• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ډاکټر اشرف غني: د افغانانو یووالی کولای شي ستر دولتونه رامنځته کړي

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۱:۳۱ GMT+۱

د افغانستان پخواني ولسمشر ډاکټر محمد اشرف غني په یوه تازه پاډکاسټ کې ویلي، چې په افغانانو کې د یووالي ظرفیت شته او که ولس یو موټی شي ستر دولتونه رامنځ ته کولی شي. نوموړي د میرویس نیکه او احمدشاه بابا پر حکومتداریو، سیاسي ځرکتیاوو او د ملت په راټولونې هم بحث کړی.

پخواني ولسمشر محمد اشرف غني د پنجشنبه په ورځ په يوه تازه پاډکاسټ کې، تر ډېره د افغانستان پر تاريخ په ځانګړې توګه د میرویس نیکه او احمدشاه بابا پر دولتدارۍ، بنسټ جوړونې، د افغانانو پر هویت او د هغه پر دوام خبرې کړي.

هغه زياته کړه: «میرویس نیکه د افغانانو له هویت او دولتدارۍ سره ژور تړاو لري، هغه بنسټ کېښود؛ خو هغه ته بشپړتیا احمدشاه بابا ورکړه.»

پخواني‌ ولسمشر وویل، چې د نادر افشار یرغلونه یوه ستره غمیزه وه چې د سیمې سیاسي او اجتماعي جوړښتونه یې بدل کړل.

نوموړي زياته کړې: «نادرشاه د هرات اوږدې محاصرې او بیا د کندهار نیول د سیمې لپاره خورا ناوړه پایلې لرلې. نادرشاه د سیمې یو زیات شمیر خلک، په ځانګړي ډول ځینې قبایل چې وروسته یې په تاریخ کې د دراني په نوم یادېږي، په جبري ډول له خپل سیمه ییز ټاټوبي څخه وايستل او په ایران په مازندران کې یې ځای پر ځای کړل. دا لېږدونې د قومونو جغرافیه او د طاقت د وېش بنیادونه بدل کړل.»

غني ټینګار وکړ، چې دې حالاتو احمدشاه ته فرصت او تجربه برابره کړه چې د یو مرکزي نظام د جوړولو لپاره نوي ترکیبونه او لارې ولټوي.

د هغه په خبره، چې تاریخی تجربې ښيي میراثي شاهي نظامونه، د مناسبې اداري او قانوني توازن د ثبات اوږد مهاله تضمین نه کوي.

پخواني‌ ولسمشر دا هم ویلي، چې افغانان د یوالي ظرفیت لري او په يوځای کېدو سره لوی دولتونه رامنځ ته کولی شي.

هغه د دې لپاره مهمه وبللل، چې «سیاسي‌جوړښتونه د معاصرو اړتیاوو سره سمون ولري. روڼوالی، د ځايي صلاحیتونو او مرکز ترمنځ متوازن واک، اقتصادي مرکزیت او د ټولنیزو ډلو ګډون.»

نوموړي د شاهي میراث او عصري اړتیاوو ترمنځ د توازن راوستلو لپاره په افغانستان کې «ولسي» نظام یوه عملي لاره وګڼله.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

طالبان له روسیې نه د کاماز موټرو په څېر د شوروي دورې په څېر وارداتو پیلول غواړي

•
•
•

نور کیسې

ملګرو ملتونو او اروپایي ټولنې د افغان ښځو د ملاتړ لپاره نوی تړون لاسلیک کړ

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۱:۱۶ GMT+۱

د مېرمنو لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړې ادارې اجرایوي مشرې سیما باهوس اعلان کړی چې د افغانستان د ښځو ملاتړ لپاره یې له اروپایي ټولنې سره یو نوی تړون لاسلیک کړی دی.

باهوس د پنجشنبې په ورځ، پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي چې دا تړون د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ د اتیا یمې ناستې پر مهال په نیویارک کې د اروپایي ټولنې له استازي یوزف سیکلا سره لاسلیک شوی دی.

د هغې په وینا، تړون به د افغانستان د ښځو لپاره د ځانګړو ملاتړیو پروګرامونو د پراختیا لپاره وکارول شي.

باهوس زیاته کړې: «افغان ښځې او نجونې د نړۍ له سختو محدودیتونو سره مخ دي او د پخوا په پرتله ډېر د نړیوالې ټولنې مرستو ته اړتیا لري.» هغې ټینګار وکړ چې اروپایي ټولنه د ملګرو ملتونو یو مهم شریک دی، په ځانګړې توګه د جنسیتي برابري په برخه کې.

له هغه وخت راهیسې چې طالبان بیا ځلې پر افغانستان واکمن شوي، ښځې له پراخو محدودیتونو سره مخ دي. د نجونو د منځنیو او لوړو زده کړو مخنیوی شوی، ښځې له ډېرو دولتي او غیر دولتي ادارو د کار کولو له حق څخه محرومې شوي او د هغوی ټولنیز فعالیتونه په پراخه کچه محدود شوي دي.

ملګرو ملتونو په تکرار سره دغه محدودیتونه «په نړۍ کې بې‌ساري» بللي او خبرداری یې ورکړی چې د افغانستان د نفوس نیمایي برخه له زده کړو، کار او ټولنیزو چارو بې‌برخې کول د هېواد د راتلونکي لپاره ژور او ویجاړونکېپایلې لرلی شي.

د افغانستان په اړه د اسلامي همکاریو سازمان د تماس ډلې لومړۍ غونډه ترسره شوه

۴ تله ۱۴۰۴ - ۲۶ سپتمبر ۲۰۲۵، ۰۰:۵۱ GMT+۱

د افغانستان په اړه د اسلامي همکاریو سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو د تماس ډلې لومړۍ غونډه په نیویارک کې ترسره کړه. دغه سازمان ویلي، تماس ډله د افغانستان په اړه د پریکړو د پلي کولو او د دغه هیواد بشري، سیاسي او اقتصادي ننګونو لرې کولو لپاره د همکارۍ د پیاوړتیا په موخه جوړه شوې ده.

د اسلامي همکاریو سازمان وویل، چې دا غونډه د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلې د ۸۰مې دورې په څنډه کې ترسره شوې ده.

په دې غونډه کې د غړو هېوادونو استازو ټینګار وکړ، چې افغانستان لا هم له جدي بشري او اقتصادي کړکېچ سره مخ دی او پرته له یو منظم سیمه‌ییز چوکاټ څخه، له دې حالته وتل ډېر ستونزمن دي.

د اسلامي همکاریو سازمان سرمنشي په خپل پیغام کې د طالبانو له چارواکو سره د اساسي موضوعاتو په اړه د خبرو د دوام پر اهمیت ټینګار وکړ.

د دې سازمان د خبرپاڼې له مخې، سرمنشي له هغو هېوادونو څخه مننه وکړه، چې د افغانانو سره یې د «د افغانستان د بشري مرستو صندوق» او د دې سازمان د کابل دفتر په خاص ډول د سعودي‌عربستان د ملک سلمان د مرستو مرکز له لارې مرستې کړي‌ دي.

ویناوالو وویل، چې د تماس ډلې جوړېدل کولی شي له افغانستان سره د اسلامي هېوادونو د بشري او سیاسي مرستو د همغږۍ بهیر ګړندی کړي.

د افغان مېرمنو د حقونو دفاع نوښت: د اسټرالیا، کاناډا، جرمني او هالنډ د پرېکړې کال پوره شو

۳ تله ۱۴۰۴ - ۲۵ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۳:۲۸ GMT+۱

د بشري حقونو څار بنسټ وایي چې نن د اسټرالیا، کاناډا، جرمني او هالنډ د هغې پرېکړې یو کال پوره کېږي چې له مخې یې په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ښځو او نجونو د حقونو د نقض موضوع د «ښځو پر وړاندې د هر ډول تبعیض د له منځه وړلو کنوانسیون»له لارې څارل کېږي.

دغه نوښت ښایي په نړۍوال عدلي محمکه کې د یوې بې سارې دعوې لامل شي، څو طالبان د نړیوالو ژمنو د ماتولو او د ښځو د حقونو د ځپلو له امله ځواب ویونکي وګرځوي.

د دې نوښت د اعلان له تعقیب وروسته، جرمني د افغان ښځو د حقونو له مدافعانو سره څو غونډې ترسره کړې. یوه مجازي ناسته د ۲۰۲۴کال په سپټمبر کې او بله حضوري ناسته د ۲۰۲۵کال په مارچ کې په برلین کې جوړه شوه.

د افغان مدني ټولنې پیغام په دواړو کې روښانه و، چې د افغان ښځو په ګډون د بېلابېلو ټولنو د خوندې او معنا لرونکې ونډې ډاډ، د شفافیت او عامه پوهاوي زیاتول، او د نوښت لپاره د پراخ نړیوال ملاتړ رامنځته کول، په ځانګړي ډول د اسلامي هېوادونو او د جنوب نړیوال بلاک ملاتړ.

په تېره یوه کال کې د ښځو د حقونو د سرغړونو په اړه څو مهم پرمختګونه شوي دي.

د ۲۰۲۴کال د اکتوبر په ۴مه د اروپایي اتحادیې د عدالت محکمې پرېکړه وکړه چې د طالبانو تبعیضي تدابیر د افغان ښځو پر وړاندې د «ځورونې» په مانا دي، او د دوی د کډوالۍ غوښتنې یوازې د جنسیت او تابعیت پر بنسټ توجیه کوي.

د ۲۰۲۵کال په جون کې د ملګرو ملتونو د « مېرمنو پر وړاندې د تبعیض د له منځه وړلو کمېټې لومړنی بیاکتنیز راپور خپور شو، چې طالبانو ته یې د ښځو د حقونو د قانوني ساتنې د بېرته راوستلو، د تبعیض ضد قوانینو د پلي کولو، او له نړیوالو قضایي ارګانونو لکه«ای سي سي او ای سي جی» سره د بشپړې همکارۍ غوښتنه وکړه. همدارنګه د ۲۰۲۵کال د جولای په ۸مه، د جرمونو نړۍوالې محکمې د طالبانو مشر هبت‌الله اخندزاده او د دوی د سترې محکمې مشر عبدالـحکیم حقاني د «جنسیتي ځورونې اوانسانیت ضد جرم» له امله د نیولو غوښتنې خپرې کړې.

د دغه نوښت د یو کال پوره کېدوپه مناسبت، د « یي ډبلیو جي» کارپوهانو کاري ډلې او همداشان افغان او نړیوالو مدني ټولنو له څلورو یادو هېوادونو وغوښتل چې پر دې نوښت خپل ژمنیتوب نور هم ټینګ کړي، د بهیر په اړه روڼتیا ډېره کړي او افغان ښځو، قربانیانو او مدني ټولنو سره مانا‌داره اړیکه وساتي، او د طالبانو د عادي کېدو پر وړاندې جدي دریځ ولري او د ښځو د حقونو د بېرته راګرځولو لپاره عملي او همغږي ګامونه واخلي.

اعلامیه ټینګار کوي چې د نورو هېوادونو، په ځانګړي ډول د اسلامي همکاریو سازمان غړو او د جنوب نړیوال بلاک هېوادونو، ګډون به د دې قضیې ځواک ډېر کړي او افغان ښځو او نجونو ته به د هیلې پیغام ورکړي.

دغه ډله چې د افغان مدني ټولنې په مشرۍ جوړه شوې، د حقوقي کارپوهانو، د ژوندي پاتې شویو استازو او مدني ټولنو د استازو یو ګډ فورم دی. د دوی موخه د عدالت د دعوو د پیاوړتیا، د نړیوالو شریکانو د هڅونې، د عامه پیغامونو د همغږۍ او د افغان ښځو، نجونو او نورو محرومو ډلو د غږ لوړولو لپاره ګډ کار دی.

د پاکستان پخوانی کونسل: طالبان مو دوه ځلې واک ته رسولي خو اوس«نمک حرامي» کوي

۳ تله ۱۴۰۴ - ۲۵ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۲:۳۱ GMT+۱

په کندهار کې د پاکستان پخوانی جنرال کونسل عمر خان شېرزی وایي دغه هېواد دوه ځلې طالبان واک ته ورسول، خو اوس واکمن طالبان د پاکستان سره نمک حرامې کوي. نوموړی زياتوي، اوسني طالبان د هند، روسیې او اسراییل څخه په پاکستان کې د ناامنۍ جوړولو لپاره پیسې اخلي.

په کندهار د پاکستان پخوانی کونسل عمر خان شېرزي، افغانستان انټرنشنل - پښتو سره په مرکه کې ویلي، چې پاکستان د افغانانو د ازادۍ او امن لپاره طالبان واک ته ورسول.

د نوموړي په خبره، چې د طالبانو د لومړۍ دورې مشر ملا محمد عمر په سیمه کې «د شریعت پلي کولو» هڅه کوله او اوسني واکمنان د واک او پيسو تر لاسه کولو لپاره کار کوي.

هغه زياته کړې: «پاکستان طالبان واک ته ورسول او داسې فکر یې کوبو، چې دا به اصل خلک وي اوس نمک حرامي کوي، د هند، روسیې او اسراییل څخه پیسې اخلي او په پاکستان کې دهشتګري کوي.»

د نوموړي په خبره، چې واکمن افغان طالبان د پاکستان طالبانو تحریک ملاتړ کوي او په پاکستان کې په بریدونو کې خپل جنګيالي هم ورسره یو ځای کوي.

نوموړي د ټرمپ سره د پاکستان د لوموړي وزیر شهباز شریف لیدنه ستایلې او ټينګار یې کړی، چې د نورو موضوعاتو ترڅنګ به په افغانستان کې د ترهګرو د ملاتړ یادونه هم ورته وکړي.

هغه ویلي، چې پاکستان غواړي امریکا ته وښوي، چې افغان خاوره د پاکستان پر وړاندې استعماليږي او په ځوابي برید کې باید نړۍ پاکستان ته د ملامتیا ګوته ونه نيسي.

هغه زياته کړې: «پاکستان کمزوری نه دی، یوازې غواړي د نړۍ ورپام کړي، چې کله هم پاکستان پر افغانستان برید کوي چې دغه هېواد ملامت نشي.»

نوموړي‌ دا هم ويلي، چې پاکستان د لسیزو راهيسې د افغان کډوالو ښه کوربتوب کړی دی.

د هغه په پاکستان کې د لومړي وزیر شهباز شریف او د پوځ د مشر عاصم منیر اوسنۍ واکمني هم په تاریخ کې بې سارې ګڼلې او ویلي‌ یې دي، چې حکومت یې په وار وار د طالبانو سره د «ټي ټي پي» د مخنيوي په اړه خبرې کړی، چې پایله یې نه ده ورکړې.

بلخوا افغان طالبانو په وار وار د پاکستان دا ډول ادعاوي رد کړي او ویلي یې دي، چې د افغانستان خاوره به هيڅ وخت د ګاونډیانو او سیمې هېوادونو پر ضد ونه کارول شي.

بریټانیا د یوه افغان پناه غوښتونکي د افغانستان د سفر په تړاو څېړنې پیل کړې

۳ تله ۱۴۰۴ - ۲۵ سپتمبر ۲۰۲۵، ۲۰:۴۸ GMT+۱

د بریټانیا کورنیو چارو وزارت اعلان کړی چې د یوه افغان کډوال په اړه یې بېړنۍ څېړنې پیل کړي دي. دغه کس، چې په بریټانیا کې یې پناه غوښتنه منل شوې وه، بېرته افغانستان ته تللی او هلته یې د رخصتیو انځورونه او ویډیوګانې په ټولنیزو شبکو کې خپرې کړې دي.

د بریتانوي رسنیو د راپورونو له مخې، دغه موضوع سیاسي جنجالونه هم راپارولي دي. د «ایونینګ سټنډرډ» ورځپاڼې لیکلي چې نوموړی «ډی‌جي اسامه» نومېږي او د ۲۰۲۲م کال د اپریل په میاشت کې د مانیښ کانال له لارې په یوه وړه کښتۍ کې بریټانیا ته رسېدلی و. هغه د پناه غوښتنې پر مهال چارواکو ته ویلي و چې د طالبانو له ګواښونو راتښتېدلی دی.

ورځپاڼه زیاتوي، چې د پناه غوښتنې له تاید وروسته، نوموړي په ۲۰۲۴م کال کې افغانستان ته یو اته اوونیزه سیاحتي سفر کړی او له بند امیر، د هندوکش غرونو، شمال لوېدیځو لارو او نورو تفریحي سیمو یې انځورونه خپاره کړي دي.

اسامه وروسته له افغانستان څخه د دبۍ هوايي ډګر ته د خپل سفر ویډیو خپره کړې او تر هغې لږ وروسته یې په لندن کې د خپل اوسېدو انځور هم شریک کړ.

دا په داسې حال کې ده چې د اسامه د پناه غوښتنې تایید د افغانستان د سفر څخه مخکې شوی و. د بریتانیا د قوانینو له مخې، پناه غوښتونکي نورو هېوادونو ته سفر کولی شي، خو د اصلي هېواد یا هغه ځای ته ستنېدل چې ترې د پناه غوښتنه شوې وي، منع دي.

په ټولنیزو شبکو کې خپرې شوې پخوانۍ ویډیوګانې ښيي چې هغه په ۲۰۲۲م کال کې د مانیښ کانال له لارې د انساني قاچاقبرانو په واسطه خپلې موخې ته رسېدلی او بیا یې په لندن کې له بېلابېلو مشهورو ځایونو څخه انځورونه خپاره کړي دي.

د بریټانیا بهرنیو چارو وزارت څو ځله د افغانستان د سفر امنیتي وضعیت په اړه خبرداری ورکړی، خو بیا هم نوموړی پناه غوښتونکي ازاد ډول افغانستان ته تللی او بېرته راستون شوی دی.

دغه موضوع اوس سیاسي بڼه هم اخیستې ده. د اپوزیسیون د عدلیې وزیر رابرټ جنریک د حکومت پر ضد نیوکه کړې او ویلي یې دي: «غیرقانوني کډوال لکه دغه کس د حکومت پر سادګۍ خاندي. هغه باید هېڅکله د افغانستان له رخصتیو وروسته بېرته بریتانیا ته نه وای پرېښودل شوی. که جرمني افغان کډوال بېرته ستنوي، ولې موږ دا کار نه کوو؟»

تر اوسه څرګنده نه ده چې د کورنیو چارو وزارت څېړنې به څه پایله ولري، خو دغه قضیه د بریتانیا د پناه غوښتنې د نظام د احتمالي ناوړه استفادې په اړه جدي پوښتنې راپورته کړې دي.