، عظمت الله عمرزي، محمد اسحاق، شرف الدین اشرف، محمد نبي، نور احمد، مجیب الرحمن، بشیراحمد، فرید ملک او عبدالله احمدزي نومونه د عمومي نوملړ لپاره او د الله محمد غضنفر او رحمت شاه نومونه یې د احتیاطي لوبغاړو په توګه اعلان کړي دي.
نصیب خان ځدراڼ ویلي:«زموږ لوبډلې په اسیا جام کې د تمې خلاف لوبې وکړې، خو سیالۍ دواړه اړخونه لري، موږ پر خپلې لوبډلې باور لرو، زموږ لوبډله ستره لوبډله ده او لوبغاړي مو له ځانګړو وړتیاو برخمن دي.»
افغان لوبډله د بنکله دېش په وړاندې د اکټوبر میاشتې په دویمه، درېیمه او پنځه نېټه درې شل اوریزې لوبې او همدې میاشتې په ۸مه، ۱۱مه او ۱۴مه نېټه درې یو ورځنۍ لوبې ترسره کوي.
پاکستانۍ رسنۍ جیونیوز د امنیتي سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې په بلوچستان کې پر جعفر اېکسپریس اورګاډي د برېد تنظیمونکی په افغانستان کې وژل شوی دی. جیو نیوز ویلي چې وژل شوی کس ګل الرحمن نومېده، خو د وژل کېدو په اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي.
یادي رسنۍ د امنیتي سرچینو په حواله ویلي، چې د بلوڅ ازادۍ غوښتونکي پوځ یو لوړ پوړۍ قوماندان ګل الرحمن چې د استاد مرید په نوم مشهوره و درې ورځې وړاندې په هلمند ولایت کې وژل شوی دی.
دغو سرچینو په هلمند ولایت کې د ګل الرحمن د وژل کېدو په اړه نور جزییات نه دي ورکړي.
د پاکستان امنیتي سرچینو ویلي، چې ګل الرحمن پر جعفر اېکسپرېس اورګاډي برېد ترڅنګ د ملکي وګړو، امنیتي سرتېرو، چینايي وګړو او نورو بنسټونو پر وړاندې برېدونو کې هم لاس درلود. سرچینو نوموړی د سي پیک پروژې پر چارو د بریدونو پر تنظیمولو هم تورن کړی.
پر جعفر اېکسپریس اورګادي د مارچ میاشت په لومړیو کې برید وشو د یاد برید پړه بلوڅ ازادۍ غوښتونکو پر غاړه اخېستې و او د لسګونو پاکستاني نظامیانو د وژلو ادعا یې کړې وه، خو د پاکستان حکومت ویلي وو، چې په یاده پېښه کې د څلورو امنیتي سرتېرو په ګډون ۲۶ مساپر وژل شوي وو.
د پاکستان امنیتي سرچینو په هلمند کې د بلوڅ ازادۍ غوښتونکو د یو لوړپوړي قوماندان د وژل کېدو ادعا داسې مهال کړې چې تر دې وړاندې هم د پاکستان لوړپوړو چارواکو پر طالبانو تور لګولی، چې په افغانستان کې یې د پاکستان پر ضد وسله والو ډلو ته پټنځایونه ورکړي، خو طالبانو تل دغه ډول ادعاوې رد کړي دي.