• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

احمد علي حضرت: د تاریخ په اوږدو کې پاکستان د افغان حکومتونو د کمزوري کولو هڅې کړي

۷ تله ۱۴۰۴ - ۲۹ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۹:۰۰ GMT+۱

د مخکېني جمهوري نظام پرمهال د ننګرهار ولایتي شورا پخواني مشر احمدعلي حضرت په اسلام اباد کې د افغان سیاستوالو ناستې ته په اشارې سره وایي، پاکستان تل په افغانستان کې د حکومتونو پرځولو ته کار ویلی او په روانه غونډه کې هغه کسان راټول شوي، چې طالبان یې د پاکستان په ملاتړ تورنول.

نوموړي له افغانستان انټرنشنل-پښتو سره په خبرو کې ویلي: «د اسلام اباد غونډې ګډونوال ملي ارزښتونو ته ژمن نه دي، بلکې هره کړنه یې د شخصي او خپلو سیاسي ګټو پورې تړلې ده.»

د نوموړي په وینا، افغانان هېڅکله پر داسې خلکو باور نه کوي، ځکه پاکستان د تاریخ په اوږدو کې د افغانستان د کمزوري کولو هڅې کړي؛ خو اوس هم فرصت لري چې له دې کاره لاس واخلي.

د ننګرهار ولایتي شورا پخوانی مشر په دې باور دی، چې پاکستان اوس په افغانستان کې خپل نفوذ او باور له لاسه ورکړی دی.

احمد علي وایي: «پاکستان ته وړاندیز کوم چې د مسلمانۍ په نوم، ګاونډیتوب ته د درناوي او انساني کرامت په اساس دې د افغانستان د بربادۍ پر ځای ښه ګاونډیتوب او همکاري پیل کړي.»

100%

د هغه په خبره، دا چاره د دواړو هېوادونو په ګټه ده او که اسلام اباد داسې ونکړي؛ نو حتمي ده چې د افغانستان د اور په لمبوبه دوی هم سوځي.

هم مهاله په اسلام اباد کې د افغان سیاستوالو، مدني ټولنو، خبریالانو او د مخکېني حکومت د کابینې غړو ترمنځ ناسته کې د افغانستان په باب خبرې شوي.

یاده ناسته د یوې نادولتي موسسې له لوري جوړه شوې او تنظیموونکو یې ویلي، چې دا ناسته د طالبانو ضد نه ده، بلکې د افغانستان د پرمختګ، ننګونو او ستونزو په تړاو په کې بحثونه کېږي. دا غونډه د یو شمېر نورو افغانانو له لوري هم غندل شوې او نیوکې یې کړي، چې همدې سیاستوالو پخوا د افغانستان د بدمرغیو لامل اسلام اباد باله؛ خو نن خپله هلته سره راټول شوي دي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

سرچینې: څو لوړپوړو طالب چارواکو د طالبانو د رسنیز فعال جنرال مبین د خوشې کولو هڅې پیل کړې

•
•
•

نور کیسې

اډم بولر: په کابل کې مو له امیري سره ژمنه کړې وه چې بېرته به دې راولو

۷ تله ۱۴۰۴ - ۲۹ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۷:۴۳ GMT+۱

د امریکایي اتباعو د ژغورنې لپاره د ټرمپ ځانګړي استازي اډم بولر ویلي، هغه تبعه چې شپږ میاشتې وړاندې په کابل کې د ژغورنې له عملیاتو پاتې شوی و، اوس بېرته امریکا ته راوستل کېږي. نوموړی د هغه ژړا د خپل ژوند له سختو تجربو ګڼلې.

بولر په ایکس یوه خپاره کړي پیغام کې ویلي، کله چې شپږ میاشتې وړاندې له کابل څخه د امریکایي وګړو د ایستلو عملیات ترسره کېدل، د جورج ګلېزمن تر ژغورلو وروسته یې د امیر امیري لیدو غوښتنه وکړه.

نوموړي لیکلي: «کله چې امیر امیري د دروازې مخې ته راوستل شو، سترګې یې له اوښکو ډکې شوې، د یوه امریکایي شاته پرېښودل زما د ژوند تر ټولو سخته پرېکړه وه.»

استازي زیاته کړې چې هغه مهال یې امیري سره ژمنه کړې وه چې بېرته به ورګرځي او هغه به له افغانستان نه راوباسي.

د امریکا حکومت تر اوسه په رسمي ډول د امیر امیري د بېرته ستنېدو جزئیات نه دي خپاره کړي، خو د ځانګړي استازي څرګندونې ښيي چې د یو بل امریکایي د خوندي انتقال چارې بشپړې شوې دي.

د کابل اوسېدونکي وايي د انټرنېټ پرې کېدو سره امنیتي کمرې فلج شوې

۷ تله ۱۴۰۴ - ۲۹ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۷:۲۰ GMT+۱

د کابل یو شمېر اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د انټرنېټ د قطع کېدو له امله د کورونو، سوداګریزو مرکزونو او دفترونو امنیتي کمرې له کاره لوېدلې دي. دغه اوسېدونکي وايي، په دې چارې سره د خلکو او سوداګریزو مرکزونو امنیت له ګواښ سره مخ دی.

د دوشنبې په ورځ د کابل یو شمېر اوسېدونکو د انټرنېټ له قطع کېدو وړاندې افغانستان انټرنشنل ته ویډیوګانې رالیږلې، چې ښيي د نوري فایبر په قطع کېدو امنیتي کمرې فلج شوې دي او کار نه کوي.

د کابل دغو اوسېدونکو وویل، چې د انټرنیټي خدماتو د دایمي پرې کېدو په صورت کې به د خلکو امنیتي وضعیت لا پسې خراب شي، ځکه د شخصي او سوداګریزو ودانیو د څارنې ډېری سیستمونه د انلاین اړیکو له لارې فعال وي.

د کابل دغه اوسېدونکي ټینګار کوي چې د انټرنېټ د بندېدو دا پرېکړه یوازې د معلوماتو تبادله نه، بلکې د خلکو د ورځني ژوند امنیتي اړخونه هم اغېزمنوي.

طالبانو نن د پلازمینې کابل په ګډون د افغانستان په ټولو ولایتونو کې انټرنیټي خدمات بند کړل او اوس له افغانستان سره له بهره او په کوردننه د انټرنیټ له لارې اړیکې ناممکنې شوې دي.

طالبانو تراوسه دا نه دي ویلي، چې دا پرېکړه د څومره وخت لپاره پلې کوي، خو دې چارې د خلکو ژوند، اقتصاد، سوداګري او خپلمنځي اړیکې اغیزمنې کړې دي.

یو شمېر سرچینو خبر ورکړی، چې ددې پرېکړې له امله د کابل هوايي ډګر الوتنې له ګډوډۍ سره مخ شوې دي او انلاین چارې په بشپړ ډول فلج شوې دي.

افغانستان د انټرنېټ د نړیوالې شبکې له لیده بشپړ بهر شوی

۷ تله ۱۴۰۴ - ۲۹ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۵:۵۸ GMT+۱

د جورجیا ټېک پوهنتون د انټرنېټ څارنې مرکز د وروستیو معلوماتو له مخې، افغانستان له تېرو ساعتونو راهیسې د نړیوالې شبکې له لید څخه بشپړ ورک شوی دی. د IODA د ډیټا پر اساس دا قطع سراسري ده، ځکه ټول تخنیکي شاخصونه په یو وخت کې اغېزمن شوي دي.

د IODA درې مهم شاخصونه بي جي پي اعلانات، فعال ترافیک، او د ډي اېن اېس پوښتنې ټول په ناڅاپي ډول راټیټ شوي او نږدې صفر ته رسېدلي دي. دغه درې‌واړه شاخصونه په ګډه د دې ښکارندویي کوي چې افغانستان په ملي کچه له انټرنېټ څخه پرې شوی دی.

د بي جي پي له مخې د افغانستان د شبکې پتې له نړیوالو روترونو ورکې شوې، چې د نړیوالې لارموندنې (routing) پرې کېدل ښيي.

د فعال ترافیک په برخه کې د نړیوال انټرنېټ د تبادلې اندازه په پرله‌پسې ډول ښکته شوې او د صفر په کچه ثابته شوې ده.

معلومات ښيي، چې د افغانستان دننه او بهر د ډومېن نوم غوښتنې په چټکۍ سره کمې شوې، چې د کاروونکو د لاسرسي بشپړ پرې کېدل تاییدوي.

د IODA د ډیټا پر اساس دا قطع سراسري ده، ځکه درې واړه تخنیکي شاخصونه په یو وخت کې اغېزمن شوي دي.

دا لومړی ځل نه دی چې افغانستان د IODA په څارنه کې د شبکې د بشپړې پرې کېدو په توګه ثبتېږي، خو د اوسني انټرنېټ قطع کېدو کچه او اوږدوالی بې‌سابقې ګڼل کېږي.

د IODA پاڼې د خپرو شویو ګرافونو له مخې، د سپتمبر د ۲۸مې نېټې په ماښام د انټرنېټ د فعالیت کرښې یو دم ښکته شوې او تر اوسه د بیا راګرځېدو نښې نه ښيي.

د نوري فایبر انټرنېټ له پرې کېدو وروسته د تلویزیونونو انلاین خپرونې قطع شوې

۷ تله ۱۴۰۴ - ۲۹ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۵:۴۰ GMT+۱

د افغانستان انټرنشنل څېړنې ښيي چې د نوري فایبر انټرنېټ له بندیدو وروسته د ډیری افغان تلوېزیوني شبکو انلاین خپرونې قطع شوې دي. طلوع، لمر، طلوع نیوز، شمشاد، تمدن او ګڼو نورو سیمه ییزو شبکو خپل نشرات د انټرنیټ له لارې انلاین کول، خو اوس قطع شوي دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې ټلوېزیوني شبکو په ځانګړي ډول د افغانستان ملي تلویزیون، ملي نیوز، معارف او ملی سپورټس انلاین خپرونې دوام لري.

له دې وړاندې طلوع نیوز یوه اعلامیه خپره کړې وه، چې ویلي یې و د انټرنېټ پرې کېدو سره، د موبي ګروپ اړوند تلویزیونونو او راډیوګانو (طلوع نیوز، طلوع، لمر، ارمان او اراکوزیا) خپرونې به له ستونزو سره مخ شي.

په افغانستان کې د مخابراتو او انټرنیټي خدماتو پرې کېدل د مخابراتو تنظیم کوونکې ادارې (اترا) او د طالبانو تر کنټرول لاندې مخابراتو وزارت د پریکړې له امله دي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د انټرنیټ او مخابراتي خدماتو ادارو په ګډون روشن، اتصالات، افغان بېسیم او افغان ټیلیکام، ته امر شوی چې ټول د انټرنېټي خدماتو فعالیتونه ودروي.

د طالبانو د مشر ملاهبت الله د شفاهي حکم له مخې او د انټرنیټي خدماتو له شبکو او ادارو سره د اترا ادارې د مسوولانو له ناستې وروسته، په افغانستان کې نوري فایبر او د مخابراتي شبکو انټرنیټي خدمات قطع شوي او له هیچا سره اړیکې نه نیول کیږي.

په هېواد کې دننه او بهر د میلیونونو افغانانو اړیکې سره قطع شوې

۷ تله ۱۴۰۴ - ۲۹ سپتمبر ۲۰۲۵، ۱۵:۱۲ GMT+۱

د طالبانو له خوا د نوري فایبر او انټرنیټي خدماتو له قطع کېدو سره هممهاله په افغانستان او بهر کې د میلیونونو افغانانو اجتماعي، اقتصادي او سوداګریزې اړیکې قطع شوې دي. دغه بندیز د طالبانو د مشر د امر پر بنسټ، د مخابراتي شبکو او اترا ادارې ترمنځ له ناستې وروسته عملي شو.

د طالبانو تر واک لاندې د مخابراتي خدمتونو تنظیم ادارې (اترا) مسوولانو نن دوشنبه د نوري فایبر انټرنېټ شبکو له مسوولینو سره په ناسته کې وویل، چې د طالبانو د مشر په امر د کابل په ګډون په ټولو ولایتونو کې باید نوري فایبر قطع شي.

له دې ناستې وروسته د حکم پلي کېدو سملاسي د خلکو ورځنی ژوند، سوداګري، انلاین کاروبارونه او د نړیوالو مرستندویه ادارو برنامې ټول له ستونزو سره مخ کړل.

یو طالب چارواکي له افغانستان انترنشنل سره په خبرو کې تایید کړه چې دغه ګام د اترا ریاست او د مخابراتو وزارت د حکم پر اساس اخیستل شوی. ورته حکم روشن، اتصالات، افغان بېسیم او افغان ټلیکام شبکو ته هم ورکړل شوی چې خپل ټول خدمات ودروي.

افغانستان انټرنشنل ته سرچینو ویلي چې نن ورځ د اترا ادارې او د انټرنېټي شرکتونو ترمنځ ناسته له سختو شخړو سره مل وه. د سرچینې په وینا، د طالبانو د مخابراتو وزارت د هبت‌الله اخوندزاده د پرېکړې له امله سخت ناخوښ دی، خو امر یې کړی چې بشپړ بندیز باید پلی شي.

دغه سرچینه زیاتوي چې د وزارت ځینې مسوولان هیله لري چې د خلکو او نړیوالو فشار به د طالبانو مشر د پرېکړې بدلولو ته اړ باسي.

د یوې مخابراتي شبکې تخنیکي مسوول ویلي چې عادي اړیکې ځکه قطع شوې، چې مخابراتي موبایل شبکې د نوري فایبر د کرښو پر بنسټ فعالې وې. د دې کرښو له قطع کېدو وروسته، ټول مخابراتي برجونه فلج شوي او اوس د افغانستان هېڅ وګړی د تلیفون له لارې اړیکه نشي ټینګولی.

په امریکا، اروپا او منځني ختیځ کې مېشت افغانان وايي چې نن د دوشنبې په ورځ له خپلو کورنیو او دوستانو سره اړیکه نیول ناممکن شوي دي.

په افغانستان کې فعالو یو شمېر رسنیو اندېښنه ښودلې، چې د انټرنیټ قطع کېدل به ددوی رسنیزې چارې خورا زیانمنې کړي.

د اقتصادي چارو د شنونکو په باور، د انټرنېټ قطع کېدل په افغانستان کې محلي انلاین کاروبارونه او نړیوال شرکتونه له جدي ستونزو سره مخ کولای شي، د بریښنايي سوداګرۍ، انلاین بانکي چارو او توکو رسونې سلسلې بندیږي، ځکه شرکتونه او مشتریان نشي کولی د خپلو عرضه کونکو پیسې ورکړي یا خپل عواید ترلاسه کړي.

ګمرکات، بانکي خدمات او د موبایل پیسو ډیری خدمتونه، چې میلیونونه افغانان پرې تکیه کوي، د انټرنیټي خدماتو له قطع کېدو سره متاثره شوي.

دغه بندیز د ویزو پر انلاین سیسټم، پاسپورټونو اخېستلو او کونسلي خدماتو هم اغیز ښندلی، ځکه د انټرنېټ په قطع کېدو سره نور ناروغان او عام خلک د انلاین ویزو لپاره غوښتنلیکونه نه شي ور کولای.

د مخابراتي شرکتونو ځینې مسوولانو له وړاندې ویلي و، چې د نوري فایبر له قطع کېدو سره پواینټ ټو پوینټ انټرنېټ هم بندیږي او یو ځل بیا بانکونه، ګمرکات او دولتي ادارې د انټرنېټ د قطع کېدو له ستونزې سره مخ کیږي.

د شنونکو په باور، دغه بندیز د ملګرو ملتونو او سره صلیب په ګډون د نړیوالو ادارو پر چارو هم منفي اغیز کوي اواړمنو کسانو ته په رسېدو، اړیکو، او د خوړو او درملو ویش په برخه کې له ګڼو ستونزو سره مخ کېدای شي.

په کابل او نورو ښارونو کې د بهرنیو هېوادونو سفارتونه هم له دې اغیزو مستثنا نه دي، ځکه طالبانو دمګړۍ انټرنېټ په عمومي ډول قطع کړی او تر اوسه روښانه نه ده، چې د انټرنیټي خدماتو لپاره څه سیاست لري.

یو شمېر سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دغه ډله د نوري فایبر د قطع کولو په اړه خپله پالیسي پلي کول غواړي، خو د عمومي انټرنیټي خدماتو لپاره په پلان کې لري، چې یوازې ټوجي انټرنیټي خدماتو ته اجازه ور کړي، چې خورا کمزوري خدمات دي او د سوداګرۍ، اړیکو، رسنیزو چارو، ویډیويي خدماتو په برخه کې کار نه ور کوي.