سرچینې: ایران، چین، روسیه او پاکستان سبا په مسکو کې د بګرام په اړه بحث کوي

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع اې ار ډي شبکې ته وویل، چې د خبرو اترو اصلي موضوع دا وه چې څنګه مجرم پېژندل شوي افغانان په راتلونکې کې بېرته ومنل شي.

د نوموړي په وینا، د ترانسپورت او الوتنو په اړه هم خبرې شوې، ځکه مخکې مجرمان په ځانګړو چارټر الوتنو کې استول کېدل چې ډېر لګښت یې درلود، خو اوس شونې ده چې د ټرانزیټ له لارې په عادي الوتنو کې واستول شي، ځکه د جرمني او افغانستان تر منځ مستقیمې الوتنې نشته.

په دې لیدنه کې د طالبانو له لوري محمد نبي عمري برخه اخیستې وه، چې د کورنیو چارو وزیر سراج‌الدین حقاني لومړی مرستیال دی او پخوا یې ۱۲ کاله د ګوانتانامو په زندان کې تېر کړي دي.

د جرمني استازی د کورنیو چارو وزارت یو رییس و، چې د فدرالي پولیسو چارو مسوول دی.

طالب ویاند ویلي، افغانان چې په نورو هېوادونو کې جرم کوي، د خپلو اعمالو مسوول دي، خو دا د افغانستان پر نوم هم بد اغېز کوي. هغه زیاته کړې: « کله چې دوی بېرته استول کېږي، موږ ته خبر راکول کېږي، دوی د کورنیو چارو وزارت ته سپارل کېږي او د شریعت له مخې ورسره چلند کېږي».

خو د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت یوه چارواکي بیا ویلي، هغه کسان چې په جرمني کې محکوم شوي، په افغانستان کې بې‌ګناه ګڼل کېږي، ځکه «ستاسې د قانون له مخې سزا زموږ لپاره ارزښت نه لري، موږ د دوی عزت ته لومړیتوب ورکوو».

د دواړو لوریو له‌خوا د خبرو تفصیل نه دی خپور شوی، خو د مخدره موادو د ستونزې او د بزګرانو د معیشت د بدیل لارو په اړه هم خبرې شوې دي. دواړو لوریو د کورنیو چارو وزارتونو ترمنځ د لا ډېرو تخنیکي اړیکو او همغږۍ پر دوام هم موافقه کړې ده.

سردار مجید شجاع د یکشنبې په ورځ، د تلې پر ۱۳مه، د پولیسو د اونۍ په مناسبت د خبري ناستې پر مهال وویل، چې دغه کسان د ولایت سرحدونو ته د داخلېدو پر مهال ونیول شول او بېرته خپل هېواد ته واستول شول.

هغه زیاته کړه: « له ۱۴۰۰کال نه تر ۱۴۰۴لمریز کال پورې هر کال د سرحدي سرغړوونکو نیول په تدریجي ډول راکم شوي وو، خو دا لړۍ د روان کال په لومړۍ نیمايي کې لوړه شوې ده».

د نوموړي په وینا، ښايي د افغان ناقانونه کډوالو د داخلېدو د زیاتوالي یو لامل دا وي، چې په تېرو میاشتو کې ډېری افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي دي.

ایران له اسراییل سره تر ۱۲ ورځنۍ جګړې وروسته د افغان کډوالو د اېستلو یوه بیړنۍ څپه پیل کړه، خو د ملګرو ملتونو او نړیوالو سازمانونو له نیوکو سره سره یې لاهم دې لړۍ ته ادامه ور کړې ده.

د خراسان رضوي د سرحدي ځواکونو قوماندان وویل چې د تېر کال په لومړۍ نیمايي کې د نیول شویو ناقانونه افغان کډوالو شمېر ۱۹ زره تنه و، خو د روان کال په لومړۍ نیمايي کې دا شمېر له ۴۰ زره کسانو زیات شوی دی.

سردار شجاع د ایران حکومت «د ناقانونه افغان اتباعو د ستنېدو ملي طرحې» ته په اشارې سره زیاته کړه چې شاوخوا ۷۰ سلنه ناقانونه افغانان د دوغارون له پولو افغانستان ته استول شوي دي او د روان کال له پیل راهیسې تر اوسه یو میلیون ناقانونه افغان کډوال له همدې لارې بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي دي.

ددغه ایراني چارواکي په وینا، د افغان وګړو د بېرته ستنېدو شمېر د تېر کال د ورته مودې په پرتله درې برابره شوی دی. د ایرنا د رپوټ له مخې، سربېره پر دې، نیم میلیون افغان مسافر هم په قانوني ډول او د معتبرو اسنادو له مخې له ایران څخه افغانستان ته تللي دي.

د وژل شوي پخواني نظامي کورنۍ نن یکشنبه، د تلې ۱۳مه، افغانستان انټرنشنل ته وویل چې درې وسله والو کسانو چې د طالبانو استخباراتو کارتونه یې درلودل، پخوانی نظامي ګل احمد د فراه ولایت د مرکز له ننګ اب کلي څخه وړی و.

دوی زیاتوي شاوخوا درې میاشتې یې د ګل احمد په اړه کورنۍ معلومات نه لرل او ورک و.

ګل احمد د پخواني جمهوري حکومت پرمهال د فراه ولایت په ملي پولیسو کې دنده ترسره کړې وه.

د نوموړي د ورور امیر ارسلان په وینا، د هغه جسد د طالبانو له اوږدې پلټنې وروسته وموندل شو.

امیر ارسلان افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د هغه ورور د جمهوریت په پرمهال تسلیم شوی و، خپلې وسلې یې طالبانو ته سپارلې وې او د بښنې کارت یې ترلاسه کړی و. یاد پخوانی حکومتي سرتېری پخوا څو ځله د کار لپاره ایران ته تللی و او د روژې په میاشت کې افغانستان ته راستون شوی و.

نوموړی زیاتوي، چې د وژل شوي ورور جسد یې د طالبانو استخباراتو ادارې ورسپارلی دی.

دغه پخوانی نظامي پنځه ماشومان، درې زامن او دوه لوڼې لري. د هغه کورنۍ له طالبانو څخه غوښتنه کړې چې د نوموړي د مړینې په اړه تحقیقات وکړي.

طالبانو تراوسه د تورنو کسانو د نیولو په اړه په رسمي توګه څه نه دي ویلي.

د طالبانو په روانه واکمنۍ کې د تېر جمهوري حکومت د نظاميانو د نیولو او زنداني کولو راپورونه په پرله پسې ډول خپریږي.

که څه هم د طالبانو د واکمنېدو په درشل کې ملا هبت‌الله خپلو مخالفانو ته ټول‌بښنه وکړه، خو بیا هم وخت نا وخته د پخواني نظام کارکوونکي په تېره نظامیان په مرموز ډول وژل کېږي او یا هم د دې ډلې په زندانونو کې شکنجه او ځینې وخت وژل کېږي.

د طالبانو د ننګرهار ولایت رسنیز دفتر نن یکشنبه، د تلې ۱۳مه، وویل، چې د انساني وېښتانو د قاچاق په تور ګڼ شمیر کسان هم نیول شوي دي.

‏طالبان د انساني ويښتانو د قاچاق مخنيوي هدف د بشر کرامت او د اخلاقي او اسلامي ارزښتونو ساتل بولي.

له دې وړاندې د نیمروز ولایت د طالبانو سیمه‌ییزو چارواکو ویلي و، چې په دغه ولایت کې یې ۵۰۸ کیلوګرامه انساني ویښتان سوځولي دي.

افغانستان انټرنشنل-پښتو ته د سیمه‌ییزو سرچینو رسېدلي راپورونه څرګندوي، چې په هېواد کې یو شمېر کسان انساني په ځانګړې توګه د ښځینه‌وو ویښتان پېري او له هغه وروسته یې پاکستان ته صادروي.

پاکستان دغه وېښتان په عمده ډول د چين په څېر هېوادونو ته صادروي او هغوی بیا د مصنوعي ویښتانو او ویښتینو خولیو په جوړولو کې ترې کار اخلي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت نن یکشنبه، د تلې ۱۳مه، په خپل اېکس کې لیکلي، چې د یاد وزارت وزیر نور الدین عزیزي ته په چین کې د ازادو زونونو سازمان په يوولسم نړيوال کانګرس کې د ګډون بلنه ورکړل شوې ده.

تر اوسه پورې دا نه ده په ډاګه شوې، چې دا غونډه په کومه نېټه ترسره کېږي.

د یادونې وړ ده، چې که څه هم چین تر اوسه پورې د طالبانو اداره په رسمیت نه پېژنی خو دواړو لوريو یودبل رسمي سفیران منلي دي.