• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

علي احمد جلالي: نړۍ د اوس لپاره د طالبانو بدیل نه ویني، خو ماتېدونکي دي

۲۶ تله ۱۴۰۴ - ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۵، ۲۳:۴۶ GMT+۱

په تېر جمهوري نظام کې د کورنیو چارو وزارت پخوانی وزیر علي احمد جلالي وايي، سره له دې چې د نړۍ لومړیتوبونه نور دي، خو د اوس لپاره د طالبانو بدیل نه ویني. د نوموړي په وینا، طالبان سره له دې چې ماتېدونکي دي، خو بیا هم د خپل حاکمیت له دوامه ډاډمن دي.

علي احمد جلالي د شنبې په ورځ (د تلې ۲۶مه) د افغانستان انټرنشنل په «دیدګاه» خپرونه کې وویل، سره له دې چې په افغانستان کې داخلي او اقتصادي ستونزې ډېرې دي او نړۍ یې هم په رسمیت نه پېژني، خو بیا هم ځينې هېوادونه د خپلو ګټو لپاره له دوی سره تعامل او سوداګري لري او په وینا یې اوس د نړۍ لومړیتوبونه نور مسایل دي.

جلالي زیاته کړه: «دنیا [د طالبانو] بدیل نه ویني، طالبان د خپل حاکمیت له دوامه ډاډمن دي، خو ماتېدونکي دي، مګر ورسره جوخت شته بدیلونه یې هم داخلي او نړۍوال مقبولیت نه‌لري.»

د افغانستان د کورنیو چارو پخوانی وزیر علي احمد جلالي پر افغانستان د پاکستان یرغل یو ناورین بولي او وايي، پاکستان له ۵۰ کلونو راهیسې په افغانستان کې د بې ثباتۍ عمده لامل دی.

علي احمد جلالي دې پوښتنې په ځواب کې چې اوسنی وضعیت د افغانستان لپاره ګواښ دی که فرصت وویل، اوس افغان ولس پر طالبانو او پوځ یې اعتبار نه‌لري او په وینا یې: «تر هغې چې اوسنی وضعیت وي، یعنې د ښځو په ګډون ډېر خلک له خپلو حقونو او ونډو بې برخې وي او د نخبه‌ګانو په ګډون خلک له هېواده ووځي او له مډرنیته کېدو، ټکنالوژۍ او معارف سره مخالفت وي، نو په داسې وضعیت کې فرصت نه‌شي رامنځته کېدلی.»

جلالي زیاتوي، مقابل لوری داسې داعیه وړاندې کړې چې د هغو ترهګرو ځالې له‌منځه وړي چې پر پاکستان برید کوي او نړۍ هم دغه مساله تاییدوي، خو په افغانستان کې د طالبانو حکومت بیا منزوي دی او تر هغې چې په افغانستان کې یو بنسټیز تحول او یو قانونمند او مشروع نظام رامنځته نه‌شي، نو اوسنی وضعیت د افغانستان لپاره ګواښ ګڼل کېږي او تر ډېره په‌کې افغان ولس زیانمنېږي.

د نوموړي په باور، له برېتانیا پاکستان ته قوي ادارې، قوي استخبارات او قوي پوځ په میراث پاتې دی، خو قوي ملي احساس نه‌لري، مګر په افغانستان کې بیا قوي ادارې نشته، ولې ملي احساس قوی دی په دې شرط کې چې یو کس یې په سمه توګه مدیریت کړي.

دغه څرګندونې په داسې حال کې دي، چې له لسو ورځو راهیسې د پاکستان او افغانستان تر منځ په وقفه يي ډول جګړه روانه ده او په‌کې دواړو لورو ته هم درنه مرګ ژوبله اوښتې، خو کره شمېر یې لا تر اوسه نه دی مشخص شوی.

دواړه لوري د دغې جګړې د درېدو لپاره د قطر په دوحه کې سره جرګه شوي، خو لا تر اوسه یې پایلې نه دي روښانه شوي.

ترویج لرونکی

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی
۱

په ننګرهار کې د کمپیوټر ساینس دوو زده‌کړیالانو د پیغام‌رسونې نوی اپلېکېشن جوړ کړی

۲

طالبان: اشرف غني حق لري چې بېرته افغانستان ته راستون شي

۳

دوو افغان څېړونکو په امریکا کې علمي جایزې ترلاسه کړې

۴

د هلمند د علماوو شورا د مخابراتو د وزیر له لوري پر غصب شوې ځمکه رغنیزې چارې ودرولې

۵

سرچینې: څو لوړپوړو طالب چارواکو د طالبانو د رسنیز فعال جنرال مبین د خوشې کولو هڅې پیل کړې

•
•
•

نور کیسې

نصیر احمد اندېشه: افغانستان د مشروع حکومت د نشتوالي له امله په نړۍواله انزوا کې دی

۲۶ تله ۱۴۰۴ - ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۵، ۲۳:۲۶ GMT+۱

په جنیوا کې د افغانستان استازي نصیر احمد اندېشه له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ویلي، چې د طالبانو په شتون کې په دغه هېواد کې «د هویت یو واحد فکر» نشته. نوموړي زياته کړې: «افغانستان مشروع حکومت نه لري، پر نړۍوال سټېج د غږ څوک نشته او له همدې امله په نړۍواله انزوا کې دی.»

نصير احمد اندېشه د شنبې په ورځ له افغانستان انټرنشنل سره په مرکه کې ویلي، چې د مشروع حکومت د نه درلودلو له امله د افغانستان مخکېني ټپونه ورځ تر بلې پراخېږي.

نوموړي له افغانانو غوښتي، چې لاس سره ورکړي او افغنستان د طالبانو له واک څخه خلاص کړي.

د اندېشه په خبره، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان دا مهال د سیمې لپاره د ترهګرو ډلو په یوه ځاله بدله شوې او سیمه یې اندېښمنه کړې ده.

هغه زیاته کړې ده: «جهادي نظامي ډلې له پاکستان څخه راغلي، اوس یې د سیمې هویت تر لاس لاندې نیولی او د بن لادن ځایونه ځای ځای جوړ شوي چې د سیمې لپاره ګواښ دی.»

نوموړی وايي، طالبانو تر لس زره زیاتې مدرسې جوړې کړي او خپله بودیجه یې ورته ځانګړې کړې ده. د هغه په خبره، که دا هر څه ژر کنټرول نه شي، له ځان سره به یې خطر زیات کړي.

نوموړي یو ځل بیا ویلي، چې افغانان د طالبانو اوسنی جوړښت نه غواړي او د سخت دریځو او اصلي‌ طالبانو شمېر کم دی، نو خلک کولای شي په ګډه بدلون راولي.

د طب فارغان وايي چې طالبانو له څو میاشتو راهیسې د طبي شورا ازموینه نه ده اخیستې

۲۶ تله ۱۴۰۴ - ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۵، ۲۲:۰۸ GMT+۱

په افغانستان کې د طب فارغین د خپل مسلکي راتلونکي په اړه اندېښنه لري او وايي، طالبان د طبي شورا د ازموینې په اخیستلو کې پاتې راغلي. دوی وایي، طالبانو له میاشتو راهیسې ازموینه نه ده اخیستې او د طب محصلین له دې ازموینې پرته کار کولی نه شي، چې له همدې امله بې‌برخلیکه پاتې دي.

یو شمېر طبي فارغانو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبان د طبي شورا د ازموینې د اخیستلو توان نه لري او دا ازموینه ان د نارینه فارغانو لپاره هم له میاشتو راهیسې نه ده اخیستل شوې.

په تېرو څلورو کلونو کې طالبانو د ښځو پر زده کړه سخت بندیزونه لګولي او په همدې موده کې ښځو ته اجازه نه ده ورکړل شوې، چې د طبي شورا ازموینه ورکړي.

یوې ښځې چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو له راستنیدو سره، دوی د ازموینې ورکولو څخه منع شوي او طالبان ان د نارینه فارغینو لپاره هم د دې ازموینې د ترسره کولو توان نه لري.

د ایګزیټ یا د طبي شورا ازموینه هر کال دوه ځله ترسره کېږي، تر څو د طبي فارغانو علمي او مسلکي سطحه وارزول شي.

د طالبانو تر واک لاندې د ملي ازموینو ادارې د روان کال د زمري میاشتې په پای کې اعلان کړی و، چې دا ازموینه به د تلې میاشتې په وروستۍ اوونۍ کې واخیستل شي.

خو د طب فارغان وایي، که څه هم ټاکل شوې نېټه تېره شوې، خو تر اوسه دا ازموینه نه ده اخیستل شوې.

یوه سرچینه وایي: «د طالبانو د ادارې کارکوونکي بې‌کفایته دي او زموږ د ځوانانو له برخلیک سره لوبې کوي. پرته له ایګزیټ ازموینې موږ نشو کولای چې کار وکړو.»

ځینو فارغانو په ټولنیزو رسنیو کې د دې ازموینې نه‌ اخیستل غندلي او د ازموینې د شفافې نېټې د اعلان غوښتنه یې کړې.

یوه کس په ټولنیزو رسنیو کې لیکلي: «کم تر کمه دا خو ووایاست چې ایګزیټ ازموینه کله اخیستل کېږي، څو خلک مطمین شي. نه ځواب ورکوئ، نه د چا پوښتنې ته ځواب شته. مسوولین چېرته دي؟»

پاکستان بیا هم اوربند مات کړ او پر کونړ یې برید وکړ

۲۶ تله ۱۴۰۴ - ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۵، ۲۱:۰۵ GMT+۱

پاکستان یو ځل بیا شوی اوربند مات کړ او نن ماخوستن یې (شنبه د تلې ۲۶مه) د ډیورند کرښې په اوږدو کې د کونړ پر شلتن ولسوالۍ توغنديز بریدونه کړي او افغان طالبان هم ځوابیه برید ته اړ شوي او ویل کېږي اوس هم جګړه روانه ده.

سرچینې وايي، پاکستان د اوربند پرمهال د نن ورځې په اوږدو کې لومړی د کونړ پر دانګام ولسوالۍ برید وکړ او طالبانو په دوحه کې د مذاکراتو له امله له ځوابیه ډزو ډډه وکړه، خو نن ماخوستن پر شلتن ولسوالۍ د پاکستان له توغندیزو بریدونو وروسته ځوابیه برید ته اړ شول.

پاکستاني لوري تېره شپه هم اوربند مات کړ او د پکتیکا ولایت ارګون او برمل ولسوالیو کې یې د ملکي وګړو کورونه په نښه کړل او د کرېکټ د درېیو سیمه ییزو لوبغاړو په ګډون لسګونه ولسي وګړو ته مرګ ژوبله واړوله.

تر دې وړاندې د طالبانو ویاند ویلي و، چې د پاکستاني «پوځي رژیم» پرله پسې سرغړونې د جګړې د دوام هڅه ده او دوی به د حیثیت ساتلو او خبرو تر پایلې پورې له هر ډول ځوابي برید ډډه وکړي.

د یادونې وړ ده، چې پاکستاني لوري داسې مهال دغه بریدونه کړي چې په دوحه کې د دواړو لوریو د مرکچي پلاوو ترمنځ خبرې روانې دي.

خان جان الکوزی: د لارو د تړل کېدو له امله تر اوسه د ۵۰۰ موټرو میوې او سبزیجات خوسا شوي

۲۶ تله ۱۴۰۴ - ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۵، ۲۰:۱۱ GMT+۱
•
جواد شينواری

د ډیورند کرښې په اوږدو کې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ د پرله‌پسې نښتو له امله نن (شنبه د تلې ۲۶مه) ۷مه ورځ ده، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د تګ راتګ ټولې لارې بندې دي. د دغو لارو بندښت له امله د کرښې دواړو خواو سوداګرو ته ګڼ تاوانونه رسېدلي دي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې غړی خان جان الکوزی وايي، د افغانستان او پاکستان تر منځ په نورمال حالت کې پر پنځو سوداګریزو لارو شاوخوا ۲ زره سوداګریز موټر تګ راتګ کوي، خو پوره له یوې اوونۍ راهیسې د دغو دوو هېوادونو ټولې لارې د پاکستان له لوري تړل شوې دي.

د نوموړي په وینا، په دې سره دواړه لوري سوداګر سخت تاواني شوي او ورسره په غېر مستقیم ډول یو شمېر نور کاروباریان هم زیانمن شوي دي.

د خان جان الکوزي په وینا، تر اوسه په افغانستان کې د ۵۰۰ موټرو انګور او نورې میوې او همداراز سبزیجات خوسا شوي او که دغه بهیر دوام وکړي، نو د تاوان کچه به تر دې هم لوړه شي.

هغه زیاتوي: «د افغانستان او پاکستان تجاران هره ورځ ځورېږي. د دې لپاره یو دایمي حل باید افغانستان او پاکستان راوباسي، چې هره ورځ یو مشکل راپیدا کېږي سیاسي او امنیتي او ورسره لارې بندېږي. دغه د لارو بندول په نوره دنیا کې معمول نه ده.»

دا په داسې حال کې ده، چې د پاکستان او طالبانو تر منځ د وروستیو نښتو له امله ټولې سوداګریزې لارې په بشپړه توګه تړل شوې دي او سوداګریزې چارې درېدلي دي. د پاکستاني چارواکو په وینا، د تورخم، خرلاچي، غلام‌خان او چمن په ګډون ټولې سوداګریزې لارې تړل شوې دي، چې له دې سره یې سوداګرو ته میلیونونه ډالر تاوان اوښتی دی.
د پاکستان د فډرالي عوایدو بورډ (اېف‌بي‌ار) د ۲۰۲۴-۲۰۲۵ مالي کال د وروستیو شمېرو له مخې، د غلام‌خان له لارې له افغانستان څخه هر کال په اوسط ډول ۱۰۹.۸۰ میلیونه ډالر واردات او ۲۴۰.۳۳ میلیونه ډالر صادرات ترسره شوي دي.
د دغې ادارې د معلوماتو له مخې، د خرلاچي سوداګریزې له لارې څخه بیا هر کال په اوسط ډول ۳۸.۳۰ میلیونه ډالر واردات او ۳۲.۲۷ میلیونه ډالر صادرات کېږي.
همداراز، د چمن سوداګریزې لارې له افغانستان سره کلني ۲۸۹.۸۰ میلیونه ډالر واردات او ۲۶۵.۰۶ میلیونه ډالر صادرات ثبت شوي دي.
د پاکستان د فډرالي عوایدو بورډ د معلوماتو له مخې، د تورخم له لارې هر کال په اوسط ډول ۳۲۸.۶۶ میلیونه ډالر واردات او ۷۶۶.۶۲ میلیونه ډالر صادرات ترسره کېږي.
د پاکستاني ادارو د شمېرو له مخې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د څلورو مهمو سوداګریزو له لارو هر کال په اوسط ډول ۷۶۶،۵۶ میلیونه ډالر واردات او ۱۵۰۴،۲۷ میلیونه ډالر صادرات کېږي.
څو ورځې وړاندې په تورخم او سپین‌بولدک ولسوالیو کې ځینو افغان سوداګرو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د پاکستان حکومت د کراچۍ بندر ته ویلي چې تر امر ثانوي پورې دې د افغان سوداګرو سوداګریز توکي نه باروي. د طالبانو او پاکستان ترمنځ له جګړې وروسته، پاکستان د تورخم او چمن لارې هم تړلې دي.
افغان سوداګرو د طالبانو او پاکستان له حکومتونو وغوښتل، چې سیاست دې له سوداګرۍ څخه جلا وساتي او د سوداګرۍ مخنیوی دې نه کوي.

مهاجر فراهي: په قطر کې به د امریکا په نیابت پر جنګېدونکي پوځ [پاکستان] هم بریالي کېږو

۲۶ تله ۱۴۰۴ - ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۵، ۱۹:۲۳ GMT+۱

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د خپرونو چارو مرستیال مهاجر فراهي په قطر کې د طالب چارواکو او پاکستان پوځ تر منځ کېدونکو خبرو ته په اشارې وايي، طالب مرکچي پلاوی به په قطر کې د امریکا په نیابت پر جنګېدونکې پوځ هم بریالی کېږي.

مهاجر فراهي د شنبې په ورځ (د تلې ۲۶مه) په خپله اېکس پاڼه پاکستان ته د «پوځي رژیم» په خطاب سره ویلي، د قطر په دوحه کې د پاکستان له «پوځي رژیم» سره مذاکراتو ته په نېک نظر ګوري.

هغه شاوخوا ۵ کاله مخکې د قطر په دوحه کې له امریکايي پلاوي سره د طالب مرکچي پلاوي مذاکراتو ته په نغوتې زیاتوي: «موږ دلته د امریکايي زبرځواک سره په قوي موقف خبرې کړي او هغه څه مو تر لاسه کړي چې موږ ورته کلونه مبارزه کوله، نو همدلته به د امریکا په نیابت جنګېدونکې پوځ باندې هم بریالي کېږو.»

دا په داسې حال کې ده، چې د ډيورند کرښې په اوږدو کې د وروستیو جګړو په تړاو د خبرو په موخه نن غرمه مهال (شنبه د تلې ۲۶مه) د طالبانو د دفاع وزیر په مشرۍ یو پلاوی له پاکستاني لوري سره د خبرو په موخه د قطر دوحې ته رسېدلی دی.